Türk sinemasının dünyaya açılan en önemli yönetmenlerinden biri olan Nuri Bilge Ceylan, hem filmleri hem de kazandığı uluslararası ödüllerle adından sıkça söz ettiriyor. Cannes Film Festivali başta olmak üzere birçok prestijli organizasyonda elde ettiği başarılar, onu çağdaş dünya sinemasının saygın isimleri arasına taşıdı. “Nuri Bilge Ceylan kimdir, nereli ve kaç yaşında?” sorusu ise sinemaseverler tarafından sıkça araştırılıyor. İşte Nuri Bilge Ceylan’ın hayatı, sanat yolculuğu, filmografisi ve ödülleriyle detaylı biyografisi…
Nuri Bilge Ceylan kimdir, nereli ve kaç yaşındadır?
Nuri Bilge Ceylan, 26 Ocak 1959 tarihinde Çanakkale’nin Yenice ilçesinde doğdu. 2023 yılı itibarıyla 64 yaşındadır. Türk film yönetmeni, senarist, yapımcı ve fotoğraf sanatçısı kimliğiyle tanınan Ceylan, minimalist anlatımı, uzun planları ve insanın iç dünyasına odaklanan filmleriyle özgün bir sinema dili oluşturmuştur.
Çocukluğu ve gençliği Anadolu’nun farklı şehirlerinde geçen Ceylan’ın doğa, yalnızlık ve taşra temalarına olan ilgisi, filmlerinin temel yapı taşlarından biri hâline gelmiştir.
Nuri Bilge Ceylan’ın eğitimi ve sinemaya geçiş süreci
Nuri Bilge Ceylan, Boğaziçi Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu. Üniversite eğitimi sırasında fotoğrafçılığa ilgi duyan Ceylan, Boğaziçi Üniversitesi Fotoğrafçılık Kulübü (BÜFOK), dağcılık ve mağaracılık kulüplerinde aktif olarak yer aldı. Doğa ile kurduğu bu yakın bağ, ilerleyen yıllarda sinemasının görsel estetiğini de şekillendirdi.
Boğaziçi Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde iki yıl sinema eğitimi aldı. 1980’li yıllarda çektiği fotoğraflar, Gergedan gibi dönemin önemli kültür ve sanat dergilerinde yayımlandı. Bu dönemde fotoğraf sanatçısı kimliği, yönetmenlik kariyerinin temelini oluşturdu.
Nuri Bilge Ceylan’ın sinema kariyerinin başlangıcı
Nuri Bilge Ceylan, sinema dünyasına 1995 yılında çektiği kısa film Koza ile adım attı. Film, Cannes Film Festivali’nin kısa film bölümünde gösterilerek önemli bir başarı elde etti. Bu yapım, Ceylan’ın uluslararası festivallerde dikkat çeken ilk çalışması oldu.
1997 yılında ilk uzun metrajlı filmi Kasabayı çekti. Otobiyografik ve pastoral anlatımıyla öne çıkan film, Berlin Film Festivali başta olmak üzere birçok festivalde gösterildi. 1999’da çektiği Mayıs Sıkıntısı, önceki filmlerindeki otobiyografik izleri sürdüren meta-film yapısıyla büyük beğeni topladı ve Berlin Film Festivali’nin yarışmalı bölümünde yer aldı.
Uluslararası başarılar ve Cannes ödülleri
Nuri Bilge Ceylan’ın 2002 yapımı filmi Uzak, kariyerinde bir dönüm noktası oldu. Film, 56. Cannes Film Festivali’nde Büyük Jüri Ödülü’nü kazandı. Başrol oyuncuları Muzaffer Özdemir ve Mehmet Emin Toprak, “En İyi Erkek Oyuncu” ödülünü paylaşarak Türk sinema tarihinde önemli bir başarıya imza attı.
2006 yılında çektiği İklimler, Cannes Film Festivali’nin yarışma bölümüne kabul edildi. Bu film, Ceylan’ın dijital teknolojiyle çektiği ve görüntü yönetmenliğini kendisinin üstlenmediği ilk yapım oldu. Aynı zamanda Ceylan, eşi Ebru Ceylan ile birlikte kamera karşısına geçti.
2008 yapımı Üç Maymun, Cannes Film Festivali’nde Nuri Bilge Ceylan’a “En İyi Yönetmen” ödülünü kazandırdı. 2011 yılında çektiği Bir Zamanlar Anadolu’da filmi ise Cannes Film Festivali Jüri Büyük Ödülü’ne layık görüldü.
Altın Palmiye ve zirveye ulaşan kariyer
Nuri Bilge Ceylan, 2014 yılında çektiği Kış Uykusu filmiyle 67. Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye ödülünü kazandı. Böylece Yılmaz Güney’in Yol filminden sonra bu ödülü alan ikinci Türk yönetmen oldu. Film, aynı zamanda FIPRESCI Ödülü ve birçok ulusal ödülün de sahibi oldu.
2017 yılında çektiği Ahlat Ağacı, Cannes Film Festivali’nde gösterilerek büyük ilgi gördü ve Ceylan’ın sinemasındaki felsefi derinliği bir kez daha ortaya koydu.
Nuri Bilge Ceylan filmografisi
1995 – Koza
1998 – Kasaba
2000 – Mayıs Sıkıntısı
2002 – Uzak
2006 – İklimler
2008 – Üç Maymun
2011 – Bir Zamanlar Anadolu’da
2014 – Kış Uykusu
2017 – Ahlat Ağacı
Nuri Bilge Ceylan’ın aldığı ödüller
Nuri Bilge Ceylan, Cannes Film Festivali başta olmak üzere Berlin, İstanbul, Antalya Altın Portakal ve Asya Pasifik Sinema Ödülleri gibi birçok prestijli organizasyondan ödüllerle döndü. Altın Palmiye, Büyük Jüri Ödülü, En İyi Yönetmen ve FIPRESCI gibi ödüller, kariyerinin en önemli kilometre taşları arasında yer alıyor.
