Türkiye’de akraba evliliği oranı son 15 yılda dikkat çeken bir düşüş gösterdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 evlilik verileri, her 100 evlilikten 3’ünün akraba çiftler arasında gerçekleştiğini ortaya koydu. 2010 yılında bu oran yaklaşık yüzde 6 seviyesindeydi. Peki 2025’te akraba evliliği yüzde kaç oldu, en yüksek oran hangi illerde görüldü, en düşük şehirler hangileri ve yıllara göre nasıl bir değişim yaşandı?
2025 TÜİK verilerine göre akraba evliliği oranı yüzde kaç oldu?
TÜİK’in açıkladığı verilere göre 2025 yılında Türkiye genelinde 552 bin 237 çift evlendi. Bu evliliklerin 16 bin 635’i akraba çiftler arasında gerçekleşti. Böylece akraba evliliğinin toplam evlilikler içindeki payı yüzde 3,0 olarak kayıtlara geçti.
2010 yılında ise 34 bin 564 akraba evliliği yapılmış ve oran yüzde 5,9 olmuştu. Son 15 yılda oran yarı yarıya düşerken, sayı bazında da ciddi bir gerileme yaşandı.
2010’dan 2025’e akraba evliliği nasıl değişti?
Yıllara göre veriler incelendiğinde düşüşün kademeli şekilde gerçekleştiği görülüyor:
2010: %5,9
2015: %4,8
2018: %4,3
2020: %3,8
2023: %3,2
2025: %3,0
Özellikle 2010 sonrası süreçte oran istikrarlı biçimde geriledi. 2021 ve 2022 yıllarında sınırlı artış yaşansa da genel eğilim aşağı yönlü oldu. 2025 yılı, son 15 yılın en düşük oranlarından biri olarak kayıtlara geçti.
Akraba evliliği en yüksek hangi illerde görüldü?
İller bazında tablo Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde seyreden bölgeleri ortaya koyuyor. Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde oranların çift haneli seviyelere çıktığı dikkat çekiyor.
Akraba evliliği oranı en yüksek iller şöyle:
Şanlıurfa: %16,9
Siirt: %12,6
Mardin: %12,4
Muş: %12,2
Bitlis: %10,9
Diyarbakır: %10,7
Batman: %10,2
Hakkâri: %9,8
Van: %9,5
Ağrı: %9,1
Şanlıurfa, yüzde 16,9 oranıyla Türkiye’de ilk sırada yer aldı. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da 7 ilde akraba evliliği oranı yüzde 10’un üzerine çıktı.
Akraba evliliği en düşük hangi şehirlerde?
Karadeniz, Trakya ve Marmara bölgesindeki bazı iller ise yüzde 1’in altında oranlarla dikkat çekti.
En düşük oranlı iller şöyle sıralandı:
Artvin: %0,2
Kırklareli: %0,5
Edirne: %0,5
Bolu: %0,6
Sinop: %0,7
Gümüşhane: %0,7
Zonguldak: %0,8
Karabük: %0,8
Bilecik: %0,9
Çanakkale: %0,9
Artvin, yüzde 0,2 ile Türkiye’de en düşük akraba evliliği oranına sahip il oldu.
Batı ile doğu arasındaki fark ne kadar açıldı?
Veriler, batıdan doğuya gidildikçe oranların belirgin şekilde arttığını gösteriyor. Marmara, Trakya ve Karadeniz illerinde akraba evliliği oranı yüzde 1’in altında seyrederken; Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da oranların yüzde 10 bandına ulaştığı görülüyor.
Türkiye ortalaması yüzde 3 seviyesinde kalırken, bazı doğu illerinde bu oran ortalamanın üç ila beş katına kadar çıkabiliyor. Bu durum, bölgesel farklılıkların sürdüğünü ortaya koyuyor.
Toplam evlilik sayısı düştü mü?
2025 yılında evlenen çift sayısı 552 bin 237 olarak açıklandı. Son beş yıllık döneme bakıldığında en yüksek evlilik sayısı yaklaşık 576 bin ile 2022 yılında kaydedildi. 2025 ise bu dönemin en düşük evlilik sayısı olarak kayıtlara geçti.
Covid-19 salgını sonrası dönemde evlilik sayılarında sınırlı bir düşüş yaşanırken, akraba evliliği oranındaki gerilemenin daha belirgin olduğu dikkat çekti.
Türkiye’de her 100 evlilikten kaçı akraba?
2025 verilerine göre Türkiye genelinde her 100 evlilikten 3’ü akraba çiftler arasında gerçekleşiyor. 2010 yılında bu oran yaklaşık 6 idi. Böylece 15 yılda oran yarı yarıya azaldı.
Ancak iller bazındaki dağılım, Türkiye ortalamasının tek başına tabloyu açıklamaya yetmediğini gösteriyor. Bazı illerde oran yüzde 15’e yaklaşırken, bazı şehirlerde neredeyse yok denecek seviyeye indi.
TÜİK’in 2025 verileri, akraba evliliğinde genel bir düşüş trendine işaret ederken, bölgesel farklılıkların ise güçlü şekilde devam ettiğini ortaya koydu.
