Türkiye’nin toplam nüfusu 86 milyonu aşarken, çocuk nüfusu 21 milyon 375 bin 930 olarak kayıtlara geçti. 1970’li yıllarda nüfusun yarısına yakını çocuklardan oluşurken, bu oran 2025 itibarıyla %24,8’e geriledi. Bu rakamla hala %17,6 olan Avrupa Birliği ortalamasının çok üzerindeyiz; ancak projeksiyonlar bu avantajın hızla eridiğini gösteriyor. Eğer mevcut eğilim devam ederse, 2100 yılında Türkiye her 7 kişiden sadece 1’inin çocuk olduğu bir ülkeye dönüşecek.
Şanlıurfa Çocuk Şehri, Tunceli Emekli Şehri
İller bazında bakıldığında Türkiye'nin doğusu ile batısı arasında dev bir uçurum var. Şanlıurfa, %43,3’lük çocuk nüfus oranıyla "Türkiye'nin çocuk başkenti" unvanını koruyor. Onu Şırnak ve Mardin izliyor. Listenin diğer ucunda ise %15,9 ile Tunceli yer alıyor. Tunceli'yi Edirne ve Kırklareli gibi Trakya illeri takip ederken, bu illerdeki çocuk oranının AB ortalamasının bile altına düştüğü görülüyor.
Beşiklerde Alparslan ve Alya Sesleri
2025 yılında dünyaya gözlerini açan bebeklerin isim tercihleri de netleşti. Erkek bebeklerde Alparslan, Göktuğ ve Metehan fırtınası eserken; kız bebeklerde ailelerin favorisi Alya, Defne ve Gökçe oldu. Genel çocuk nüfusunda ise Yusuf ve Zeynep isimleri hala liderliğini koruyor. Öte yandan, 2024 yılında 937 binden fazla bebeğin dünyaya gelmesi, doğum sayılarındaki kademeli düşüşün sürdüğünü kanıtladı.
Eğitimde Okullaşma Arttı, Yoksulluk Riski Sürüyor
TÜİK verileri çocukların sosyal yaşamına dair de önemli ipuçları veriyor:
Eğitim: 5 yaşındaki çocukların okullaşma oranı %82,5’e ulaşırken, ilkokul tamamlama oranı %98,6 ile rekor seviyede.
Yoksulluk: Maalesef çocukların %36,8’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıya.
Velayet: Boşanma davaları sonucunda çocukların %74,6’sının velayeti anneye veriliyor.
Evlilik: 16-17 yaş grubundaki kız çocuklarının evlenme oranı 2002'de %7,3 iken 2025'te %1,5'e gerileyerek umut verici bir düşüş sergiledi.
Yaşam Beklentisi: 15 Yaşındaki Çocuk İçin +64 Yıl
Sağlık verilerine göre Türkiye'de bebek ölüm hızı binde 9'a kadar geriledi. Hayat tablolarına göre, bugün 15 yaşında olan bir çocuk için beklenen kalan yaşam süresi ortalama 64,3 yıl. Kız çocuklarının erkek çocuklardan 5,2 yıl daha uzun yaşaması bekleniyor. Ancak verilerdeki en üzücü nokta, çocuk ölümlerinin en büyük sebebinin "dışsal yaralanmalar ve zehirlenmeler" gibi önlenebilir nedenler olması.
