24 Şubat 2026 tarihli ve 33178 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan kararla İstanbul Üniversitesi Gözlemevi Uygulama ve Araştırma Merkezi (GUAM) yönetmeliği yenilendi. Yeni düzenleme ile merkezin görev alanı genişletilirken, önceki yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Karar, astronomi ve uzay bilimleri alanında yürütülecek çalışmalar açısından dikkat çeken değişiklikler içeriyor. Peki GUAM yönetmeliği neden yenilendi, görev alanı nasıl genişletildi ve hangi projeler gündemde?
İstanbul Üniversitesi Gözlemevi yönetmeliği neden yenilendi?
Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na dayanılarak hazırlandı. Amaç, İstanbul Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Gözlemevi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin kurumsal yapısını güncel ihtiyaçlara uygun hale getirmek.
Bilimsel araştırma kapasitesinin artırılması, uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi ve gözlem altyapısının geliştirilmesi hedefleri doğrultusunda mevcut yönetmelik revize edildi. Bu kapsamda eski yönetmelik tamamen yürürlükten kaldırılarak yerine daha kapsamlı hükümler içeren yeni bir düzenleme getirildi.
Yapılan değişiklikle birlikte merkezin yalnızca gözlemsel faaliyetler yürüten bir yapı olmaktan çıkarak daha geniş kapsamlı bir araştırma ve uygulama merkezine dönüşmesi amaçlanıyor.
GUAM’ın görev alanı nasıl genişletildi?
Yeni yönetmelikle birlikte GUAM’ın faaliyet alanı önemli ölçüde genişletildi. Merkezin amacı artık yalnızca astronomik gözlemler yapmakla sınırlı değil.
Yönetmelikte yer alan düzenlemelere göre GUAM;
Astronomi ve uzay bilimleri alanında akademik çalışmalar yürütecek
Bilimsel araştırmalar gerçekleştirecek
Gözlem ve laboratuvar altyapısını geliştirecek
Ulusal ve uluslararası kurumlarla iş birliği yapacak
Bu çerçevede merkez, hem teorik hem de uygulamalı çalışmalara ağırlık verecek. Aynı zamanda üniversite içindeki farklı akademik birimlerle koordinasyon artırılacak.
Görev alanının genişletilmesiyle birlikte merkezin araştırma projeleri üretme kapasitesinin artırılması ve dış kaynaklı bilimsel fonlardan daha fazla yararlanması hedefleniyor.
Astronomi ve uzay bilimleri alanında hangi projeler geliyor?
Yönetmelikte yer alan faaliyet alanları, yeni dönemde yürütülecek projelere dair önemli ipuçları veriyor. Özellikle astronomi ve uzay bilimleri alanında gözlemsel çalışmaların artırılması planlanıyor.
Bunun yanı sıra:
Lisansüstü öğrencilere araştırma imkânı sağlanması
Ulusal projelerin yürütülmesi
Uluslararası bilimsel projelere katılım
Ortak araştırma programlarının geliştirilmesi
öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.
GUAM’ın yeni yönetmelikle birlikte yalnızca üniversite bünyesinde değil, küresel ölçekte bilimsel iş birliklerine daha açık bir yapıya kavuşması öngörülüyor. Bu durum, özellikle genç araştırmacılar ve doktora öğrencileri için yeni akademik fırsatlar anlamına geliyor.
Eğitim programları ve topluma yönelik etkinlikler artacak mı?
Düzenleme, merkezin faaliyetlerini akademik sınırların dışına da taşıyor. Yeni yönetmelik kapsamında eğitim programları düzenlenmesi ve topluma yönelik bilimsel etkinlikler yapılması da mümkün hale geldi.
Bu kapsamda;
Seminer ve konferanslar
Bilimsel atölye çalışmaları
Gözlem etkinlikleri
Kamuoyuna açık bilgilendirme programları
gibi faaliyetlerin artırılması planlanıyor.
Bilimin toplumla buluşturulması hedefi doğrultusunda özellikle gençlerin astronomi ve uzay bilimlerine ilgisinin artırılması amaçlanıyor. Bu adım, üniversitenin sosyal sorumluluk misyonu açısından da önem taşıyor.
Eski yönetmelik neden yürürlükten kaldırıldı?
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte önceki yönetmelik tamamen yürürlükten kaldırıldı. Bunun temel nedeni, mevcut mevzuatın güncel ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kalması olarak değerlendiriliyor.
Bilim ve teknoloji alanındaki hızlı gelişmeler, araştırma merkezlerinin daha esnek ve kapsamlı düzenlemelere sahip olmasını zorunlu kılıyor. GUAM’ın yeni yönetmeliği de bu ihtiyaç doğrultusunda hazırlandı.
Yönetim yapısı, çalışma usulleri ve faaliyet alanlarına ilişkin hükümler daha açık ve detaylı şekilde yeniden tanımlandı. Böylece merkezin hem akademik hem de idari işleyişinin daha sistemli hale getirilmesi amaçlanıyor.
Resmî Gazete kararı İstanbul Üniversitesi’ne ne kazandıracak?
24 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete kararı, İstanbul Üniversitesi’nin astronomi ve uzay bilimleri alanındaki konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. GUAM’ın görev alanının genişletilmesi ve yeni projelerin önünün açılması, üniversitenin bilimsel üretim kapasitesini artırabilir.
Ulusal ve uluslararası projelerde daha aktif rol alınması, akademik yayın sayısının artmasına ve yeni araştırma ortaklıklarının kurulmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca lisansüstü öğrenciler için oluşturulacak araştırma ortamı, nitelikli bilim insanı yetiştirilmesine destek sunacak.
Yürürlüğe giren yeni yönetmelik ile İstanbul Üniversitesi Gözlemevi Uygulama ve Araştırma Merkezi, yalnızca bir gözlem noktası değil; aynı zamanda kapsamlı bir araştırma, eğitim ve bilimsel iş birliği merkezi olarak konumlandırılıyor.
