Hocalı Katliamı, 20. yüzyılın son döneminde Kafkasya’da yaşanan en trajik sivil kayıplardan biri olarak hafızalara kazındı. Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan’ın Hocalı kasabasında gerçekleşen saldırı, aradan geçen yıllara rağmen etkisini ve tartışmalarını koruyor. 26 Şubat 1992 gecesi yaşananlar, yalnızca bölge halkını değil uluslararası kamuoyunu da derinden etkiledi. Peki Hocalı Katliamı olayı nedir, Hocalı Katliamı ne zaman oldu ve kaç kişi vefat etti?
Hocalı Katliamı olayı nedir?
Hocalı Katliamı, Karabağ Savaşı sürecinde Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesinde bulunan Hocalı kasabasında sivillere yönelik gerçekleştirilen saldırı olarak kayıtlara geçti. O dönem stratejik konumuyla dikkat çeken Hocalı, bölgedeki çatışmaların merkezlerinden biri haline gelmişti.
25 Şubat’ı 26 Şubat’a bağlayan gece kasaba yoğun ateş altına alındı. Çatışmalardan kaçmaya çalışan sivillerin hedef alındığı iddiaları, olayın uluslararası platformlarda da gündeme taşınmasına yol açtı. İnsan Hakları İzleme Örgütü, yaşananları Dağlık Karabağ’ın işgali sürecindeki en büyük sivil kayıplardan biri olarak tanımladı.
Saldırının ardından bölgeden gelen görüntüler ve tanık anlatımları, olayın boyutunu gözler önüne serdi. Hayatta kalanların ifadeleri, yaşananların yalnızca askeri bir çatışma değil, siviller üzerinde ağır sonuçlar doğuran bir trajedi olduğunu ortaya koydu.
Hocalı Katliamı ne zaman oldu?
Hocalı Katliamı, 26 Şubat 1992 tarihinde meydana geldi. Karabağ Savaşı’nın en şiddetli dönemlerinden birinde gerçekleşen saldırı, savaşın seyrini ve bölgedeki dengeleri de etkiledi.
O gece Hocalı’dan ayrılmaya çalışan yüzlerce kişi, dondurucu kış şartları altında güvenli bölgelere ulaşmaya çalıştı. Ancak resmi kayıtlara ve Azerbaycan’ın açıklamalarına göre çok sayıda sivil yaşamını yitirdi. 26 Şubat tarihi, Azerbaycan’da her yıl anma törenleriyle hatırlanıyor ve ulusal yas günü olarak kabul ediliyor.
Hocalı Katliamı’nda kaç kişi vefat etti?
Azerbaycan’ın resmî verilerine göre Hocalı Katliamı’nda 613 kişi hayatını kaybetti. Yaşamını yitirenler arasında 106 kadın ve 83 çocuk bulunuyor. Ayrıca çok sayıda kişinin yaralandığı, yüzlerce kişinin ise esir alındığı bildirildi.
Resmi açıklamalarda ailelerin tamamen yok olduğu, çocukların ebeveynlerini kaybettiği ve ağır insan hakları ihlallerinin yaşandığı vurgulandı. Bu rakamlar, Hocalı’da yaşananların yalnızca askeri bir operasyon değil, geniş çaplı bir insani felaket olduğunu ortaya koyuyor.
Hocalı Katliamı’nı kim yaptı?
Azerbaycan’ın açıklamalarına göre saldırı, Ermenistan’a bağlı kuvvetler ve 366. Motorize Piyade Alayı’nın desteğindeki Ermeni güçler tarafından gerçekleştirildi. Dönemin çatışma ortamında bölgedeki askeri birliklerin rolü ve sorumluluğu uzun yıllar boyunca uluslararası kamuoyunda tartışıldı.
Karabağ Savaşı sırasında Ermeni kuvvetlere komuta eden isimlerin açıklamaları da olayın siyasi ve askeri boyutuna dair farklı değerlendirmelere yol açtı. Hocalı Katliamı, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde ve bölgesel politikada önemli bir kırılma noktası olarak görülüyor.
Hocalı Katliamı’nın uluslararası yansımaları
Hocalı’da yaşananlar, yıllar içinde çeşitli ülkelerin parlamentolarında gündeme geldi. Bazı ülkeler ve yerel meclisler, 26 Şubat 1992’deki olayları “katliam” ya da “insanlığa karşı suç” olarak tanıdı.
Uluslararası insan hakları kuruluşlarının raporları ise sivillerin hedef alındığına dikkat çekti. Olayın hukuki boyutu ve sorumluların yargılanması meselesi ise halen uluslararası tartışmaların konusu olmaya devam ediyor.
Hocalı Katliamı neden hafızalarda yer ediyor?
Hocalı Katliamı, yalnızca rakamlarla ifade edilen bir kayıp değil; tanık anlatımları, kaybolan aileler ve savaşın siviller üzerindeki yıkıcı etkisiyle anılıyor. 26 Şubat 1992 gecesi yaşananlar, Karabağ Savaşı’nın en acı sayfalarından biri olarak tarihe geçti.
Her yıl düzenlenen anma programları, kaybedilen 613 kişinin hatırasını yaşatmayı amaçlıyor. Olay, bölgedeki barış arayışlarının ve siyasi çözüm girişimlerinin arka planında güçlü bir hafıza unsuru olarak varlığını sürdürüyor.
