Denizli'nin Tavas ilçesinde, tarihsel bir dokuma geleneğinin yaşayan son temsilcilerinden biri olan 87 yaşındaki Ümmühan Apalı, hayata gözlerini yumdu.
Denizli'nin Tavas ilçesine bağlı Nikfer Mahallesi, köklü bir kültürel mirasını kaybetmenin üzüntüsünü yaşıyor. Yaklaşık yedi asırdır bölgenin kimliğini yansıtan ve efsanelere konu olan Nikfer bezini ilmek ilmek işleyen Ümmühan Apalı, 87 yaşında yaşamını yitirdi. İki çocuk ve dört torun sahibi olan Apalı, son yolculuğuna doğup büyüdüğü topraklarda uğurlandı.
Tarihi dokuma geleneği tarihe karışıyor
Nikfer bezi, sadece bir kumaş türü değil, aynı zamanda bölgenin tarihini taşıyan bir simge olarak biliniyor. Rivayete göre, dayanıklılığıyla ünlü olan bu özel dokuma, Kanuni Sultan Süleyman’ın Rodos seferinde yelken yapımında dahi tercih edilmişti. Dört mevsim kullanılabilen, yazın serin kışın ise sıcak tutma özelliğiyle bilinen bu kadim zanaat, Apalı’nın vefatıyla birlikte büyük bir boşluğa düştü.
77 yıllık emeğin sonu
Henüz 10 yaşındayken annesinin yanında başladığı dokumacılık serüvenini 77 yıl boyunca büyük bir tutkuyla sürdüren Ümmühan Apalı, 19. yüzyıldan kalma ahşap tezgâhında adeta bir tarih yazıyordu. Pamuğun çıkrıkta ipliğe dönüşmesinden, kumaşın dokunmasına kadar tüm süreci tek başına ve büyük bir sabırla yürüten Apalı, haftalar süren zahmetli bir çalışmanın ardından eserlerini ortaya çıkarıyordu.
Zanaatı devredecek çırak bulamadı
Yaşamının büyük bir bölümünü bu kadim sanata adayan Apalı, tüm çabalarına rağmen el emeği göz nuru dokumacılığı geleceğe taşıyacak bir çırak yetiştiremedi. Bölgedeki son iki ustadan biri olan Apalı’nın vefatı, Nikfer bezinin üretim sürecinin de büyük ölçüde sona erdiği anlamına geliyor. Bir devrin kapandığı bu hüzünlü veda, kültürel mirasın korunması konusundaki acı gerçeği bir kez daha gözler önüne serdi.
