Antalya’da son haftalarda etkili olan sağanak yağışların ardından bazı yapılarda çatlaklar oluştuğu bildirildi. Metrekareye yüzlerce kilogram yağışın düştüğü belirtilen süreçte, özellikle bodrum katı bulunmayan binalarda dikkat çeken bulgular ortaya çıktı. Kent genelinde kuvvetli rüzgarlarla birlikte etkili olan yoğun yağışların ardından zemin yapısında değişimler yaşandığı ifade edildi.
Uzman değerlendirmelerine göre, suya doyan zemin koşulları yapıların temel sistemi üzerinde etkili oldu. Yağışların ardından geçen birkaç haftalık sürede bazı binaların üst katlarında çatlakların gözlemlendiği aktarıldı.
Üst katlarda alçıpan çatlakları oluştu
Antalya Belek Üniversitesi İnşaat Teknolojileri Öğretim Görevlisi ve İnşaat Mühendisi Hasan Özcan, aşırı yağışların ardından özellikle bodrum katı bulunmayan yapılarda belirgin işaretler ortaya çıktığını söyledi. Süreci yakından takip ettiği bodrumsuz bir yapının en üst katındaki odalarda, tavan alçıpanları ile duvar birleşim noktalarında ayrılmalar ve çatlaklar oluştuğunu belirtti.
Hasan Özcan, söz konusu çatlakların yüzeysel bir boya sorunu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Bu tür ayrılmaların, yapının zeminle yaşadığı gerilimin dışa yansıması olduğunu kaydetti. Çatlakların, zeminin yorulduğuna ve yapının yerini yeniden dengelemeye çalıştığına işaret ettiğini dile getirdi.
Zemin suya doydu, dayanışma zayıfladı
Hasan Özcan, aşırı yağışların zeminin fiziksel yapısını etkilediğini belirtti. Toprağın suya doymasıyla birlikte zemin tanecikleri arasındaki dayanışmanın zayıfladığını ifade etti. Bu durumun, yüzeysel temel üzerine oturan ve bodrum katı bulunmayan yapıların yükünü doğrudan yumuşayan zemine aktarmasına neden olduğunu söyledi.
Milimetrik düzeyde gerçekleşen oturmaların, özellikle rijit olmayan alçıpan birleşim noktalarında çatlaklara yol açtığını aktaran Hasan Özcan, bu tür belirtilerin mühendislik açısından önemli veriler sunduğunu kaydetti.
Konuyu açıklarken deniz kıyısındaki kum örneğini paylaşan Hasan Özcan, suyun kumun yerini değiştirdiğini ve ağırlık altında zeminde gömülme yaşandığını hatırlattı. Haftalar süren sağanakların ardından benzer bir sürecin zemin yapısında meydana geldiğini ifade etti.
Bodrum katın yapısal işlevi
Hasan Özcan, bodrum katın yalnızca depo alanı olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Bodrum katın, yapının zemine tutunmasını sağlayan bir unsur olduğunu kaydetti. Yeraltı katı bulunmayan büyük kütleli yapıların yalnızca yüzeysel temel sistemine bağlı kalmasının risk oluşturabileceğini söyledi.
Bodrum katın yapıyı zemine adeta sabitlediğini belirten Hasan Özcan, bodrumu olmayan binaların aşırı yağış ve zemin yumuşaması durumunda yanal dirençten mahrum kalabileceğini ifade etti. Toprak altındaki katların yapıyı zemine daha güçlü şekilde bağladığını aktardı.
İklim koşullarına göre proje vurgusu
Hasan Özcan, Antalya’da geçmişte seyrek görülen yoğun yağışların artık daha sık tekrarlandığını belirtti. Mühendislik projelerinde yalnızca bina yüksekliğinin değil, yapının zemine ne kadar derinlikte oturduğunun da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Alçıpanlarda görülen çatlakların estetik bir sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini kaydeden Hasan Özcan, bu tür belirtilerin yapının verdiği teknik bir uyarı niteliği taşıdığını söyledi. Bodrumsuz ve yüzeysel temeller üzerine inşa edilen büyük yapıların, suya doymuş zemin koşullarında denge sorunu yaşayabileceğini aktardı.
