Dünya Arkeologlar Günü vesilesiyle değerlendirmelerde bulunan Antalya Belek Üniversitesi Mimari Restorasyon Programı Başkanı ve Olympos Kazısı Başkan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Halil Mert Erdoğan, arkeolojinin bilinenin aksine yalnızca geçmişten kalan maddi kültür ögelerini incelemekten ibaret olmadığını vurguladı.
Erdoğan, arkeolojinin temel işlevinin insanlığın ortak hafızasını, kültürel bağlarını ve binlerce yıllık yolculuğunu anlamamıza imkân tanıması olduğunu ifade etti.
Kişisel deneyimlerini ve mesleki birikimlerini paylaşan Erdoğan, anneannesinden duyduğu eski bir deyimden antikçağ mezar yazıtlarına, duvar ustalarının emeğinden kültürel mirasın korunmasına kadar pek çok konuyu ele aldı.
Çocukken dinlenen bir hikâyede ya da nereden geldiği bilinmeden tekrarlanan bir sözde geçmişin izleriyle karşılaşmanın mümkün olduğunu belirten Erdoğan, arkeolojinin bu güçlü bağı görmeyi sağladığını ve insanın binlerce yıllık yolculuğunda yalnız olmadığını hissettirdiğini aktardı.
Bilimsel yöntemler ve insan emeğinin buluşması
Arkeolojik çalışmaların titizlik, sabır ve disiplin gerektirdiğine dikkat çeken Dr. Halil Mert Erdoğan, sahada yapılan çizim, envanter, belgeleme ve tarihlendirme çalışmalarının bilimsel temelini anlattı.
İncelenen her nesnenin ve yapının bir zamanlar bir insanın hayatına dokunduğunu hatırlatan Erdoğan, hocası Prof. Dr. Burhan Varkıvanç’ın “Duvardaki bir blok üzerinde rayba çentiğinin hatasını göreceksin… İşte o hatada, çekici eline vuran ustanın acısını hissettiğinde arkeolog olacaksın” sözünü anımsatarak, taşların arkasındaki insan emeğine ve duygusuna odaklanmanın önemine değindi.
Türkiye’de arkeolojik kazı çalışmaları ivme kazanıyor
Kültürel miras bilincinin toplumda karşılık bulmasının yapısal projeler için kritik olduğunu vurgulayan akademisyen, geçmişle bağ kurulduğunda tarihi anıtların sadece birer taş olmaktan çıkıp anlam kazandığını belirtti.
Türkiye genelinde de arkeolojik varlıkların ortaya çıkarılması ve korunmasına yönelik saha çalışmaları kapsamlı bir şekilde sürdürülüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, ülke genelinde yıl boyunca yürütülen kazı, restorasyon ve yüzey araştırması çalışmalarının sayısı yıllık 700'ün üzerine çıkmış durumda. Bu yoğun saha çalışmaları, Anadolu'nun zengin tarihsel katmanlarını gün yüzüne çıkarırken kültürel miras bilincinin yaygınlaşmasına da katkı sağlıyor.
Dr. Halil Mert Erdoğan, arkeolojiyle uğraşmanın insanlığın uzun yolculuğuna yakından bakma imkânı sunduğunu belirterek, bu merakın insanların çevreyle ve geçmişle kurduğu ilişkiyi iyileştireceğini ifade etti.
