İslamiyet’in doğuşunu tüm ihtişamıyla beyaz perdeye taşıyan Çağrı (The Message) filmi, yalnızca anlatısıyla değil, çekim süreciyle de sinema tarihine geçen bir yapım olarak hafızalara kazındı. Her Ramazan ekranlara geldiğinde yeniden gündem olan film için en çok aratılan soruların başında şu geliyor: Çağrı filmi nerede çekildi? Mekke’de mi, Medine’de mi çekildi? Hangi ülkede tamamlandı?
Yönetmen Mustafa Akkad, 7. yüzyıl Arabistan atmosferini birebir yansıtmak için büyük bir prodüksiyona imza attı. Ancak çekim süreci planlandığı gibi ilerlemedi. Fas’tan Libya’ya uzanan o zorlu yolculuk, bugün hâlâ konuşuluyor.
Çağrı Filmi Nerede Çekildi, Mekke’de mi Medine’de mi Çekildi?
En net yanıt şu: Çağrı filmi Mekke’de ya da Medine’de çekilmedi.
Film, Suudi Arabistan sınırları içinde çekilmemiştir. Bunun temel nedeni, o dönemde Suudi Arabistan’ın böyle bir projeye izin vermemiş olmasıdır. İslami hassasiyetler ve siyasi çekinceler nedeniyle çekim izni alınamamıştır.
Buna rağmen filmde görülen Mekke ve Medine atmosferi, gerçeğe oldukça yakın bir görsellikle yansıtılmıştır. Bu gerçekçilik ise tamamen kurulan dev setler ve doğal çöl coğrafyası sayesinde sağlanmıştır.
Fas’ta Başlayan Çekimler: Marakeş Yakınlarında Mekke Seti
Çağrı filmi ilk olarak Fas’ta (Morocco) çekilmeye başlandı. 1974 yılında Fas Kralı II. Hasan’ın desteğiyle, Marakeş yakınlarında devasa bir plato kuruldu.
Bu platoda 7. yüzyıl Mekke’si adeta yeniden inşa edildi. Kabe’nin o dönemdeki hali, çevresindeki putlar, dar sokaklar ve çarşı alanları tarihsel kaynaklara göre tasarlandı.
Filmin yaklaşık ilk 4-5 aylık bölümü Fas’ta çekildi. Ancak çekimler sürerken bazı İslam ülkelerinden ve özellikle Suudi Arabistan’dan gelen diplomatik baskılar arttı. Bu baskılar sonucunda Fas hükümeti projeye verdiği desteği geri çekti.
Film ekibine ülkeyi terk etmeleri için kısa bir süre tanındı. Dev prodüksiyon bir anda durma noktasına geldi. Sinema tarihinin en büyük krizlerinden biri böyle başladı.
Libya’da Devam Eden Çekimler: Çölde Yeniden Kurulan Mekke
Fas’tan ayrılmak zorunda kalan ekip için umut kapısı Libya oldu. Dönemin Libya lideri Muammer Kaddafi, projeye açık destek verdi.
Bunun üzerine set Libya’ya taşındı. Fas’ta kurulan Mekke platosu, Libya çöllerinde sıfırdan yeniden inşa edildi. Bu süreç hem maddi hem lojistik açıdan büyük bir yük getirdi.
Özellikle Bedir ve Uhud savaş sahneleri, Libya’nın uçsuz bucaksız çöllerinde çekildi. Libya ordusundan binlerce asker figüran olarak projeye dahil edildi. Kalabalık savaş sekansları bu sayede gerçekçi bir atmosfer kazandı.
Dolayısıyla “Çağrı hangi ülkede çekildi?” sorusunun cevabı iki aşamalıdır:
Çekimler Fas’ta başladı, Libya’da tamamlandı.
Mekke ve Medine Sahneleri Gerçek Mekân mı?
Filmde görülen Mekke ve Medine sahneleri gerçek kutsal şehirlerde çekilmedi. Tamamı set ve doğal plato kullanımıyla oluşturuldu.
Medine’yi temsil eden sahneler de Libya’daki farklı bölgelerde kurulan dekorlarla çekildi. Hicret sonrası Medine atmosferi için daha sade ve tarımsal bir yerleşim görünümü tasarlandı.
Yapım ekibi, tarih danışmanlarıyla birlikte çalışarak mimari detayları döneme uygun hale getirdi. Çöl rüzgârı, doğal ışık ve geniş kadrajlar filmin belgesel tadındaki görsel gücünü artırdı.
Neden Suudi Arabistan’da Çekilmedi?
En çok merak edilen konulardan biri de bu. Film doğrudan İslam tarihini anlattığı için kutsal topraklarda çekilmesi planlanmıştı. Ancak dönemin Suudi yönetimi projeye sıcak bakmadı.
Hz. Muhammed’in temsil edilmesi konusundaki hassasiyetler ve olası dini tartışmalar nedeniyle resmi izin çıkmadı.
Mustafa Akkad, bu engeli aşmak için senaryoyu İslami otoritelerin onayına sundu. El-Ezher Üniversitesi ve Şii Yüksek İslam Konseyi’nden onay alındı. Ancak bu durum Suudi Arabistan’ın kararını değiştirmedi.
Çekim Koşulları ve Lojistik Zorluklar
Libya çöllerinde çekim yapmak teknik açıdan son derece zordu. Ekip, konaklama ve ekipman taşınması için adeta geçici bir şehir kurdu.
Su kaynakları, elektrik altyapısı ve ulaşım imkanları sınırlıydı. Buna rağmen prodüksiyon tamamlandı.
1970’li yılların teknolojik imkanları düşünüldüğünde, binlerce figüranla çekilen savaş sahneleri dönemin en büyük prodüksiyonlarından biri olarak kabul ediliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Çağrı filmi Mekke’de mi çekildi?
Hayır, Mekke’de çekilmedi. Mekke seti Fas ve Libya’da kuruldu.
Çağrı filmi Medine’de mi çekildi?
Hayır, Medine sahneleri de Libya’da oluşturulan setlerde çekildi.
Çağrı filmi hangi ülkede çekildi?
Çekimler Fas’ta başladı, Libya’da tamamlandı.
Fas’taki çekimler neden durduruldu?
Dönemin siyasi ve diplomatik baskıları nedeniyle Fas hükümeti desteğini çekti.
Libya ordusu filmde yer aldı mı?
Evet, savaş sahnelerinde Libya ordusundan askerler figüran olarak görev aldı.
Kabe’nin bulunduğu sahneler gerçek mi?
Hayır, o dönemin Kabe’si set olarak inşa edildi.
