Londra’da düzenlenen kritik zirvede, denizcilik hukukunu kökten değiştirecek adımlar atıldı. Türkiye’nin de aktif rol aldığı toplantıda, HNS Sözleşmesi’nin yürürlüğe girmesi için gereken şartlar tamamlanırken, gemi sigortalarından deniz güvenliğine kadar pek çok başlık masaya yatırıldı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı temsilcilerinin katılımıyla 13-17 Nisan tarihleri arasında Londra’da gerçekleştirilen Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Deniz Hukuku Komitesi’nin 113. Dönem Toplantısı, küresel denizcilik sektörü için dönüm noktası niteliğinde kararlara sahne oldu.
HNS Sözleşmesi’nde tarihi eşik aşıldı
Toplantının en dikkat çekici gündem maddelerinden biri, tehlikeli ve zararlı maddelerin taşınmasıyla ilgili sorumlulukları düzenleyen HNS Sözleşmesi 2010 Protokolü oldu. Belçika, Almanya, Hollanda ve İsveç’in katılımıyla birlikte, sözleşmenin uluslararası düzeyde yürürlüğe girmesi için zorunlu olan 12 ülke şartı resmen sağlandı. Yıllık 40 milyon tonluk katkı yükü bildiriminin de tamamlanmasıyla birlikte, sözleşmenin önümüzdeki 18 ay içerisinde tam kapsamlı olarak uygulanmaya başlanması bekleniyor.
Sigorta denetiminde Türkiye modeli
Türkiye, toplantıya sunduğu özel dokümanla denizcilik sigortalarının güvenilirliği konusunu uluslararası gündemin merkezine taşıdı. Amnah kazasından elde edilen tecrübeler ışığında hazırlanan "Sigortacının Sorumluluğu ve Sigorta Poliçelerinin Doğrulanması" başlıklı çalışma, gemilerin zorunlu sigorta poliçelerinin geçerliliğinin nasıl denetlenmesi gerektiğine dair önemli bir rehber sundu. Bu konu, üye ülkelerin deneyimlerini aktaracağı özel bir yazışma grubunda derinlemesine incelenecek.
Deniz güvenliği ve yeni tehditler
Toplantıda ayrıca, alternatif yakıt kullanan gemilerin yasal statüleri ve tazminat rejimleri masaya yatırıldı. Bu alandaki yasal boşlukların doldurulması için bir çalışma grubu kurulmasına karar verildi. Öte yandan, denizlerdeki organize suçlar, korsanlık faaliyetleri ve denizcilerin haksız yere suçlu muamelesi görmesi gibi güncel güvenlik sorunları için de kapsamlı raporlar hazırlanması kararlaştırıldı.
Terk edilen gemi insanları için acil iş birliği çağrısı
Son dönemde artış gösteren gemi insanlarının terk edilmesi vakaları da toplantının ana gündem maddelerinden biriydi. Özellikle mali güvencesi bulunmayan gemilerde bayrak devletlerinin sorumluluklarını yerine getirmesinin hayati önem taşıdığı vurgulandı. IMO, liman, kıyı ve bayrak devletlerinin bu tür krizlerde çok daha koordineli bir şekilde hareket etmesi gerektiğinin altını çizdi. Ayrıca, gemi sicillerinin tutulmasına ilişkin yeni rehberin onaylanmasıyla, sektördeki yasadışı uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
