Devlet memurlarının evlenmesi durumunda kullanabilecekleri evlilik izni, uygulamada sıkça merak edilen izin türleri arasında yer alıyor. Resmi nikâh ile düğün tarihinin farklı olması, evlilik izninin hangi tarihten itibaren başlayacağı konusunda tereddütlere yol açabiliyor. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda evlilik iznine yer verilmiş olsa da iznin başlangıç tarihiyle ilgili açık bir takvim bulunmuyor. Bu nedenle “Devlet memuru evlilik izni ne zaman başlar?” ve “Evlilik izni ne zaman kullanılır?” soruları kamu çalışanları tarafından yakından takip ediliyor.
657 sayılı Kanuna göre evlilik izni kaç gün?
Devlet memurlarının mazeret izinleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 104’üncü maddesinde düzenleniyor. Kanunun “Mazeret izni” başlıklı 104/B fıkrasında, memura belirli durumlarda isteği üzerine izin verileceği hükme bağlanmış durumda.
Bu fıkraya göre, memurun kendisinin veya çocuğunun evlenmesi halinde yedi gün evlilik izni veriliyor. Söz konusu izin, memurun talebi üzerine kullandırılıyor ve yıllık izinden düşülmüyor. Evlilik izni, mazeret izni kapsamında değerlendirildiği için ücretli izin niteliği taşıyor.
Devlet memurunun evlenmesi halinde evlilik izni ne zaman başlar?
Devlet memurunun evlenmesi halinde evlilik izni ne zaman başlar sorusu, özellikle nikâh ve düğün tarihleri farklı olan memurlar açısından önem kazanıyor. 657 sayılı Kanun’da evlilik izninin hangi tarihten itibaren başlatılacağına dair açık bir hüküm yer almıyor. Ancak idari uygulamalar ve değerlendirmeler bu konuda yol gösterici oluyor.
Genel kabul gören uygulamaya göre, evlilik sebebine dayalı mazeret izni, resmi nikâhın gerçekleştiği tarihten itibaren başlatılıyor. Çünkü hukuken evlilik, resmi nikâhın kıyılmasıyla geçerlilik kazanıyor. Bu nedenle evlilik izninin temel dayanağı, nikâh tarihi olarak kabul ediliyor.
Nikâh ve düğün farklı tarihlerdeyse evlilik izni nasıl kullanılır?
Uygulamada en çok karşılaşılan durumlardan biri, resmi nikâh ile düğünün farklı tarihlerde yapılması. Bu durumda evlilik izninin ne zaman kullanılacağı konusunda memurun tercihi de dikkate alınıyor.
Değerlendirmelere göre, nikâh ve düğün tarihleri farklıysa, evlilik izni memurun talebi doğrultusunda resmi nikâh tarihinden ya da düğün tarihinden itibaren kullandırılabiliyor. Burada önemli olan, iznin evlilik sebebine dayanması ve yedi günlük sürenin tek parça halinde kullanılması. İdare, memurun tercih ettiği tarihi göz önünde bulundurarak iznin başlangıcını belirleyebiliyor.
Evlilik izni nikâhtan önce kullanılabilir mi?
Devlet memuru evlilik izni nikâhtan önce kullanabilir mi sorusu da sıkça gündeme geliyor. Evlilik izni, resmi nikâhın yapılmasına bağlı bir mazeret izni olduğu için nikâh öncesinde kullanılması mümkün görülmüyor. Henüz hukuken evlilik gerçekleşmediği için, nikâh öncesinde evlilik izni verilmesi mevzuata uygun kabul edilmiyor.
Ancak düğün tarihinin nikâhtan sonra olması halinde, nikâh yapılmış olmak şartıyla düğün tarihinin iznin başlangıcı olarak tercih edilmesi mümkün olabiliyor.
Evlilik izni kesintisiz mi kullanılır?
Evlilik izni, yedi gün olarak ve kesintisiz şekilde kullandırılıyor. İzin süresinin bölünerek farklı tarihlerde kullanılması uygulamada kabul edilmiyor. Memur, belirlediği başlangıç tarihinden itibaren yedi gün boyunca evlilik izninden yararlanıyor ve bu süreye hafta sonu günleri de dahil ediliyor.
İzin bitiminde memurun göreve başlaması gerekiyor. Evlilik izni süresi, yıllık izinle birleştirilebilse de kendi içinde parçalara ayrılamıyor.
Babalık ve ölüm izniyle evlilik izni arasındaki fark ne?
657 sayılı Kanun’un 104/B maddesinde yalnızca evlilik izni değil, babalık ve ölüm izinleri de düzenlenmiş durumda. Babalık izni, eşin doğum yapması halinde on gün olarak veriliyor. Ölüm izni ise memurun kendisi, eşi, çocuğu veya belirli yakınlarının vefatı halinde yedi gün olarak kullandırılıyor.
Bu izinlerde başlangıç tarihi, mazeretin fiilen gerçekleştiği gün olarak kabul ediliyor. Yani babalık izni doğum tarihinden, ölüm izni ise ölüm olayının meydana geldiği tarihten itibaren başlatılıyor. Evlilik izninde ise nikâh ve düğün tarihine bağlı olarak memurun tercihi ön plana çıkıyor.
Evlilik izni kullanımıyla ilgili temel çerçeve
Mevcut mevzuat ve idari değerlendirmeler birlikte ele alındığında, devlet memurunun evlenmesi halinde evlilik izninin resmi nikâh tarihinden itibaren başlatılması esas kabul ediliyor. Nikâh ve düğün tarihleri farklıysa, memurun talebi doğrultusunda düğün tarihi de iznin başlangıcı olabiliyor. Bu çerçevede evlilik izni, yedi gün süreyle ve kesintisiz şekilde kullandırılıyor.
