Araştırmacılar, Hong Kong sınırları içinde yer alan Mai Po Doğal Koruma Alanı’nda bulunan karides havuzlarında inceleme yaparken bu yeni türle karşılaştı. Bölge, gelgit etkisi altında kalan ve yerel dilde “gei wai” olarak adlandırılan karides göletleriyle biliniyor.
Hong Kong Baptist Üniversitesi’nden biyoloji profesörü Qiu Jianwen ve ekibi, 2020 ile 2022 yılları arasında toplanan su örneklerini analiz ederken daha önce kaydedilmemiş bir denizanası türüne rastladı. Yapılan incelemeler sonucunda bu canlıya bulunduğu bölgenin adı verilerek Tripedalia maipoensis adı verildi.
Araştırma sırasında bilim insanları, aynı gölette yaklaşık 400 kadar bireyin bulunduğunu belirledi. Bu durum, türün bölgede küçük ama yoğun bir popülasyona sahip olabileceğini düşündürüyor.
24 gözlü denizanası nasıl bir canlı? Kutu denizanalarının ilginç anatomisi
Tripedalia maipoensis’in en dikkat çekici özelliklerinden biri toplam 24 göze sahip olması. Bu gözler, gövdesinin etrafında altı farklı kümeye yerleşmiş durumda.
Bilim insanlarına göre bu gözlerin hepsi aynı işlevi taşımıyor.
İki tanesi mercekli yapı sayesinde görüntü oluşturabiliyor
Diğer gözler ise sadece ışığı algılayabiliyor
Bu özellik, kutu denizanalarının çevrelerini algılama konusunda oldukça gelişmiş bir sisteme sahip olduğunu gösteriyor.
Canlının gövdesi tamamen şeffaf ve renksiz. Küp şeklindeki yapısından dolayı kutu denizanaları sınıfına dahil edilen bu türün gövdesinden 12 dokunaç uzanıyor. Dokunaçların uç kısmında kürek benzeri küçük yapılar bulunuyor. Bu yapı sayesinde denizanası, diğer birçok türden daha hızlı hareket edebiliyor.
Yeni keşfedilen denizanası zehirli mi? İnsanlar için tehlikeli olabilir mi?
Tripedalia maipoensis, ait olduğu kutu denizanası grubunun çoğu üyesi gibi zehirli bir iğneye sahip. Ancak bu zehrin insanlar üzerindeki etkisi henüz net olarak bilinmiyor.
Araştırmacılar laboratuvar ortamında yaptıkları deneylerde denizanasının Artemia adı verilen küçük karidesleri etkisiz hale getirebildiğini gözlemledi. Bu durum, türün avını felç edebilecek bir toksine sahip olduğunu gösteriyor.
Buna rağmen bilim insanları henüz bu türün insanları sokup sokamayacağı veya sokması halinde nasıl bir etki yaratacağı konusunda kesin bir sonuca ulaşmış değil. Araştırma ekibinden Qiu Jianwen, bu konuda esprili bir ifadeyle şunları söyledi:
“Laboratuvarda Artemia’yı felç ediyor gibiydi ama iğneyi kendimiz denemeye çalışmadık.”
Dünyanın en zehirli deniz canlısının akrabası: Avustralya kutu denizanası
Tripedalia maipoensis’in bilim dünyasında dikkat çekmesinin bir başka nedeni ise dünyanın en zehirli deniz canlılarından biriyle akraba olması.
Bu akraba tür, Avustralya kutu denizanası (Chironex fleckeri) olarak biliniyor. Halk arasında “denizin eşekarısı” olarak da anılan bu canlı, dünyanın en tehlikeli deniz organizmalarından biri kabul ediliyor.
Chironex fleckeri’nin özellikleri oldukça ürkütücü:
Dokunaç uzunluğu 10 metreye kadar ulaşabiliyor
Güçlü zehri sinir sistemini dakikalar içinde devre dışı bırakabiliyor
Sokulan kişiler çoğu zaman kıyıya ulaşamadan boğulma riskiyle karşı karşıya kalabiliyor
Tripedalia maipoensis ise bu ölümcül akrabasına göre çok daha küçük ve şimdilik insanlara zarar verdiğine dair bir kanıt bulunmuyor.
Bilim dünyasında neden önemli? Çin kıyılarındaki ilk kutu denizanası kaydı
Tripedalia maipoensis’in keşfi yalnızca yeni bir türün bulunması anlamına gelmiyor. Araştırma aynı zamanda Çin kıyılarında kaydedilen ilk kutu denizanası türlerinden biri olması nedeniyle de önem taşıyor.
Bilim insanlarının çalışması 20 Mart 2023’te Zoological Studies dergisinde yayımlandı. Çalışmada, kutu denizanası ailesi olan Tripedaliidae üyelerinin genellikle tropik ve subtropik sularda yaşadığı belirtiliyor.
Araştırmacılar, Çin kıyılarında yapılacak yeni araştırmaların bu grubun dağılımı hakkında çok daha fazla bilgi sağlayabileceğini düşünüyor.
Uzmanlara göre Hong Kong ve çevresindeki sularda henüz keşfedilmemiş birçok deniz canlısı bulunabilir.
