Pasifik Okyanusu’nda ortaya çıkan ve küresel iklim dengelerini değiştiren El Nino için geri sayım başladı. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün son değerlendirmelerine göre La Nina zayıflıyor, yerini daha sıcak bir döneme bırakıyor. Uzmanlar, yaz mevsiminin sonuna doğru El Nino’nun etkisini hissettirebileceğini belirtiyor. Peki El Nino Türkiye’yi nasıl etkileyecek, sıcaklıklar ne kadar artacak ve ani yağış riski hangi bölgelerde yoğunlaşacak?
El Nino Türkiye’ye ne zaman gelecek ve nasıl etkileyecek?
İklim bilimcilere göre El Nino’nun yaz sonuna doğru etkisini göstermesi bekleniyor. Genellikle 1,5 ila 2 yıl sürebilen bu doğa olayı, yalnızca Pasifik kıyılarını değil, küresel atmosfer dolaşımını da etkiliyor. Bu durum, Türkiye dahil birçok ülkede sıcaklık ve yağış düzeninde değişim anlamına geliyor.
Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi ve İklim Bilimci Dr. Okan Bozyurt, El Nino ve La Nina gibi sistemlerin Türkiye’den binlerce kilometre uzakta oluştuğunu ancak küresel ortalama sıcaklığı ciddi biçimde artırdığını belirtiyor. Küresel sıcaklık artışı ise dolaylı olarak Türkiye’de daha sıcak mevsimler ve düzensiz hava olayları şeklinde hissediliyor.
El Nino Türkiye’yi nasıl etkileyecek: Sıcaklıklar artacak mı?
El Nino yıllarında yaz sıcaklıklarının belirgin şekilde yükseldiği biliniyor. Uzmanlara göre özellikle ilkbaharın ikinci yarısı ile sonbaharın ilk yarısı artık daha sıcak geçiyor. Küresel ısınmanın etkisiyle sıcak mevsimlerin süresi uzarken, El Nino bu tabloyu daha görünür hale getiriyor.
Dr. Bozyurt’a göre El Nino dönemlerinde yaz aylarında mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklar görülüyor. Kış aylarında ise özellikle kuzey yarımkürede hava sıcaklıkları ortalamanın üzerine çıkabiliyor. Türkiye’de de benzer bir eğilim bekleniyor. Bu durum, enerji tüketiminden tarımsal üretime kadar birçok alanı doğrudan etkileyebilir.
Ani yağışlar ve aşırı hava olayları hangi bölgelerde görülecek?
El Nino yalnızca sıcaklık artışı anlamına gelmiyor. Uzmanlar, ani yağış ve aşırı hava olaylarının da artabileceği uyarısında bulunuyor. “Sıcaklık artıyorsa yağış azalır” şeklinde kesin bir kural olmadığını belirten uzmanlar, tam tersine bazı dönemlerde anormal yağışların görülebildiğini hatırlatıyor.
1997-1998 yıllarındaki güçlü El Nino döneminde Batı Karadeniz’de yaşanan sel felaketi buna örnek gösteriliyor. Özellikle Karadeniz Bölgesi’nde ani ve şiddetli yağış riskinin artabileceği ifade ediliyor. Diğer bölgelerde ise düzensiz yağışlar, kısa sürede etkili olan gök gürültülü sağanaklar ve yerel seller gündeme gelebilir.
Güney bölgelerde sıcaklık artışı ne kadar olacak?
El Nino’nun Türkiye’de en belirgin etkisinin güney ve iç kesimlerde hissedilmesi bekleniyor. Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Akdeniz kıyıları, Güneybatı Ege ve İç Anadolu’nun yaz sıcaklıklarından daha fazla etkilenebileceği belirtiliyor.
Bu bölgelerde aşırı sıcak hava dalgalarının daha sık ve daha uzun süreli yaşanabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, özellikle kronik hastalığı bulunanlar, yaşlılar ve açık alanda çalışanlar için risklerin artabileceğine dikkat çekiyor. Tarım ve su kaynakları yönetimi açısından da dikkatli planlama yapılması gerektiği vurgulanıyor.
Deniz suyu sıcaklıkları artacak mı, fırtına riski yükselecek mi?
El Nino dönemlerinde deniz suyu sıcaklıklarında artış gözleniyor. Bu artış, deniz yüzeyinden daha fazla buharlaşma anlamına geliyor. Atmosfere taşınan nem ve enerji, şiddetli fırtınalar ve süper hücre oluşumlarını tetikleyebiliyor.
Uzmanlara göre denizlerin ısınması; dolu, kısa sürede etkili olan sağanak yağışlar ve kuvvetli rüzgar olaylarının daha sık yaşanmasına zemin hazırlayabilir. Bu tablo, özellikle kıyı bölgelerinde yaşayan vatandaşlar için ani hava değişimlerine karşı hazırlıklı olunması gerektiğini gösteriyor.
El Nino Türkiye’de ne kadar sürecek?
El Nino’nun etkisinin genellikle 1,5-2 yıl sürdüğü belirtiliyor. Bu süreçte sıcaklık ve yağış dengesinde dalgalanmalar yaşanabiliyor. Türkiye genelinde mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıkların daha sık görülmesi, ani yağış geçişleri ve yerel hava olayları gündemde kalabilir.
Uzmanlar, El Nino’nun tek başına bir felaket anlamına gelmediğini ancak mevcut küresel ısınma koşullarıyla birleştiğinde etkilerinin daha belirgin hissedilebileceğini ifade ediyor. Özellikle yaz sonundan itibaren sıcaklık artışı ve düzensiz yağışlara karşı hem bireysel hem de kurumsal düzeyde tedbirli olunması gerektiği vurgulanıyor.
