Erzincan’ın Kemah ilçesinde 6 Şubat günü saat 14.16’da meydana gelen 4.9 büyüklüğündeki deprem, bölgedeki diri fayları yeniden gündeme taşıdı. AFAD verilerine göre yerin 4,52 kilometre derinliğinde kaydedilen sarsıntının ardından vatandaşlar, Erzincan fay hattı nereden geçiyor ve hangi ilçeler deprem riski taşıyor sorularına yanıt aramaya başladı.
Erzincan’da deprem neden sık yaşanıyor?
Erzincan, Türkiye’nin en aktif deprem kuşaklarından biri olan Kuzey Anadolu Fayı üzerinde yer alıyor. Kent merkezi ve çevresi, jeolojik olarak çek-ayır tipi bir havza özelliği taşıyor. Bu yapı, doğrultu atımlı faylar üzerinde geliştiği için bölgede karmaşık ve yoğun bir fay ağı bulunmasına neden oluyor. Bu durum, Erzincan’ı deprem açısından yüksek riskli iller arasına sokuyor.
Erzincan fay hattı nereden geçiyor?
Kuzey Anadolu Fayı, Erzincan il merkezinin hemen kuzeyinden geçiyor. Erzincan Ovası, bu ana fay hattı üzerinde gelişmiş durumda. Türkiye Diri Fay Haritası’na göre kent merkezi ve çevresinde, hassas konumları tam olarak belirlenememiş çok sayıda diri fay zonu bulunuyor. Faylar, olası konum belirsizliği nedeniyle haritalarda yaklaşık 100 metrelik şeritler halinde gösteriliyor.
Erzincan’da hangi ilçeler doğrudan fay hattı üzerinde?
Jeolojik çalışmalara göre yalnızca Erzincan kent merkezi değil, Üzümlü ilçe merkezi ile birlikte Erzincan’a bağlı 45 belde ve köy, doğrudan fay zonu üzerinde yer alıyor. Bu yerleşimlerin büyük bölümünün alüvyon zemin üzerinde bulunması, deprem riskini daha da artıran bir unsur olarak öne çıkıyor.
Prof. Dr. Naci Görür Erzincan için ne dedi?
Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür, Erzincan ve Karlıova arasındaki kesime özellikle dikkat çekti. Görür, uzun süredir deprem üretmeyen fayların daha tehlikeli olabileceğini belirterek, Erzincan–Karlıova arasında Kuzey Anadolu Fayı üzerinde yer alan Aksu Fayı’nın dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguladı. Bu bölgede enerji birikiminin devam ettiğini ifade eden Görür, olası bir depremin zamanının bilinmediğini ancak riskin sürdüğünü dile getirdi.
Erzincan çevresinde başka hangi faylar risk oluşturuyor?
Uzmanlara göre Erzincan, yalnızca Kuzey Anadolu Fayı ile sınırlı bir risk taşımıyor. Doğu Anadolu Fayı, Varto Fay Zonu ve Yedisu Fay Zonu gibi önemli fay sistemlerinin kesişim alanına yakınlığı, bölgedeki sismik tehlikeyi artırıyor. Özellikle Bingöl–Karlıova arasındaki Yedisu Fayı, uzun süredir deprem üretmemesi nedeniyle “sismik boşluk” olarak değerlendiriliyor.
Yedisu Fayında beklenen deprem kaç büyüklüğünde olabilir?
Jeoloji uzmanı Dr. Kenan Akbayram, bilimsel çalışmalara göre Yedisu Fay Zonu’nun 7.2 büyüklüğünde, hatta bazı senaryolara göre 7.4’e kadar bir deprem üretebileceğini belirtiyor. Uzmanlar, bu fayın en son 1784 yılında kırıldığını ve uzun süredir enerji biriktirdiğini ifade ediyor.
Erzincan deprem riski neden önemini koruyor?
1939 Erzincan Depremi ile başlayan ve batıya doğru göç eden büyük kırılmalar, Kuzey Anadolu Fayı’nın ne kadar yıkıcı olabileceğini göstermişti. Kemah merkezli 4.9’luk son deprem, Erzincan deprem haritası ve fay hatlarının yeniden sorgulanmasına neden olurken, uzmanlar bölgede riskin ortadan kalkmadığını vurguluyor.
