Türkiye’de trafik güvenliğini artırmak amacıyla görev yapan fahri trafik müfettişlerinin hangi ihlallere ceza yazabileceği yeniden gündeme geldi. Karayolları Trafik Kanunu kapsamında görev yapan gönüllü müfettişler, gördükleri trafik ihlallerini tutanakla kayıt altına alarak ilgili birimlere bildiriyor. Mevzuata göre fahri trafik müfettişleri 19 ana madde ve 43 alt fıkra kapsamında toplam 62 farklı trafik ihlali için tutanak düzenleyebiliyor.
Peki fahri trafik müfettişleri hangi trafik kurallarına ceza yazabilir, kırmızı ışık ihlali, şerit ihlali veya telefonla konuşmaya ceza kesebilir mi? İşte sürücülerin en çok merak ettiği detaylar.
Fahri trafik müfettişleri hangi trafik ihlallerine ceza yazabilir?
Karayolları Trafik Kanunu’na göre fahri trafik müfettişleri, trafikte gördükleri kural ihlallerini tutanak düzenleyerek Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bildirme yetkisine sahip. Ancak bu kişiler sürücüleri durduramaz veya kimlik kontrolü yapamaz.
Tespit edilen ihlaller araç plakası üzerinden sisteme işlenir ve cezai işlem ilgili kurumlar tarafından uygulanır. Bu kapsamda 62 farklı trafik ihlali fahri müfettişlerin raporlayabileceği ihlaller arasında yer alıyor.
Şerit ihlali ve hatalı sürüş davranışlarına ceza yazılabiliyor
Trafikte en sık karşılaşılan ihlallerden biri olan şerit ihlalleri fahri trafik müfettişlerinin tutanak düzenleyebildiği durumlar arasında bulunuyor.
Bu kapsamda ceza yazılabilen bazı ihlaller şunlar:
Şerit değiştirirken diğer araçlara geçiş hakkı vermemek
Trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek
Sürekli olarak sol şeridi işgal etmek
Emniyet şeridini veya banketi kullanmak
Tek yönlü yollarda ters yönde araç kullanmak
Yaya yolunda araç sürmek
Bu tür ihlaller özellikle şehir içi trafikte sık yaşandığı için fahri müfettişler tarafından sıkça raporlanabiliyor.
Kırmızı ışık ihlali ve trafik levhalarına uymama da kapsamda
Sürücülerin en çok yaptığı hatalardan biri olan kırmızı ışık ihlali de fahri trafik müfettişlerinin raporlayabildiği ihlaller arasında yer alıyor.
Ayrıca şu kurallara uyulmaması durumunda da tutanak düzenlenebiliyor:
Trafik levhalarına uymamak
Yol çizgilerini ihlal etmek
Dönüş kurallarına uymamak
Dönel kavşaklarda hatalı manevra yapmak
Bu ihlaller, özellikle kavşak ve yoğun trafik noktalarında trafik güvenliğini doğrudan etkilediği için önemli görülüyor.
Kavşak kuralları ve geçiş hakkı ihlallerine de ceza yazılabiliyor
Karayolları Trafik Kanunu’na göre kavşaklarda yapılan hatalı davranışlar da fahri trafik müfettişlerinin raporlayabildiği ihlaller arasında yer alıyor.
Buna göre sürücülerin;
Kavşağa yaklaşırken hızını düşürmemesi
Geçiş hakkı olan araçlara yol vermemesi
Trafik yoğunluğu nedeniyle çıkamayacağı kavşağa girmesi
Kavşak içinde gereksiz şekilde beklemesi
gibi davranışları da ihlal kapsamında değerlendiriliyor.
Telefonla araç kullanmak ve saygısız sürüş de ihlal sayılıyor
Trafikte sürüş güvenliğini tehlikeye atan davranışlardan biri olan seyir halinde telefonla konuşmak da fahri trafik müfettişleri tarafından tespit edilerek raporlanabiliyor.
Ayrıca şu davranışlar da ihlal kapsamında değerlendiriliyor:
Araçtan dışarıya çöp veya herhangi bir madde atmak
Trafikte tehlikeli veya saygısız araç kullanmak
Yaya geçitlerinde yayalara yol vermemek
Engelli park yerlerini işgal etmek
Bu tür ihlaller özellikle şehir içi trafikte yayaların güvenliğini doğrudan etkiliyor.
Emniyet kemeri ve motosiklet kaskı kuralları da ceza kapsamına giriyor
Sürücü ve yolcuların güvenliği açısından büyük önem taşıyan bazı kurallar da fahri trafik müfettişlerinin raporlayabildiği ihlaller arasında bulunuyor.
Bu kapsamda ceza yazılabilen durumlar şöyle:
Emniyet kemeri takmamak
Motosiklet sürücüsünün kask kullanmaması
Motosiklette fazla yolcu taşınması
Yetkililer, özellikle motosiklet kazalarında can kayıplarının büyük bölümünün kask kullanılmaması ve güvenlik kurallarına uyulmamasından kaynaklandığını belirtiyor.
Fahri trafik müfettişleri sürücüleri durdurabilir mi?
Fahri trafik müfettişleri yalnızca kural ihlali tespit edip tutanak düzenleme yetkisine sahip. Bu kişiler polis veya jandarma gibi sürücüyü durduramaz, kimlik kontrolü yapamaz veya doğrudan ceza kesemez.
Tespit edilen ihlaller plakaya işlenerek ilgili trafik birimlerine iletilir ve cezai işlem resmi kurumlar tarafından uygulanır.
Yetkililer, bu sistemin sürücüler üzerinde caydırıcı etki oluşturduğunu ve trafik kurallarına uyulmasını teşvik ettiğini vurguluyor.
