Sağlık merkezlerinde sıkça karıştırılan branşların başında gelen göğüs cerrahisi, hayati organların yer aldığı toraks bölgesindeki cerrahi müdahaleleri üstleniyor. Vücudun boyun tabanı ile diyafram kası arasında kalan bölümünde meydana gelen pek çok rahatsızlık, bu uzmanlık alanının kapsamına giriyor. Peki, tam olarak göğüs cerrahisi hangi hastalıklara bakar ve vatandaşlar hangi durumlarda bu poliklinikten randevu almalıdır? İşte göğüs kafesi içerisindeki organ ve dokuların hastalıklarına dair tüm detaylar.
Göğüs Cerrahisi Alanı ve Sık Karıştırılan Sağlık Branşları
Göğüs bölgesindeki rahatsızlıklarda doğru uzmanı bulmak, tedavi sürecinin hızı açısından büyük önem taşıyor. Göğüs cerrahları; göğüs boşluğunda konumlanan akciğerler, soluk borusu, yemek borusu, akciğer zarı (plevra), diyafram ve göğüs duvarı hastalıklarının teşhis veya tedavisinde rol alıyor. Medikal tedavilerle iyileşme sağlanamayan ya da doğrudan ameliyat gerektiren tablolar bu birim tarafından değerlendiriliyor.
Halk arasında sıklıkla yapılan hatalardan biri, kalp rahatsızlıkları için bu bölüme başvurulmasıdır. Kalp ve büyük damarları ilgilendiren rahatsızlıklar Kalp ve Damar Cerrahisi alanına girer. Benzer şekilde, kadınlarda görülen meme hastalıkları ve meme kanseri teşhisi için de Göğüs Cerrahisi yerine Genel Cerrahi birimine müracaat edilmesi gerekmektedir.
Göğüs Cerrahisi Hangi Hastalıklara Bakar?
Göğüs kafesi içinde yer alan organ sistemlerinde gelişen ve cerrahi yaklaşım gerektiren rahatsızlıklar geniş bir yelpazeye yayılmaktadır.
Hastalığın organ bazlı dağılımı ve tedavi alanları şu şekilde sıralanmaktadır:
Akciğer ve Akciğer Zarı (Plevra) Rahatsızlıkları
Akciğer Kanseri: Erken dönemde tespit edilen veya ameliyat edilebilir safhadaki akciğer tümörlerinin cerrahi yöntemlerle (lobektomi veya pnömonektomi) çıkarılması.
Akciğer Sönmesi (Pnömotoraks): Akciğer zarında meydana gelen yırtılma sonucu göğüs boşluğuna hava dolması ve organın büzüşerek işlevini kaybetmesi.
Akciğer Zarında Sıvı ve İltihap Birikmesi (Plörezi ve Ampiyem): Akciğer zarları arasında biriken sıvının boşaltılması veya enfekte olan zarın cerrahi olarak temizlenmesi.
Kistler ve İyi Huylu Tümörler: Kist hidatik gibi enfeksiyöz durumlar veya akciğer parankiminde saptanan nodüllerin tedavisi.
Bronşektazi: İlaçla tedavisi mümkün olmayan, akciğer dokusunda kalıcı hasar bırakmış sınırlı alanların çıkarılması.
Soluk ve Yemek Borusu Hastalıkları
Soluk Borusu (Trakea) Darlıkları: Uzun süreli entübasyon ya da travmalar sonrasında soluk borusunda meydana gelen darlıkların cerrahi düzeltilmesi.
Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri ve Tümörleri: Yemek borusundaki kitleler, darlıklar ve bölgenin kompleks ameliyatları.
Yabancı Cisim Kaçması: Soluk veya yemek borusuna kaçan yabancı maddelerin bronkoskopi ya da özofagoskopi yöntemleriyle çıkarılması.
Göğüs Duvarı, Kaburga ve Mediasten Bozuklukları
Göğüs Kafesi Deformiteleri: Doğumsal veya sonradan gelişen kunduracı göğsü (Pectus Excavatum) ve güvercin göğsü (Pectus Carinatum) gibi şekil bozukluklarının kapalı ya da açık cerrahi operasyonlarla düzeltilmesi.
Göğüs Duvarı Tümörleri: Kaburga kemiklerinden veya göğüs kafesi yapısından kaynaklanan kitlelerin temizlenmesi.
Mediasten Tümörleri ve Timus Bezi: İki akciğer arasında kalan mediasten bölgesindeki kitleler ile otoimmün bir kas hastalığı olan Miyasteniya Gravis tedavisinde timus bezinin alınması (timektomi).
Diyafram ve Sinir Sistemi Rahatsızlıkları
Aşırı Terleme (Bölgesel Hiperhidroz): El, koltuk altı ve yüz bölgesindeki sosyal hayatı kısıtlayan aşırı terlemelerde uygulanan kalıcı Klipsli ETS (Endoskopik Torakal Sempatatomi) ameliyatları.
Diyafram Fıtığı ve Felci: Karın organları ile göğüs boşluğunu ayıran diyafram kasındaki yırtılmalar, fıtıklaşmalar veya felç durumları.
Göğüs Cerrahisine Ne Zaman Gidilir?
Şikayetlerin türüne bağlı olarak hastalara doğrudan randevu alma imkanı sunulduğu gibi, sıklıkla Göğüs Hastalıkları veya Dahiliye uzmanlarının röntgen, bilgisayarlı tomografi (BT) ya da MR değerlendirmeleri sonrasında yönlendirme yapılmaktadır. Vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması gereken başlıca semptomlar şunlardır:
Balgamla birlikte veya doğrudan ağızdan taze kan gelmesi (Hemoptizi).
Aniden ortaya çıkan şiddetli göğüs ve sırt ağrısına eşlik eden nefes darlığı hissi.
Çekilen akciğer grafisi veya tomografisinde şüpheli leke, nodül veya kitle saptanması.
Göğüs kafesinde gözle görülür içe çöküklük veya dışa çıkıklık gibi yapısal şekil bozuklukları.
Günlük yaşam kalitesini düşüren, medikal tedavilere yanıt vermeyen aşırı el ve koltuk altı terlemesi.
Trafik kazası, yüksekten düşme veya fiziksel darbeler sonrasında oluşan kaburga kırıkları ve göğüs içi kanamalar (hemotoraks).
Yutkunma sırasında takılma hissi, yutma güçlüğü ve buna bağlı gelişen ağrılar.
