Osmanlı mutfağından günümüze uzanan lezzetler arasında bazı tatlılar sadece tadıyla değil, adıyla da dikkat çekiyor. Son dönemde “Kim Milyoner Olmak İster?” yarışmasında sorulmasıyla yeniden gündeme gelen Görümcem Görmesin Helvası, hem hikâyesi hem de yapımıyla merak konusu oldu. Peki Görümcem Görmesin Helvası nedir, adı nereden gelir, Osmanlı mutfağındaki yeri ne ve evde nasıl yapılır?
Görümcem Görmesin Helvası Nedir?
Görümcem Görmesin Helvası, temelinde irmik, süt, şeker ve tereyağı bulunan geleneksel bir Osmanlı tatlısıdır. Klasik irmik helvasına benzese de onu farklı kılan unsur adı ve kültürel hikâyesidir. Yumuşak dokusu ve yoğun aroması sayesinde geçmişten bugüne sofralarda yerini korumayı başarmıştır.
Osmanlı saray mutfağında ve Anadolu evlerinde yapılan bu tatlı, özellikle özel günlerde ve misafir sofralarında tercih edilirdi.
Görümcem Görmesin Helvası Adı Nereden Geliyor?
Tatlıya asıl ününü kazandıran detay, isminde saklı. Anadolu kültüründe gelin ve görümce ilişkisi çoğu zaman tatlı bir rekabet barındırır. Rivayete göre gelin, evde yaptığı bu helvayı o kadar beğenir ki paylaşmak istemez ve içinden “Keşke görümcem görmese” diye geçirir. İşte bu esprili düşünce zamanla tatlının adı haline gelir.
Bu hikâye, Osmanlı’dan günümüze aktarılan sözlü kültürün nüktedan örneklerinden biri olarak anlatılmaya devam ediyor.
Osmanlı Mutfağındaki Yeri Ne?
Tarihi 16. yüzyıla kadar uzanan Görümcem Görmesin Helvası, Osmanlı mutfağında sade ama lezzetli tatlılar arasında yer aldı. Saray mutfağında daha zengin malzemelerle hazırlanırken, Anadolu’da daha mütevazı tariflerle yapıldı.
Helva kültürü Osmanlı’da önemli bir yere sahipti. Özellikle doğum, ölüm, asker uğurlama gibi özel günlerde helva kavrulması gelenek haline gelmişti. Bu tatlı da o kültürün bir parçası olarak günümüze kadar ulaştı.
Görümcem Görmesin Helvası Evde Nasıl Yapılır?
Evde hazırlanışı oldukça pratiktir. Az malzemeyle kısa sürede yapılabilir.
Gerekli Malzemeler
1 su bardağı irmik
1 su bardağı toz şeker
1,5 su bardağı süt
100 gram tereyağı veya margarin
1 yemek kaşığı dolmalık fıstık (isteğe bağlı)
Servis için tarçın ve ceviz
Yapılışı
Öncelikle tereyağı tencerede eritilir. Eğer kullanılacaksa dolmalık fıstıklar eklenir ve hafif pembeleşene kadar kavrulur. Ardından irmik ilave edilir ve kısık ateşte yaklaşık 15–20 dakika boyunca sürekli karıştırılarak rengi dönene kadar kavrulmaya devam edilir.
Ayrı bir kapta şeker ve süt karıştırılır, şeker tamamen eriyene kadar beklenir. Hazırlanan sütlü karışım dikkatlice kavrulan irmiğe eklenir. Bu aşamada dikkatli olunmalı çünkü buhar çıkışı olabilir.
Tencerenin kapağı kapatılır ve helva kısık ateşte suyunu çekene kadar pişirilir. Ortalama 10 dakika sonra ocak kapatılır ve 5 dakika dinlendirilir. Servis sırasında üzerine tarçın serpilebilir, ceviz eklenebilir. Dondurma ile sunum da tercih edilebilir.
Neden Hâlâ İlgi Görüyor?
Görümcem Görmesin Helvası, sadece bir tatlı değil; kültürel bir hikâye taşıyor. Mizahi adı sayesinde sofralarda sohbet konusu oluyor. Malzemelerinin basit olması ve yapımının kolaylığı da evlerde sıkça tercih edilmesini sağlıyor.
Geleneksel lezzetlerin yeniden keşfedildiği bu dönemde, hem hikâyesi hem de tadıyla dikkat çeken bu helva, Osmanlı’dan bugüne uzanan tatlı mirasın canlı örneklerinden biri olarak varlığını sürdürüyor.
