Türkiye’de bakliyat üretiminde önemli bir yere sahip olan nohut, fasulye ve mercimekten sonra en çok yetiştirilen ürünlerden biridir. Kurak alanlarda bile kolaylıkla yetişebilmesi sayesinde tarımı oldukça yaygındır. Nohutun anavatanı olarak ise genellikle Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi gösterilmektedir. Yapılan araştırmalara göre bu bölgede yaklaşık 7000–7500 yıl önce de nohut yetiştirildiği bilinmektedir.
Günümüzde nohut yalnızca Türkiye’de değil, dünyanın birçok ülkesinde yetiştirilen ve tüketilen önemli bir bakliyat türüdür. Yüksek besin değerleri ve farklı kullanım alanları sayesinde mutfakların vazgeçilmez ürünlerinden biri haline gelmiştir.
Nohutun Türk Mutfağındaki Yeri
Anadolu mutfağında nohut, özellikle pilavın en önemli tamamlayıcı lezzetlerinden biri olarak bilinir. Bunun yanı sıra etli nohut yemekleri, salatalar ve mezelerle de sofralarda sıkça yer alır. Ortadoğu mutfağında ise haşlanıp ezilerek tahinle karıştırılmasıyla yapılan humus en bilinen nohut yemeklerinden biridir.
Kış aylarında sıcak yemek olarak tercih edilen nohut, yaz aylarında ise salataların içinde kullanılarak sofralara lezzet katar.
Nohut Çeşitleri Nelerdir?
Dünya genelinde yetiştirilen nohut çeşitleri, tane büyüklüğü, şekli ve rengine göre iki ana gruba ayrılır:
Desi tipi nohut
Kabuli tipi nohut
Bu iki ana grup da kendi içerisinde farklı çeşitlere ayrılır. Türkiye’de en çok bilinen nohut türleri arasında koçbaşı nohut ve beyaz nohut yer alır.
Kırşehir Koçbaşı Nohut
Koçbaşı nohut, Türkiye’de en çok tercih edilen nohut çeşitlerinden biridir. Genellikle açık sarı, sarımsı veya hafif kırmızımsu renkte olabilir. Taneleri iri, köşeli ve uzun yapıdadır.
Koçbaşı nohutun bazı özellikleri şunlardır:
Taneleri iri ve köşelidir
İnce kabuklu olduğu için kolay pişer
Kabukları pişirme sırasında kolay ayrılmaz
Koçbaşı nohut ile yapılabilecek bazı yemekler şunlardır:
Çömlek kebabı
Nohutlu karnıyarık
Humus
Beyaz Nohut
Beyaz nohut, koçbaşı nohuda göre daha iri ve açık renklidir. Türkiye’de daha az bulunur ve genellikle Meksika ve Hindistan gibi ülkelerden ithal edilir.
Beyaz nohut ile hazırlanan bazı yemekler şunlardır:
Baharatlı çıtır nohut
Sarı köklü nohut
Nohut Nasıl Pişirilir?
Nohutun daha kolay pişmesi için pişirmeden önce en az 8 saat suda bekletilmesi tavsiye edilir. Islatma suyu döküldükten sonra yeni su ile pişirilmelidir. Pişirme sırasında soğuk su eklemek yerine sıcak su eklenmesi önerilir.
Nohutun Faydaları Nelerdir?
Nohut; vitamin, mineral, protein ve lif açısından oldukça zengin bir besindir. Ayrıca A ve E vitamini ile çoklu doymamış yağ asitleri içerir. Bu özellikleri sayesinde sağlıklı beslenmede önemli bir yere sahiptir.
Kan Şekerini Dengeler
Yüksek lif içeriği sayesinde nohut, şekerin kana geçişini yavaşlatır ve kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur. Bu nedenle diyabet hastalarının da ölçülü şekilde tüketebileceği bir besin olarak gösterilir.
Kemik Sağlığını Destekler
Nohut, içerdiği kalsiyum sayesinde kemik sağlığına katkı sağlar. Özellikle çocukluk döneminde kemik gelişimi için önemli bir besindir.
Bağışıklık Sistemini Güçlendirir
Demir, potasyum ve magnezyum gibi mineraller içeren nohut, bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur ve metabolizmanın daha sağlıklı çalışmasını destekler.
Kalp Sağlığını Korur
Nohutun lifli yapısı, kolesterol seviyesinin dengelenmesine yardımcı olabilir. Bu durum kalp ve damar sağlığının korunmasına katkı sağlar.
