Hocalı Katliamı, 26 Şubat 1992 tarihinde Dağlık Karabağ bölgesinde yaşanan ve yüzlerce sivilin hayatını kaybettiği trajik bir olay olarak tarihe geçti. Birinci Karabağ Savaşı sırasında meydana gelen saldırı, Azerbaycan’ın Hocalı kasabasında gerçekleşti ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Olay, Azerbaycan tarafından “katliam” olarak tanımlanırken, taraflar arasında siyasi ve hukuki tartışmaların odağında yer aldı. Peki Hocalı Katliamı nedir, ne zaman oldu ve kaç kişi hayatını kaybetti? İşte 26 Şubat 1992 gecesine ilişkin resmi veriler ve uluslararası raporlara yansıyan bilgiler.
Hocalı Katliamı Nedir? Birinci Karabağ Savaşı’nda Yaşanan Saldırı
Hocalı Katliamı, 1990’lı yılların başında Azerbaycan ile Ermenistan arasında yaşanan Birinci Karabağ Savaşı sırasında meydana gelen silahlı saldırıyı ifade eder. Olay, Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesinde bulunan Hocalı kasabasında yaşandı.
Azerbaycan’ın resmi tezine göre, kasaba Ermeni silahlı güçleri tarafından kuşatıldı ve siviller hedef alındı. Saldırı sonucunda yüzlerce sivil yaşamını yitirdi. Olay, Azerbaycan tarafından “soykırım” olarak nitelendirilirken, Ermeni tarafı ise yaşananların savaş koşulları içinde değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır.
Uluslararası insan hakları kuruluşlarından Human Rights Watch, Hocalı’da yaşananları Dağlık Karabağ çatışmaları sırasında meydana gelen en büyük sivil kayıplardan biri olarak raporladı. Bu nedenle Hocalı Katliamı, yalnızca bölgesel değil uluslararası düzeyde de tartışılan bir olay olarak kayıtlara geçti.
Hocalı Katliamı Ne Zaman Oldu? 26 Şubat 1992 Gecesi Neler Yaşandı?
Hocalı Katliamı, 25 Şubat’ı 26 Şubat’a bağlayan gece, yani 26 Şubat 1992 tarihinde meydana geldi. O dönem Dağlık Karabağ bölgesinde yoğun çatışmalar sürüyordu ve Hocalı stratejik konumu nedeniyle önemli bir nokta olarak görülüyordu.
Azerbaycan kaynaklarına göre, kasabaya yönelik saldırı gece saatlerinde başladı. Olayın ardından bölgeden kaçmaya çalışan sivillerin de hedef alındığı iddiaları kamuoyuna yansıdı. Saldırı sonrası Hocalı tamamen kontrol altına alındı.
Her yıl 26 Şubat tarihinde Azerbaycan’da ve farklı ülkelerde anma törenleri düzenleniyor. 26 Şubat 1992, Azerbaycan’ın yakın tarihindeki en acı günlerden biri olarak kabul ediliyor.
Hocalı Katliamı’nda Kaç Kişi Hayatını Kaybetti? Resmi Veriler Ne Diyor?
Hocalı Katliamı’nda kaç kişi hayatını kaybetti sorusu, olayla ilgili en çok araştırılan başlıklardan biri. Azerbaycan’ın resmi verilerine göre saldırıda toplam 613 kişi yaşamını yitirdi.
Hayatını kaybedenler arasında 106 kadın, 83 çocuk ve 70’ten fazla yaşlı bulunduğu açıklandı. Ayrıca yüzlerce kişinin yaralandığı ve çok sayıda kişinin esir alındığı bildirildi. Olay sonrası kayıp kişilerle ilgili çalışmalar uzun süre devam etti.
Can kaybı rakamları konusunda taraflar arasında farklı değerlendirmeler bulunsa da, Hocalı’da büyük çaplı bir sivil kaybın yaşandığı uluslararası raporlara da yansıdı.
Hocalı Katliamı’nı Kim Gerçekleştirdi? Tarafların Açıklamaları
Hocalı Katliamı’nı kim gerçekleştirdi sorusu, yıllardır siyasi ve diplomatik tartışmaların merkezinde yer alıyor. Azerbaycan’a göre saldırı, Ermeni silahlı güçleri ve dönemin Sovyet ordusuna bağlı 366. Motorize Piyade Alayı’nın desteğiyle gerçekleştirildi.
Ermeni tarafı ise olayın savaş koşulları içinde meydana geldiğini ve farklı boyutları bulunduğunu savunuyor. Bu nedenle Hocalı Katliamı, uluslararası hukuk ve tarih alanında da farklı görüşlerin dile getirildiği bir konu olmaya devam ediyor.
Olay, iki ülke arasında süregelen diplomatik gerilimlerin ve tarihsel tartışmaların önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
26 Şubat 1992 Olayının Tarihsel ve Uluslararası Yansımaları
26 Şubat 1992’de yaşanan Hocalı Katliamı, Karabağ Savaşı’nın en trajik sayfalarından biri olarak hafızalarda yer aldı. Azerbaycan, yaşananları uluslararası platformlarda gündeme taşırken, bazı ülkelerin parlamentoları Hocalı olayını katliam olarak tanıyan kararlar aldı.
Uluslararası insan hakları raporlarında olay, Dağlık Karabağ çatışmalarında yaşanan en ağır sivil kayıplardan biri olarak kaydedildi. Ancak olayın hukuki tanımı konusunda küresel düzeyde ortak bir yaklaşım bulunmuyor.
Hocalı Katliamı nedir, ne zaman oldu ve kaç kişi hayatını kaybetti soruları, her yıl 26 Şubat’ta yeniden gündeme geliyor. 1992’de yaşanan bu trajedi, bölgede kalıcı barış arayışlarının önemini bir kez daha hatırlatıyor.
