Tam adı Muhammed Hüsnü Sadi Mübarek olan Mısırlı asker ve devlet adamı, 4 Mayıs 1928’de dünyaya geldi. Kahire’deki Mısır Askeri Akademisi’nden 1949 yılında mezun oldu. Ardından Bilbays’taki Havacılık Akademisi’ni 1950’de tamamladı.
Sovyetler Birliği’nde ileri uçuş ve bombardıman teknikleri üzerine eğitim alan Mübarek, Mısır Hava Kuvvetleri’nde çeşitli görevlerde bulundu. 1966-1969 yılları arasında Hava Akademisi Komutanlığı yaptı. 1972’de Cumhurbaşkanı Enver Sedat tarafından Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na getirildi.
1973’te İsrail ile yapılan Yom Kippur Savaşı’nın ilk günlerinde Mısır Hava Kuvvetleri’nin operasyonlarında önemli rol oynadı. Bu başarısının ardından 1974’te mareşal rütbesine yükseldi.
Hüsnü Mübarek Nasıl Cumhurbaşkanı Oldu?
Nisan 1975’te devlet başkan yardımcılığına atanan Mübarek, 6 Ekim 1981’de Enver Sedat’ın bir suikast sonucu hayatını kaybetmesi üzerine cumhurbaşkanlığı görevini devraldı. Aynı zamanda Ulusal Demokratik Parti’nin liderliğine seçildi.
Göreve geldikten sonra Arap ülkeleriyle ilişkileri yeniden güçlendirmeye çalıştı. 1989 yılında, Enver Sedat döneminde İsrail ile yapılan barış anlaşması nedeniyle Arap Birliği’nden çıkarılan Mısır’ın yeniden birliğe kabul edilmesini sağladı. Birliğin merkezi tekrar Kahire’ye taşındı.
Kaç Dönem Cumhurbaşkanlığı Yaptı?
Hüsnü Mübarek, 1987, 1993, 1999 ve 2005 yıllarında yapılan seçimlerle arka arkaya dört kez göreve seçildi. Ancak bu seçimler, muhalefetin katılımının kısıtlı olduğu ve demokratik standartların tartışmalı olduğu süreçler olarak kayda geçti.
Yaklaşık 30 yıl boyunca ülkeyi yöneten Mübarek, Mısır’ı olağanüstü hal uygulamaları altında idare etti. Basın özgürlüğü, siyasi katılım ve demokratik reformlar konusunda sık sık eleştirildi.
Hüsnü Mübarek’e Suikast Girişimi Oldu mu?
26 Haziran 1995’te Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da düzenlenen Afrika Birliği Örgütü Zirvesi’ne katıldığı sırada Mübarek’e suikast girişiminde bulunuldu. Saldırının, el-Kaide ile bağlantılı radikal gruplar tarafından planlandığı iddia edildi.
Bu olay, Mübarek yönetiminin güvenlik politikalarını daha da sertleştirmesine neden oldu.
Arap Baharı Sürecinde Neden İstifa Etti?
2011 yılında Tunus’ta başlayan ve kısa sürede Arap dünyasına yayılan protestolar, 25 Ocak 2011’de Mısır’da kitlesel gösterilere dönüştü. Ekonomik sıkıntılar, işsizlik, yolsuzluk iddiaları ve siyasi baskılar halkın tepkisini artırdı.
10 Şubat 2011’de yetkilerinin büyük bölümünü yardımcısı Ömer Süleyman’a devreden Mübarek, 11 Şubat 2011’de görevini orduya ve anayasa mahkemesine bırakarak istifa etti. Böylece yaklaşık 30 yıllık iktidarı sona erdi.
İstifa Sonrası Yargılandı mı?
İstifasının ardından kısa süre içinde tutuklanan Mübarek, yargılanmaya başladı. 2 Haziran 2012’de yardımcısıyla birlikte ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Bir dönem idam istemiyle yargılandı.
Ancak Mısır’ın en üst düzey temyiz mahkemesi 2 Mart 2017’de hakkında beraat kararı verdi. 24 Mart 2017’de serbest bırakıldı.
Hüsnü Mübarek Ne Zaman ve Nasıl Öldü?
Uzun süredir sağlık sorunları yaşayan Hüsnü Mübarek, 25 Şubat 2020’de Kahire Askerî Hastanesi’nde 91 yaşında hayatını kaybetti. Kahire’nin dışındaki aile mezarlığına defnedildi. Cenazesi için askerî tören düzenlendi.
Yaklaşık üç on yıl boyunca Mısır siyasetinde belirleyici bir figür olan Mübarek, hem bölgesel diplomasideki rolü hem de Arap Baharı sürecindeki devrilişiyle modern Mısır tarihinin en önemli ve tartışmalı liderleri arasında yer aldı.
