Basra Körfezi ile Umman Körfezi’ni birbirine bağlayan dünyanın en stratejik su yolu Hürmüz Boğazı, Tahran ile Washington arasındaki güç savaşının merkezine yerleşti. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreterliği tarafından yayımlanan kapsamlı bildiride, ABD’nin askeri sahada yenilgiye uğradığı iddia edilerek, boğazın kontrolüne ilişkin 10 maddelik yeni bir stratejik plan ilan edildi.
"Şartlı ve Ücretli" Geçiş Mekanizması
İran’ın yeni düzenlemesine göre, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapacak tüm gemiler için kalıcı bir "gözetim mekanizması" devreye sokuldu. Savaş durumu kesin olarak sona erene kadar uygulanacak kurallar çerçevesinde; gemiler İran makamlarına eksiksiz bilgi vermek, özel "geçiş sertifikası" almak ve güvenlik hizmetleri karşılığında belirlenen ücretleri İran’a ödemek zorunda kalacak. Ayrıca gemilerin yalnızca Tahran tarafından belirlenen rotaları kullanmasına izin verilecek.
Ablukaya Karşı "Kilit" Hamlesi
Bildiride, ABD’nin İran limanlarına yönelik sürdürdüğü deniz ablukası bir "ateşkes ihlali" olarak nitelendirildi. Devrim Muhafızları Ordusu, Washington’ın sözlerini tutmadığını öne sürerek boğazın kontrolünün tamamen "eski sıkı düzenine" döndüğünü açıkladı. Yapılan açıklamada, sivil gemilerin koordinasyon dahilinde geçişine iyi niyetle izin verildiği ancak ABD’nin "korsanlık" olarak tanımlanan ablukayı kaldırmaması durumunda geçişlerin kısıtlı kalmaya devam edeceği vurgulandı.
20 Nisan Müzakereleri Öncesi Masada Büyük Koz
Tahran’ın bu hamlesi, Pazartesi günü Pakistan’da yapılması beklenen ABD-İran müzakereleri öncesinde elini güçlendirme çabası olarak değerlendiriliyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın "anlaşma olmazsa operasyon başlar" uyarısına, İran tarafı Hürmüz’ün anahtarlarını tamamen eline alarak yanıt verdi. Bölgede 700’den fazla geminin bekleyişi sürerken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) arz kısıtlaması nedeniyle küresel petrol piyasalarında daralma yaşanabileceği uyarısında bulundu.
