Osmanlı İmparatorluğu’nun en uzun süre tahtta kalan padişahlarından Kanuni Sultan Süleyman, 46 yıllık saltanatında İstanbul’un çehresini değiştiren pek çok esere öncülük etti. Mimar Sinan’ın imzasını taşıyan yapılar, saray düzenlemeleri ve meydan organizasyonları bu dönemde zirveye ulaştı. Ancak İstanbul siluetinin en dikkat çekici simgelerinden bazıları, onun vefatından yıllar sonra inşa edildi. Peki Kanuni Sultan Süleyman yaşadığı süre boyunca hangi yapıyı görmüş olamaz?
Kanuni Sultan Süleyman’ın yaşam süresi ve İstanbul’daki büyük yapılar
1494 yılında doğan ve 1566 yılında Zigetvar Seferi sırasında hayatını kaybeden Kanuni Sultan Süleyman, Osmanlı tarihinin en ihtişamlı dönemine damga vurdu. Bu tarih aralığı, İstanbul’daki birçok önemli yapının inşa süreciyle doğrudan bağlantılı.
Kanuni döneminde başlatılan ya da tamamlanan projeler arasında camiler, medreseler, köprüler ve saray eklemeleri bulunuyor. Ancak her büyük Osmanlı eseri onun dönemine ait değil. Bu nedenle yapıların inşa tarihleri ile Kanuni’nin yaşam süresini karşılaştırmak gerekiyor.
Mihrimah Sultan Camii Kanuni döneminde mi inşa edildi?
Mihrimah Sultan Camii, Kanuni Sultan Süleyman’ın kızı Mihrimah Sultan adına Mimar Sinan tarafından inşa edildi. Üsküdar’daki cami 1548’de, Edirnekapı’daki cami ise 1565’te tamamlandı. Her iki yapı da Kanuni’nin sağlığında ibadete açıldı.
Dolayısıyla Mihrimah Sultan Camii, Kanuni Sultan Süleyman’ın görmüş olamayacağı bir eser değil. Aksine bu yapılar, onun himayesinde ve doğrudan ailesi adına yükseldi. Özellikle Edirnekapı’daki cami, İstanbul’un siluetine hâlâ yön veren anıtsal eserler arasında yer alıyor.
Topkapı Sarayı Kanuni Sultan Süleyman döneminde kullanıldı mı?
Topkapı Sarayı’nın temelleri Fatih Sultan Mehmet döneminde atıldı. Ancak saray, sonraki padişahlar döneminde genişletilerek bugünkü ihtişamına kavuştu. Kanuni Sultan Süleyman da Topkapı Sarayı’nı aktif biçimde kullanan hükümdarlar arasında yer aldı.
Kanuni döneminde sarayda yeni eklemeler yapıldı, avlular genişletildi ve yönetim merkezi olarak sarayın işlevi güçlendirildi. Bu nedenle Topkapı Sarayı, Kanuni’nin hem gördüğü hem de içinde uzun yıllar yaşadığı bir yapı olarak öne çıkıyor.
Sultanahmet Meydanı Kanuni döneminde var mıydı?
Bugünkü adıyla Sultanahmet Meydanı, Bizans dönemindeki Hipodrom’un devamı niteliğinde. Osmanlı döneminde “At Meydanı” olarak anılan bu alan, devlet törenlerine, şenliklere ve çeşitli organizasyonlara ev sahipliği yaptı.
Kanuni Sultan Süleyman’ın da bu meydanda düzenlenen etkinliklere katıldığı biliniyor. Meydan, onun döneminde aktif olarak kullanılan kamusal alanlardan biriydi. Dolayısıyla Sultanahmet Meydanı da Kanuni’nin görmüş olamayacağı yapılar arasında yer almıyor.
Sultanahmet Camii ne zaman inşa edildi ve Kanuni Sultan Süleyman bu yapıyı görebilir miydi?
İstanbul’un en simgesel yapılarından biri olan Sultanahmet Camii, I. Ahmed döneminde inşa edildi. Mimar Sedefkar Mehmed Ağa tarafından yapılan caminin inşası 1609 yılında başladı ve 1617’de tamamlandı.
Kanuni Sultan Süleyman ise 1566 yılında vefat etti. Bu tarih, Sultanahmet Camii’nin inşasından yaklaşık 43 yıl öncesine denk geliyor. Aradaki zaman farkı göz önüne alındığında, Kanuni’nin Sultanahmet Camii’ni görmesi tarihsel olarak mümkün değil.
Bugün İstanbul siluetinin ayrılmaz bir parçası olan Sultanahmet Camii, Kanuni sonrası Osmanlı mimarisinin en görkemli örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Ancak bu ihtişamlı yapı, Kanuni Sultan Süleyman’ın hayat süresi dışında kaldı.
Kanuni Sultan Süleyman hangi yapıyı görmüş olamaz?
Mihrimah Sultan Camii, Topkapı Sarayı ve Sultanahmet Meydanı Kanuni Sultan Süleyman’ın yaşadığı dönemde var olan ve bizzat gördüğü mekânlar arasında yer alıyor. Ancak Sultanahmet Camii, onun vefatından onlarca yıl sonra inşa edildi.
Bu nedenle “Kanuni Sultan Süleyman yaşadığı süre boyunca hangisini görmüş olamaz?” sorusunun doğru yanıtı Sultanahmet Camii olarak öne çıkıyor. İstanbul’un tarih katmanları incelendiğinde, her yapının farklı bir dönemin izini taşıdığı açıkça görülüyor.
