Erzurum Sosyal Güvenlik İl Müdürü Nizamettin Durmuş, kayıt dışı çalışmanın hem çalışanların geleceğini kararttığını hem de işverenleri ağır mali yaptırımlarla karşı karşıya bıraktığını belirterek, yasal sınırların dışına çıkılmaması konusunda uyarılarda bulundu.
Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında önemli açıklamalarda bulunan Erzurum Sosyal Güvenlik İl Müdürü Nizamettin Durmuş, kayıt dışı istihdamın sadece bir "tercih" değil, hem çalışan hem de işveren için ciddi bir hukuki ihlal olduğunu vurguladı. Durmuş, çalışanların kendi rızalarıyla bile olsa sigortasız çalışmayı kabul etmelerinin, ileride telafisi imkansız hak kayıplarına yol açtığını belirtti.
Gelecek güvencesi tehlikede
Kayıt dışı çalışmanın birey üzerindeki yıkıcı etkilerine değinen Durmuş, bu durumdaki çalışanların emeklilik hakkından mahrum kaldığını, iş kazası veya meslek hastalığı durumunda korumasız kaldığını ve ailelerinin ölüm aylığı gibi güvencelerden yararlanamadığını hatırlattı. Özellikle emekli veya dul-yetim aylığı alanların, hak kaybına uğramamak adına sigortasız çalışmaya yönelmesinin büyük bir hata olduğunu ifade eden Durmuş, bu durumun uzun vadede bireyin sosyal güvenlik şemsiyesinden tamamen kopmasına neden olduğunu dile getirdi.
İşletmeler için ağır yaptırım uyarısı
İşverenlere yönelik rehberlik odaklı bir yaklaşım benimsediklerini belirten Durmuş, kayıt dışı istihdamın işletmeler için "anlık bir kazanç" gibi görünse de aslında büyük bir risk barındırdığını söyledi. Denetimlerde tespit edilen kayıt dışı durumların; yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve iş kazası sonrası doğacak ağır tazminat yükümlülükleri ile işletmeleri durma noktasına getirebileceğine dikkat çekti.
Ekonomik dengeleri bozuyor
Kayıt dışı istihdamın sadece bireyleri değil, ülke ekonomisini de olumsuz etkilediğini belirten Durmuş, bu durumun haksız rekabet yarattığını, vergi kaybına yol açtığını ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini zedelediğini ifade etti. Piyasa dengesinin korunması ve adil bir çalışma ortamı için kayıtlı istihdamın şart olduğunu yineledi.
Sorgulama ve ihbar kanalları açık
Çalışanların kendi sigorta durumlarını kolaylıkla takip edebileceklerini hatırlatan Durmuş, e-Devlet kapısı üzerinden veya ALO 170 hattından 7/24 bilgi alınabileceğini belirtti. Ayrıca, sigortasız çalıştırıldığını veya eksik bildirim yapıldığını düşünen vatandaşların CİMER veya doğrudan Sosyal Güvenlik Merkezleri aracılığıyla şikayette bulunabileceklerini hatırlattı.
Banka ödemeleri yasal zorunluluk
Ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması konusuna da değinen Durmuş, 3 ve üzeri işçi çalıştıran işletmeler için bu uygulamanın bir tercih değil, yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlattı. Şeffaflığın sağlanması ve uyuşmazlıkların önüne geçilmesi adına banka üzerinden yapılan ödemelerin hem işçiyi hem de işvereni koruduğunu belirten Durmuş, "Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende" diyerek tüm tarafları yasalara uymaya davet etti.
