Kaynak yanığı belirtileri genellikle maruziyetten 4 ila 12 saat sonra ortaya çıkıyor. İlk aşamada hafif batma hissiyle başlayan tablo, kısa sürede şiddetli yanma ve ağrıya dönüşebiliyor.
En sık görülen belirtiler şöyle sıralanıyor:
Gözde yoğun yanma ve acı
Kum kaçmış gibi batma hissi
Aşırı sulanma (yaşarma)
Işığa hassasiyet (fotofobi)
Bulanık görme
Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Akman, UV maruziyeti sonrası gelişen göz yanığı vakalarında zaman kaybının riskli olduğunu belirterek, “Erken fark edilmezse kornea hasarı kalıcı olabilir” uyarısında bulunuyor. Özellikle her iki gözde birden ağrı ve ışığa karşı aşırı hassasiyet oluşuyorsa, durum basit bir tahrişten daha ciddi olabilir.
Kaynak Alan Göze Ne İyi Gelir? Evde İlk Müdahale Yöntemleri
Kaynak yanığı şüphesinde ilk adım, gözleri dinlendirmek ve tahrişi artıracak temaslardan kaçınmak olmalı. Uzmanların önerdiği bazı doğal ve destekleyici yöntemler semptomların hafiflemesine yardımcı olabilir. Ancak bu uygulamalar profesyonel tedavinin yerine geçmez.
Soğuk kompres:
Temiz bir bezle sarılmış buz torbası, 10-15 dakika boyunca kapalı göz kapaklarının üzerine uygulanabilir. Bu yöntem şişliği azaltır, ağrıyı hafifletir ve kornea üzerindeki inflamasyonu yatıştırmaya yardımcı olur.
Soğutulmuş siyah çay poşeti:
Demlendikten sonra buzdolabında bekletilen çay poşetleri göz kapaklarının üzerine konulabilir. İçerdiği tannin maddesi sayesinde iltihaplanma belirtilerini hafifletebilir.
Salatalık dilimleri:
Soğuk salatalık, göz çevresini nemlendirir ve serinletir. Yaklaşık 10 dakika uygulama rahatlama sağlayabilir.
Aloe vera jeli:
Saf ve katkısız aloe vera jeli, göz çevresine dikkatlice uygulanabilir. Doğal yatıştırıcı etkisi sayesinde yanma hissini azaltabilir. Ancak alerjik reaksiyon riskine karşı öncesinde küçük bir bölgede test yapılması önerilir.
Bal ve steril su karışımı:
Organik balın steril suyla seyreltilmesiyle elde edilen damla, antibakteriyel özellik gösterebilir. Ancak göz içine uygulanacak her ürün için mutlaka hekim görüşü alınmalıdır.
Bu doğal göz damlası alternatifleri, UV ışınlarına bağlı göz yanığı ve hafif kornea iltihabı durumlarında destekleyici olabilir. Şiddetli ağrı, görme kaybı ya da uzun süren bulanıklık varsa vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi gerekir.
Göz Doktoru Tedavisi: Kaynak Yanığında Hangi Tıbbi Yöntemler Uygulanır?
Ciddi fotokeratit vakalarında tıbbi tedavi şarttır. Göz doktorları genellikle iltihabı azaltmak için steroidli damlalar, enfeksiyon riskine karşı ise antibiyotikli göz damlaları reçete eder. Ağrının kontrol altına alınması için oral analjezikler de tedaviye eklenebilir.
Op. Dr. Elif Yılmaz, özellikle yoğun UV maruziyeti sonrası gelişen kornea hasarında hızlı müdahalenin önemine dikkat çekerek uygun tedaviyle iyileşme sürecinin hızlandığını belirtiyor. Kronik hasar riski bulunan kişilerde A, C ve E vitaminleri ile lutein ve zeaksantin içeren takviyeler önerilebiliyor.
Özellikle kaynak çalışanlarında düzenli olarak lutein ve zeaksantin desteği alınmasının, makula dejenerasyonu gibi ileri dönem retina sorunlarına karşı koruyucu olabileceği ifade ediliyor.
Kaynak Çalışanları İçin Göz Koruma Yöntemleri Nelerdir?
Uzmanlara göre en etkili yöntem tedavi değil, önlemdir. Kaynak alanında çalışan kişilerin mutlaka uygun koruyucu ekipman kullanması gerekiyor.
Öne çıkan koruma önlemleri şöyle:
EN 379 standardına uygun otomatik kararan kaynak maskesi kullanmak
UV filtreli koruyucu gözlük takmak
Çalışma alanını iyi havalandırmak, duman ve tozu azaltmak
Düzenli göz muayenesi yaptırmak
Dijital ekran içeren modern kaynak makinelerinde mavi ışık filtreli koruyucu tercih etmek
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenlerin çalışanlara uygun koruyucu ekipman sağlama zorunluluğu bulunuyor. Uzmanlar, koruyucu ekipmanın ihmal edilmesinin uzun vadede ciddi göz hastalıklarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak Yanığı Sonrası Göz Sağlığını Destekleyen Beslenme Önerileri
Kaynak yanığı geçiren kişiler için iyileşme sürecinde beslenme de önemli rol oynuyor. Omega-3 yağ asitleri açısından zengin somon ve ceviz gibi besinler, enflamasyonu azaltmaya yardımcı olabilir.
Beta-karoten kaynağı havuç ve tatlı patates, C vitamini açısından zengin turunçgiller ve koyu yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, lahana) göz dokularının güçlenmesine katkı sağlar. Bu besinler, retina ve kornea sağlığını desteklerken antioksidan etkileriyle hücresel hasarı azaltabilir.
Sigara ve alkol tüketiminden uzak durulması, iyileşme sürecini hızlandırır. Göz egzersizleri ve palming tekniği gibi uygulamalar da kan dolaşımını artırarak gözlerin dinlenmesine yardımcı olabilir.
Kaynak yanığı ve fotokeratit, basit bir göz kızarıklığından çok daha ciddi sonuçlar doğurabilir. Belirtiler ortaya çıktığında gecikmeden müdahale etmek ve gerektiğinde göz doktoruna başvurmak, kalıcı kornea hasarının önüne geçmek açısından kritik önem taşıyor.
