Iğdır’da kesilerek yok edilmek istenen 15-16 yıllık kiraz ağaçları, özel bir taşıma yöntemiyle başka bir alana nakledilerek hayata döndürüldü.
Iğdır’da yaşanan örnek olay, tarımsal değerlerin korunması adına umut verici bir başarı hikayesine dönüştü. Kooperatif işletmesinin yanındaki arazide bulunan ve arazi sahibi tarafından kesilmesi planlanan 77 adet kiraz ağacı, Töbet Turan’ın girişimiyle kurtarıldı. Ağaçların kesilmesine gönlü razı olmayan Turan, alternatif çözüm yolları arayarak meyve ağaçlarını yeni topraklarıyla buluşturmayı başardı.
Kars Belediyesi’nden destek alındı
Ağaçları kurtarmak için kapsamlı bir araştırma sürecine giren Töbet Turan, Türkiye’de nadir uygulanan ağaç taşıma yöntemini hayata geçirmek için harekete geçti. Bölgede bulunmayan özel ağaç taşıma makinesini Kars Belediyesi’nden temin eden Turan, süreci şu sözlerle özetledi: "Abim ağaçları kesip yerine başka ürünler ekmek isteyince, bu 15 yıllık emeğin ziyan olmaması gerektiğini düşündüm. Kars Belediye Başkanı Prof. Dr. Ötügen Senger’in desteğiyle makineyi getirttik ve 25 Şubat’ta başladığımız çalışmaları 10 Mart civarında başarıyla noktaladık."
Hassas yöntemle yüzde yüz başarı
Taşıma işlemi sırasında ağaçların kök yapısına zarar vermemek için büyük bir titizlik gösterildi. Makine yardımıyla yaklaşık 1 metre çapında bir toprak kütlesiyle birlikte sökülen ağaçlar, önceden hazırlanan çukurlara yerleştirildi. Toprağa uygulanan kontrollü baskı sayesinde ağaçların yeni yerlerine adaptasyonu sağlandı. Hava koşulları elverdiği sürece günde ortalama 8 ağacın taşındığı operasyon sonucunda, 77 ağacın tamamı tuttu ve çiçek açmaya başladı. Turan, mayıs ayı sonunda ilk hasadı yapmayı hedeflediklerini belirtti.
Uzmanından "doğru zamanlama" uyarısı
Ziraat Yüksek Mühendisi İsak Savaş, bu tür operasyonların sadece ağaçları kurtarmakla kalmayıp aynı zamanda üretimin devamlılığını da sağladığını vurguladı. Savaş, ağaç taşıma işleminin başarısı için dikkat edilmesi gereken kritik noktaları şöyle sıraladı: "En önemli husus, ağacın dinlenme sürecinde, yani yaprak dökümü ile uyanma dönemi arasındaki zaman diliminde taşınmasıdır. Ayrıca yeni alanın toprak yapısının mevcut ortamla benzerlik göstermesi, ağacın tutma şansını artırır. Kiraz, erik ve şeftali gibi meyve ağaçlarında bu yöntemle elde edilen başarı, tarımsal değerlerimizi korumak adına çok kıymetli bir kazanım."
Bölge halkı tarafından takdirle karşılanan bu çalışma, meyve ağaçlarının kesilmek yerine taşınarak ekonomiye kazandırılabileceğini kanıtlayan önemli bir model oluşturdu.
