Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Prof. Dr. Fatih Özbey, kış çaylarının bağışıklığı destekleyici etkileri bulunduğunu ancak tek başına hastalıklardan korunma ya da tedavi için yeterli olmadığını belirtiyor.
Prof. Dr. Özbey’e göre yalnızca içerik değil, hazırlama yöntemi, demleme süresi ve tüketim sıklığı da büyük önem taşıyor. Ölçüsüz kullanılan ya da uzun süre bekletilen bitki çayları, faydadan çok zarar verebiliyor.
Saklama Koşulları Önemli
Kış çaylarının güvenli şekilde tüketilebilmesi için kullanılan bitkilerin sağlıklı ve uygun koşullarda saklanmış olması gerekiyor. Küf ve benzeri zararlı bileşenler içermemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Özbey, temiz ortamlarda üretilmiş ve doğru şekilde muhafaza edilmiş ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Herkes İçin Uygun Değil
Bitki çaylarının sınırsız tüketilebileceği düşüncesinin doğru olmadığını belirten uzmanlar, özellikle belirli grupların dikkatli olması gerektiğini vurguluyor. Küçük yaştaki çocuklar, ileri yaştakiler, hamileler, emziren anneler ve kronik rahatsızlığı nedeniyle düzenli ilaç kullananların bitki çayı tüketmeden önce doktora danışması öneriliyor.
Prof. Dr. Özbey, doğal içeriklerin vücutta beklenmeyen etkilere yol açabileceğini belirterek kontrolsüz tüketimin risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Her Bitki Aynı Şekilde Demlenmiyor
Kış çaylarının hazırlanışında farklı yöntemler uygulanması gerekiyor. Sert meyve ve kök gruplarının belirli süre kaynatılması gerekirken, bazı bitkiler sıcak suda demleme yöntemiyle hazırlanıyor. Bazı türlerin ise ılık suda uzun süre bekletilmesi gerekiyor.
Gereğinden fazla kaynatılan bitkilerin hem acı tat oluşturabileceği hem de etken maddelerin etkisini kaybedebileceği belirtiliyor. Ayrıca uzun kaynatma işlemi sırasında uçucu yağ bileşenlerinin ortamdan uzaklaşabileceği ifade ediliyor.
Günlük Tüketim Sınırı
Demlenen bitki çaylarının uzun süre bekletilmeden tüketilmesi öneriliyor. Uzmanlar, sağlıklı bir yetişkin için günlük tüketim miktarının 1 ila 3 fincan arasında sınırlandırılmasını tavsiye ediyor.
Prof. Dr. Özbey, fazla tüketimin istenmeyen etkilere yol açabileceğini belirterek ölçülü tüketimin önemine dikkat çekiyor.
