Kusma, vücudun zararlı ya da tahriş edici maddeleri dışarı atmak için geliştirdiği doğal bir savunma mekanizmasıdır. Ancak “kusmak için ne yapılır?” sorusu özellikle mide bulantısı yaşayan ya da yanlış bir şey tükettiğini düşünen kişiler tarafından sıkça araştırılıyor. Uzmanlar, bilinçli şekilde kendini kusturmanın ciddi sağlık riskleri taşıdığı konusunda uyarıyor.
Kusmak için ne yapılır?
Tıbbi olarak bilinçli şekilde kendini kusturmak önerilmez. Parmakla boğazı uyarmak, tuzlu su içmek ya da benzeri yöntemler; boğaz tahrişine, mide asidinin yemek borusuna zarar vermesine ve elektrolit dengesinin bozulmasına yol açabilir.
Özellikle zehirlenme şüphesi olan durumlarda kendi başına kusmaya çalışmak tehlikeli olabilir. Bazı maddeler tekrar yemek borusundan geçerken daha fazla hasar verebilir. Böyle bir durumda en doğru adım, 112 Acil’i aramak ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurmaktır.
Kendini kusturmak zararlı mı?
Evet, kendini kusturmak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Uzmanlara göre sık sık kusmaya çalışmak şu riskleri beraberinde getirir:
Elektrolit dengesizliği
Mide asidinin diş minesine ve boğaza zarar vermesi
Yemek borusunda tahriş ve yırtılma riski
Kalp ritim bozuklukları
Yeme bozuklukları (özellikle bulimia)
Zayıflamak amacıyla kusmaya yönelmek ise hem fiziksel hem de psikolojik açıdan son derece tehlikelidir. Bu durum profesyonel destek gerektiren bir yeme bozukluğunun işareti olabilir.
Mide bulantısında ne yapılmalı?
Mide bulantısı yaşıyorsanız kusmayı tetiklemek yerine daha güvenli yöntemler tercih edilmelidir. Evde uygulanabilecek bazı destekleyici yöntemler şunlardır:
Küçük yudumlarla su içmek
Nane veya zencefil çayı tüketmek
Ağır ve yağlı yiyeceklerden uzak durmak
Serin ve havadar bir ortamda dinlenmek
Baş hafif yukarıda olacak şekilde uzanmak
Eğer mide bulantısına yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı, bilinç bulanıklığı ya da kanlı kusma eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
Hangi durumlarda doktora gidilmeli?
Kusma ve mide bulantısı 24 saatten uzun sürüyorsa, sıvı kaybı belirtileri varsa (ağız kuruluğu, halsizlik, idrar azalması) ya da zehirlenme şüphesi bulunuyorsa mutlaka tıbbi yardım alınmalıdır.
Çocuklarda, yaşlılarda ve kronik hastalığı bulunan bireylerde sıvı kaybı daha hızlı gelişebilir. Bu nedenle belirtiler hafife alınmamalıdır.
Uzmanlar, vücudun doğal savunma mekanizmasına zorla müdahale etmek yerine, altta yatan nedeni belirlemenin ve gerektiğinde profesyonel destek almanın en güvenli yol olduğunu vurguluyor.
