Ramazan ayında oruç tutanların en çok merak ettiği konulardan biri de Maraş otu kullanımı. Halk arasında “ağız otu” olarak bilinen bu tütün ürünü, özellikle nikotin ihtiyacı duyan kişiler tarafından tercih ediliyor. Peki Maraş otu orucu bozar mı, ağız otu kullanmak orucu etkiler mi ve dini açıdan hükmü nedir?
Hem dini hem de tıbbi boyutuyla ele alınan Maraş otu, Ramazan döneminde sıkça tartışılan başlıklar arasında yer alıyor.
Maraş otu nedir, nasıl kullanılır?
Maraş otu, özel bir tütün türünün külle karıştırılmasıyla elde edilen bir üründür. Sigara gibi yakılarak tüketilmez. Kullanım şekli, dudak ile diş eti arasına yerleştirilmesi şeklindedir.
Bu bölgede bulunan kılcal damarlar aracılığıyla nikotin hızla kana karışır. Etkisi sigaraya kıyasla daha yoğun olabilir. Ağız içinde bekletilen bu madde tükürük salgısını artırır ve kullanıcılar genellikle bir süre sonra tükürüğü dışarı atma ihtiyacı hisseder.
Yüksek oranda nikotin içerdiği için hem bağımlılık yapıcıdır hem de sağlık açısından ciddi riskler barındırır.
Maraş otu orucu bozar mı?
Fıkhi açıdan temel değerlendirme, maddenin boğazdan aşağı inip inmediği üzerinedir. Ağızda bekletilen Maraş otu, eğer tükürükle birlikte yutulmaz ve boğazdan mideye ulaşmazsa bazı görüşlere göre doğrudan orucu bozmaz.
Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Maraş otu kullanımı sırasında artan tükürüğün tamamen dışarı atılması oldukça zordur. Kazara dahi olsa nikotinli tükürüğün yutulması durumunda oruç bozulmuş kabul edilir.
Bu nedenle uygulamada riskli bir durum söz konusudur.
Ağız otu kullanmak orucu etkiler mi?
Sigara, nargile ve diğer tütün ürünleri gibi keyif verici maddeler İslam hukukunda genellikle orucu bozan unsurlar arasında değerlendirilir. Çünkü bu tür maddeler vücuda bilinçli şekilde alınmakta ve fizyolojik etki oluşturmaktadır.
Maraş otu da nikotinin doğrudan kana karışmasını sağlar. Her ne kadar duman yoluyla alınmasa da, keyif verici ve bağımlılık yapan bir madde olması nedeniyle birçok din âlimi tarafından oruca aykırı görülmektedir.
Ayrıca tükürükle karışan maddenin yutulma ihtimali oldukça yüksektir. Bu durum da oruç açısından sakıncalı kabul edilir.
Dini açıdan hükmü nedir?
Dini değerlendirmelerde temel kriter, mideye ulaşan bir madde olup olmadığıdır. Ancak çağdaş dini yorumlarda, nikotin gibi bağımlılık yapan ve vücuda doğrudan etki eden maddelerin kullanımının oruç ruhuna aykırı olduğu vurgulanmaktadır.
Bu nedenle birçok görüşe göre Maraş otu kullanımı, tıpkı sigara gibi orucu bozan davranışlar kapsamında değerlendirilir. Özellikle nikotinli tükürüğün yutulması halinde orucun geçersiz olacağı ifade edilir.
Kesin dini hüküm için kişinin bağlı bulunduğu dini otoritenin görüşüne başvurması tavsiye edilir.
Tıbbi açıdan riskleri nelerdir?
Maraş otu, yüksek miktarda nikotin içerir ve sigaradan daha yoğun etki gösterebilir. Ağız içi kanserleri, diş eti hastalıkları, kalp-damar rahatsızlıkları ve bağımlılık riskini artırdığı bilinmektedir.
Diş etiyle temas ettiği andan itibaren nikotin hızla emilir ve vücutta metabolik süreç başlar. Bu da hem sağlık hem de oruç açısından tartışmalı bir durum ortaya çıkarır.
Özetle; Maraş otu ağızda bekletildiğinde teorik olarak boğazdan aşağı inmezse orucu bozmadığı yönünde görüşler bulunsa da, nikotinli tükürüğün yutulma ihtimali ve keyif verici madde niteliği nedeniyle çoğu değerlendirmede orucu sakatlayıcı kabul edilmektedir. Ramazan ayında bu tür ürünlerden uzak durmak, hem sağlık hem de ibadet açısından daha güvenli bir yaklaşım olarak görülmektedir.
