Marmara Denizi kıyılarında son günlerde yaşanan denizanası patlaması, bilim dünyasını ve vatandaşları ayağa kaldırdı. Estetik görüntüsünün altında ölümcül zehir hücreleri taşıyan pusula denizanası (Chrysaora hysoscella), Marmara’nın yeni ve tehlikeli misafiri olarak tüm kıyılarda boy göstermeye başladı. İstanbul, Tekirdağ, Balıkesir ve Çanakkale hattında yoğunlaşan istila sonrası uzmanlar, hayati uyarıların dozunu artırdı.
Gemi Balastlarıyla Geldi, Sıcakla Coştu!
Konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulunan Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, bu türün Marmara’nın yerlisi olmadığını hatırlattı. 2000’li yılların başında gemilerin balast sularıyla bölgemize sızan bu davetsiz misafirin, deniz suyu sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesiyle adeta "altın çağını" yaşadığını vurguladı. İklim krizi ve deniz kirliliği, pusula denizanası için mükemmel bir üreme ortamı oluşturuyor.
Ekolojik Denge Çöküşün Eşiğinde
Denizanası sayısındaki kontrolsüz artışın sadece kirlilikle sınırlı olmadığını belirten Prof. Dr. Sarı, deniz ekosistemindeki büyük balık stoklarının azalmasına dikkat çekti. Denizanalarıyla beslenen türlerin ortadan kalkmasıyla meydan tamamen bu zehirli canlılara kalmış durumda. Eğer Marmara üzerindeki ekolojik baskı hafifletilmezse, önümüzdeki süreçte çok daha tehlikeli ve farklı denizanası türlerinin kıyıları istila etmesi bekleniyor.
"Gördüğünüz An Uzaklaşın: Ölüsü Bile Zehir Saçıyor"
Pusula denizanasını diğerlerinden ayıran en büyük özellik, uzun ve zehirli dokunaçları. Vatandaşları "merak kurbanı" olmamaları konusunda uyaran uzmanlar, kıyıya vurmuş denizanalarının bile yakıcı etkisini sürdürdüğünü ifade ediyor. Çıplak elle temas edilmesi durumunda; şiddetli yanma, kızarıklık, kaşıntı ve su toplaması gibi ciddi deri reaksiyonları kaçınılmaz hale geliyor. Özellikle çocukların ve alerjik bünyelerin bu tehdide karşı korumasız olduğu belirtiliyor.
Temas Halinde Hayat Kurtaran "Altın Kural"
Eğer bu zehirli canlıyla temas ederseniz, paniğe kapılmadan doğru müdahaleyi yapmanız şart. Uzmanlar en sık yapılan hataya dikkat çekiyor: Asla tatlı su sürmeyin! Tatlı su, zehirli hücrelerin patlamasına ve acının yayılmasına neden oluyor.
İşte yapılması gerekenler:
Etkilenen bölgeyi derhal deniz suyu ile yıkayın.
Ciltte kalan parçaları elle değil; kredi kartı gibi sert, düz bir cisimle kazıyarak uzaklaştırın.
Ağrıyı dindirmek için uygun kremler kullanın ancak semptomlar şiddetlenirse vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
