Edirne’de son haftalarda yeniden yükselişe geçen Meriç Nehri debisi, bölgede “kırmızı” uyarı seviyesine geçilmesine neden oldu. Yoğun yağışların yanı sıra Bulgaristan’daki barajlardan enerji üretimi amacıyla bırakılan kontrollü su, hem Meriç’i hem de Tunca Nehri’ni kritik eşiklere yaklaştırdı. İki hafta önce yaşanan taşkının ardından yatağına dönen nehirlerdeki yeni artış, Sarayiçi ve Kirişhane başta olmak üzere çevrede endişeyi artırdı.
Meriç Nehri debisi neden artıyor, kırmızı uyarı hangi seviyeyi ifade ediyor?
Meriç Nehri’nde ölçülen debi 1431 metreküp/saniyeye ulaştı. Uzmanlar, yazlık ve kışlık seddelerin aşılması için kritik eşiğin 2 bin 200 metreküp/saniye olduğunu belirtiyor. Mevcut seviyenin bu sınırın altında olmasına rağmen, akışın “kırmızı” ikaz kategorisinde izlenmesi riskin sürdüğünü gösteriyor.
Artışın temel nedenleri arasında bölgedeki yoğun yağışlar ve Bulgaristan tarafında bulunan barajlardan enerji üretimi için gerçekleştirilen kontrollü su salımı bulunuyor. Özellikle üst havzada bırakılan suyun Meriç’e ulaşmasıyla birlikte debide ani sıçramalar yaşanabiliyor. Bu durum, Edirne merkez ve çevresindeki alçak kotlu alanlarda su baskını riskini artırıyor.
Yetkililer, su seviyesinin anlık olarak takip edildiğini ve olası bir yükselişte erken müdahale planlarının devreye alınacağını bildiriyor. Kırmızı uyarı seviyesi, taşkın ihtimalinin yüksek olduğunu ve ekiplerin hazır bekletildiğini ifade ediyor.
Tunca Nehri taşkını Sarayiçi ve Kirişhane bölgesini nasıl etkiledi?
Geçtiğimiz hafta başında Tunca Nehri, özellikle yatağına yakın köylerdeki tarım arazilerinde taşkına yol açtı. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nin düzenlendiği Sarayiçi Adası da su altında kalan alanlar arasında yer aldı. Nehrin Meriç’e katıldığı Kirişhane mevkisinde de benzer şekilde taşkın yaşandı.
Tunca’daki yükseliş, Meriç Nehri debisi üzerinde de dolaylı baskı oluşturdu. İki nehrin birleştiği noktalarda suyun yayılma alanı genişlerken, özellikle tarım arazileri risk altında kaldı. Bölge çiftçileri, erken uyarı sistemleri sayesinde tedbir almaya çalışsa da suyun hızla yükselmesi bazı alanlarda zarara yol açtı.
Sarayiçi’nin taşkınla yeniden gündeme gelmesi, Kırkpınar organizasyonlarının yapıldığı alanın coğrafi hassasiyetini bir kez daha ortaya koydu. Ada çevresinde suyun çekilmesinin ardından temizlik ve kontrol çalışmaları başlatıldı.
Bulgaristan barajlarından bırakılan su Meriç Nehri debisini nasıl etkiliyor?
Meriç havzası, Türkiye ile Bulgaristan arasında paylaşılan sınır aşan bir su sistemi. Yukarı havzada bulunan barajlarda enerji üretimi amacıyla yapılan kontrollü salımlar, Edirne’deki akış rejimini doğrudan etkiliyor. Özellikle yağışlı dönemlerde baraj kapaklarının açılması, debinin kısa sürede yükselmesine neden olabiliyor.
Uzmanlara göre, yağış ve kontrollü su bırakımının aynı döneme denk gelmesi taşkın riskini artıran en önemli faktör. Bu nedenle sınır ötesi veri paylaşımı ve anlık bilgilendirme hayati önem taşıyor. Edirne’deki ölçüm istasyonlarından elde edilen veriler, kriz masasında değerlendiriliyor.
Meriç Nehri’nin kritik eşik olan 2 bin 200 metreküp/saniyeye yaklaşması halinde, seddelerin dayanıklılığı ve taşkın koruma hatları daha büyük önem kazanacak. Şu anki 1431 metreküp/saniyelik seviye, alarm durumunun sürdüğünü ancak henüz en yüksek risk bandına ulaşılmadığını gösteriyor.
Edirne’de kırmızı uyarı sonrası hangi önlemler alındı?
Kırmızı ikaz seviyesine geçilmesinin ardından Edirne’ye çevre illerden destek ekipleri sevk edildi. Yalova, Bursa, Tekirdağ ve Sakarya’dan gelen itfaiye ile arama kurtarma ekipleri kentte konuşlandırıldı. Olası bir taşkın senaryosuna karşı hazır bekleyen ekipler, özellikle nehir kenarındaki yerleşim alanlarında devriye faaliyetlerini artırdı.
Valilik ve ilgili kurumlar, riskli bölgelerde yaşayan vatandaşlara dikkatli olmaları yönünde uyarılarda bulundu. Tarım arazilerinde suyun yükselmesi halinde tahliye ve set güçlendirme çalışmaları için planlamalar yapıldı. Ayrıca Sarayiçi ve Kirişhane çevresinde su seviyesi düzenli aralıklarla kontrol ediliyor.
Meteorolojik tahminler ve üst havza verileri yakından izlenirken, ani su artışlarına karşı erken müdahale senaryoları güncellendi. Bölgedeki gelişmeler, hem yerel yönetimler hem de afet ekipleri tarafından anbean takip ediliyor.
