Beyaz’la Joker yarışmasında 3 milyon TL’lik soru olarak yöneltilen kültür–sanat sorusu, Neşet Ertaş’ın unutulmaz eseri Gönül Dağını yeniden gündeme taşıdı. “Gönül dağı yağmur boran olunca” dizesiyle başlayan türküde geçen “boran” kelimesinin anlamı, izleyiciler ve müzikseverler tarafından yoğun şekilde araştırılmaya başlandı.
Bozkırın Tezenesi olarak anılan Neşet Ertaş’ın eserlerinde kullandığı kelimeler, yalnızca sözlük anlamlarıyla değil, taşıdıkları derin sembollerle de dikkat çekiyor.
Neşet Ertaş’ın Gönül Dağı eserinde “boran” kelimesi neyi ifade eder?
“Gönül Dağı” türküsünde geçen boran kelimesi, şiddetli fırtına anlamına gelmektedir. Türkçede boran; rüzgâr, sağanak yağış veya kar, gök gürültüsü ve sert hava koşullarının bir arada yaşandığı güçlü doğa olayını tanımlar.
Boran kelimesinin halk edebiyatındaki anlamı
Anadolu halk edebiyatında boran, yalnızca meteorolojik bir durumu ifade etmez. Aynı zamanda:
İç dünyada kopan fırtınaları
Yoğun kederi ve çaresizliği
Aşılması güç duygusal engelleri
sembolize eden güçlü bir anlatım aracıdır. Neşet Ertaş da bu kelimeyi, insanın gönlünde kopan büyük sarsıntıları anlatmak için kullanır.
“Gönül Dağı yağmur boran olunca” dizesi ne anlatıyor?
Bu dize, insanın iç dünyasının altüst olduğu, duyguların kontrol edilemez hâle geldiği anları simgeler. Gönül, bir dağa benzetilir; boran ise o dağın üzerine çöken yoğun acıyı, karışıklığı ve fırtınayı temsil eder. Bu yönüyle eser, doğa tasvirleri üzerinden derin bir ruh hâlini anlatır.
Beyaz’la Joker 3 milyon TL’lik sorunun cevabı
Yarışmada sorulan “Neşet Ertaş’ın Gönül Dağı eserinde geçen ‘boran’ kelimesi ne anlama gelmektedir?” sorusunun doğru cevabı: Şiddetli fırtına
Neşet Ertaş eserlerinde sembolik dil neden önemli?
Neşet Ertaş, türkülerinde sade ama çok katmanlı bir dil kullanır. Gündelik hayatta sıkça duyulan kelimeler, onun eserlerinde derin anlamlar kazanır. Bu nedenle “boran” gibi kelimeler, yalnızca bir hava olayını değil, insan ruhunun en çalkantılı hâllerini anlatan semboller olarak öne çıkar.
Gönül Dağı neden hâlâ bu kadar etkili?
“Gönül Dağı”, aradan geçen yıllara rağmen hâlâ dinlenmeye ve yorumlanmaya devam ediyor. Bunun en önemli nedeni, eserin herkesin kendi hayatından bir parça bulabileceği evrensel duyguları yalın ama güçlü bir dille anlatması olarak gösteriliyor.
