Hindistan’da bildirilen yeni vakalarla birlikte Nipah virüsü yeniden küresel sağlık gündeminin üst sıralarına yükseldi. Kış aylarında bulaşıcı hastalıklarda görülen artış, ölüm oranı yüksek olan Nipah virüsüne yönelik endişeleri de beraberinde getirdi. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) daha önce pandemi potansiyeli taşıyan hastalıklar arasında sınıflandırdığı virüs, özellikle Asya genelinde alarm seviyesinin yükselmesine neden oldu.
Hindistan’ın doğusunda yer alan Batı Bengal eyaletinde, aralarında doktor ve hemşirelerin de bulunduğu beş Nipah vakasının doğrulanması, sağlık sistemlerini harekete geçirdi. Yetkililer temaslı takibini genişletirken, yüzlerce kişi karantinaya alındı. Yaşanan gelişmeler, “Nipah virüsü nedir, nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir?” sorularını bir kez daha gündeme taşıdı.
Nipah Virüsü Nedir ve Neden Bu Kadar Tehlikeli?
Nipah virüsü, hayvanlardan insanlara bulaşabilen zoonotik hastalıklar arasında yer alıyor. İlk kez 1999 yılında Malezya’da ortaya çıkan virüs, adını salgının görüldüğü Nipah köyünden aldı. En yaygın doğal taşıyıcıları Pteropus türü meyve yarasaları olarak biliniyor.
Virüsün bu kadar tehlikeli olmasının temel nedeni, ölüm oranının yüzde 40 ile 75 arasında değişmesi ve günümüzde hâlâ onaylanmış bir aşı ya da kesin tedavisinin bulunmaması. DSÖ, Nipah virüsünü Ebola, Zika ve Covid-19 ile birlikte küresel salgın riski taşıyan öncelikli patojenler arasında sınıflandırıyor.
Hindistan’da Nipah Virüsü Alarmı
19 Ocak 2026’da kayda geçen ilk vakanın ardından, Batı Bengal’de Nipah virüsü vakaları hızla gündeme geldi. Yetkililer, doğrulanan vakalar arasında sağlık çalışanlarının bulunmasının hastane içi bulaş riskini artırdığına dikkat çekti.
Batı Bengal Eyalet Başkanı Nandini Chakravorty, enfekte kişilerle temas eden herkesin gözlem altına alındığını ve ev karantinası uygulandığını açıkladı. İlk etapta yaklaşık 110 kişi izlemeye alınırken, sayı artabileceği yönünde uyarılar yapıldı. Yoğun bakımda tedavi gören hastalardan birinin durumunun kısmen iyileştiği, diğer hastanın ise hayati riskinin sürdüğü bildirildi.
Bu tablo, “Hindistan Nipah virüsünü kontrol altına alabilecek mi?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Nipah Virüsü Nasıl Bulaşır?
Uzmanlara göre Nipah virüsü bulaşma yolları, salgınların kontrol altına alınmasında kilit rol oynuyor. Virüs en sık, meyve yarasalarının tükürük, idrar veya dışkısıyla temas etmiş gıdalar aracılığıyla insanlara geçiyor. Özellikle iyi yıkanmamış meyveler ve bazı bölgelerde tüketilen çiğ hurma suyu önemli risk faktörleri arasında yer alıyor.
Bunun yanı sıra enfekte domuzlarla temas ve enfekte kişilerle yakın temas yoluyla insandan insana bulaş da mümkün. Sağlık çalışanlarında görülen vakalar, koruyucu ekipman ve izolasyonun ne kadar hayati olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Nipah Virüsü Belirtileri Nelerdir?
Nipah virüsü belirtileri, çoğu zaman grip benzeri şikâyetlerle başlıyor. Bu durum, hastalığın erken evrede fark edilmesini zorlaştırıyor. Kuluçka süresi genellikle 4 ila 14 gün arasında değişirken, bazı vakalarda bu sürenin 45 güne kadar uzayabildiği bildiriliyor.
İlk dönemde ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, boğaz ağrısı ve halsizlik görülüyor. Hastalık ilerledikçe baş dönmesi, bilinç bulanıklığı ve nörolojik belirtiler tabloya ekleniyor. Şiddetli vakalarda ensefalit (beyin iltihabı), nöbetler ve hızlı şekilde komaya ilerleyen ağır klinik tablolar ortaya çıkabiliyor. Bazı hastalarda zatürre ve akut solunum yetmezliği de görülebiliyor.
Nipah Virüsünün Tedavisi veya Aşısı Var mı?
Kamuoyunda en çok merak edilen konulardan biri de Nipah virüsünün tedavisi var mı? sorusu oluyor. Uzmanlara göre şu an için Nipah virüsüne karşı geliştirilmiş onaylı bir aşı veya spesifik antiviral tedavi bulunmuyor.
Tedavi, tamamen destekleyici bakım üzerine kuruluyor. Yoğun bakım desteği, solunum cihazı, sıvı takviyesi ve semptomların kontrol altına alınması temel yaklaşımı oluşturuyor. Bazı ülkelerde deneysel tedaviler üzerinde çalışmalar sürse de, kesin sonuçlar henüz elde edilmiş değil.
Türkiye’de Nipah Virüsü Görüldü mü?
Sağlık otoritelerinin paylaştığı güncel bilgilere göre, Türkiye’de doğrulanmış bir Nipah virüsü vakası bulunmuyor. Ancak Sağlık Bakanlığı ve ilgili kurumlar, Hindistan’daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Uluslararası seyahatler nedeniyle olası risklere karşı sınır ve sağlık kontrollerinin önemine dikkat çekiliyor.
Nipah Virüsü Küresel Bir Tehdit mi?
DSÖ’ye göre Nipah virüsü, insandan insana bulaşabilme özelliği nedeniyle küresel bir sağlık tehdidi olarak değerlendiriliyor. Şu an için Covid-19 kadar hızlı yayılmasa da, bölgesel salgınların kontrol altına alınamaması halinde daha geniş coğrafyalara yayılma riski taşıyor.
Uzmanlar, Hindistan’daki vakaların seyrinin önümüzdeki günlerde kritik olacağını vurgularken, erken teşhis, izolasyon ve uluslararası iş birliğinin salgının önlenmesinde belirleyici olacağına dikkat çekiyor.