Ilgaz Belediyesi’nin sarıkılçık pirinci için Avrupa Birliği tescili alma girişimi, Kastamonu’nun Tosya ilçesini ayağa kaldırdı. Tosya Belediyesi, 500 yıllık tarımsal mirasının başka bölgelerce sahiplenilmesine karşı hukuki süreç başlatacağını duyurdu.
Anadolu’nun kadim lezzetlerinden biri olan ve tarihi kayıtlarda "padişah hassı" olarak anılan sarıkılçık pirinci, iki ilçe arasında coğrafi işaret krizine yol açtı. Çankırı Ilgaz Belediye Başkanı Mehmet Öztürk’ün, bölgede yetiştirilen pirinç için Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret tescili alacaklarını açıklaması, tescil sahibi Tosya Belediyesi’nin tepkisini çekti.
Tarihi Miras ve Hukuki Zırh
Tosya Belediyesi, yaptığı kapsamlı açıklamada sarıkılçık pirincinin 2017 yılından bu yana "Menşe Adı" statüsüyle tescilli olduğunu hatırlattı. 1926 yılında Atatürk’ün talimatıyla kurulan Türkiye’nin ilk çeltik fabrikasına ev sahipliği yapan Tosya, bu ürünün sadece Devrez Vadisi’nin özel toprak yapısı ve kar suları sayesinde o eşsiz aromasına kavuştuğunu vurguladı.
Bilimsel Gerçekler Sahiplenmeyi Engelliyor
Belediye yetkilileri, yapılan saha çalışmalarının sarıkılçık genotipinin Tosya dışındaki ekolojik şartlarda verim alamadığını, hatta hastalıklar nedeniyle tohum dahi üretemediğini kanıtladığını belirtti. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Ürünümüzün düşük amiloz oranı ve morfolojik yapısı, onu taklit edilemez kılıyor. Tosya dışındaki bölgelerin bu ismi sahiplenmeye çalışması, hem coğrafi işaret hukukuna aykırıdır hem de bilimsel gerçeklerle bağdaşmamaktadır."
Denetim ve Üretim Gücü
Tosya’da 900 hektarlık alanda 7 bin 380 tonluk rekolteyle üretimi sürdürdüklerini belirten belediye yönetimi, ekimden hasada kadar her aşamanın denetim komisyonları tarafından takip edildiğini ifade etti. Milli bir değer olarak görülen sarıkılçık pirincinin korunması adına her türlü hukuki sürecin titizlikle işletileceği ve markanın izinsiz kullanımına geçit verilmeyeceği net bir dille ifade edildi.
