Ramazan ayı boyunca vatandaşın uygun fiyatlı ete ulaşabilmesi için başlatılan sabit fiyat uygulaması, beklenen rahatlamayı tam anlamıyla sağlayamadı. Et ve Süt Kurumu (ESK) desteğiyle PERDER üyesi zincir marketlerde kıyma 485 TL, kuşbaşı 535 TL’den satışa sunuldu. Ancak kampanya sürmesine rağmen birçok vatandaş sabahın erken saatlerinde marketlere gitse de reyonlarda ucuz et bulamadığını söylüyor. Peki sabit fiyat kampanyasında sorun ne, gerçekten stok mu yoksa fırsatçılar mı devrede?
Ramazan’da Kıyma 485 TL, Kuşbaşı 535 TL Sabit Fiyat Kampanyası Nedir, ESK ve PERDER Nasıl Uyguluyor?
On bir ayın sultanı Ramazan’da dar gelirli vatandaşların daha uygun fiyatla ete ulaşabilmesi için Et ve Süt Kurumu ile Türkiye Perakendeciler Federasyonu’na bağlı PERDER üyesi yerel zincir marketler arasında iş birliği yapıldı. İstanbul ve Ankara başta olmak üzere birçok ilde kıymanın kilosu 485 TL, kuşbaşının kilosu ise 535 TL olarak sabitlendi.
Kampanya kapsamında belirlenen fiyatların Ramazan boyunca korunacağı duyuruldu. Market kasap reyonlarına normal satış miktarının yaklaşık üç katı ürün sevk edildiği belirtiliyor. Ayrıca kişi başına 2 kilo sınırı uygulanarak daha fazla vatandaşın bu imkândan yararlanması hedeflendi.
Uygulama kağıt üzerinde devam etse de sahadaki tablo farklı bir tartışmayı beraberinde getirdi.
Ucuz Et Neden Yok, Fırsatçılar mı Topladı? Vatandaş Neden Rafları Boş Buluyor?
Birçok vatandaş, sabah saatlerinde marketlere gitmesine rağmen uygun fiyatlı et bulamadığını dile getiriyor. A Haber’e konuşan tüketiciler, “Bulamıyoruz, iki gün önce de yoktu. Fırsatçılık her yerde var” sözleriyle tepkisini ortaya koydu.
Yetkililerin verdiği bilgiye göre piyasada genel bir stok ya da tedarik sorunu bulunmuyor. ESK tarafından marketlere yeterli miktarda ürün sevkiyatı yapıldığı ifade ediliyor. Ancak etler raflara çıkar çıkmaz kısa sürede tükeniyor.
Bu noktada iddiaların odağında bazı kasap ve lokanta sahipleri yer alıyor. Uygun fiyatlı etleri toplu şekilde alarak kendi işletmelerinde kullanmak ya da farklı fiyatla değerlendirmek isteyen kişilerin devrede olduğu öne sürülüyor.
Yetkililer, bir kişinin ürünü aldıktan sonra farklı aile bireylerini veya tanıdıklarını göndererek yeniden alım yapabildiğine dikkat çekiyor. Mevcut sistemde bunun tamamen önüne geçmenin zor olduğu belirtiliyor.
ESK Ürünleri Yetersiz mi, Stok Sorunu Var mı?
Sahadan gelen veriler, sabit fiyatlı et uygulamasında resmi bir arz sıkıntısı olmadığını gösteriyor. Et ve Süt Kurumu’nun marketlere olağan miktarın üzerinde ürün gönderdiği ve kampanya boyunca sevkiyatın sürdüğü aktarılıyor.
Ancak yüksek talep ve organize alımlar nedeniyle ürünler kısa sürede tükeniyor. Özellikle Ramazan ayında et tüketiminin artması, kampanyaya ilgiyi daha da yükseltti.
Uzmanlar, fiyat avantajı oluştuğunda piyasa dengesinin geçici olarak bozulabildiğini ve fırsatçılık riskinin arttığını belirtiyor. Bu durum, sabit fiyat uygulamasının etkinliğini azaltabiliyor.
Fırsatçılık Nasıl Önlenir, Kimlik Bazlı Satış Çözüm Olur mu?
Ekonomi çevrelerinde ve tüketici derneklerinde gündeme gelen çözüm önerilerinden biri kimlik bazlı kotalı satış sistemi. Bu modele göre, uygun fiyatlı et alımı T.C. kimlik numarası üzerinden takip edilerek belirli bir süre içinde tekrar alım yapılması engellenebilir.
Uzmanlar, sürekli alım yapan kişiler hakkında haksız ticari uygulama ve fiyatları etkileme gerekçesiyle inceleme başlatılabileceğini ifade ediyor. Böylece kampanyanın gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşması sağlanabilir.
Yetkililer, uygulamanın sağlıklı işlemesi için denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Ramazan’da Sabit Fiyat Uygulaması Devam Edecek mi?
Kıyma 485 TL ve kuşbaşı 535 TL olarak belirlenen sabit fiyat uygulamasının Ramazan ayı boyunca sürmesi planlanıyor. ESK ve PERDER yetkilileri, kampanyanın amacının vatandaşın uygun fiyatlı ete erişimini sağlamak olduğunu hatırlatıyor.
Ancak sahadaki tablo, denetim ve kontrol mekanizmalarının daha etkin işletilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Aksi halde uygun fiyat avantajının fırsatçılar tarafından suistimal edilmesi riski devam ediyor.
Ramazan ayında artan talep ve piyasa hassasiyeti göz önünde bulundurulduğunda, önümüzdeki günlerde yeni düzenlemelerin gündeme gelmesi bekleniyor.
