Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), dijital yayın platformlarına yönelik denetimleri kapsamında dört önemli karar aldı. Netflix, Disney+, HBO Max ve Prime Video’da yer alan farklı yapımlar hakkında yapılan incelemeler sonucunda yayın ilkelerinin ihlal edildiği değerlendirmesine varıldı. Kurul, söz konusu içeriklerin platform kataloglarından çıkarılmasına ve ilgili şirketlere idari para cezası uygulanmasına karar verdi. Cezaların oranı incelenen yapımın niteliğine göre yüzde 3 ile yüzde 5 arasında değişti.
RTÜK hangi dijital platformlara ceza verdi?
RTÜK’ün son kararları dört dijital yayın platformunu kapsadı. HBO Max, Prime Video, Netflix ve Disney+ kataloglarında bulunan birer yapım, Üst Kurul’un gündemine alındı.
Kurulun değerlendirmelerinde farklı yayın ilkelerine ilişkin ihlal tespitleri öne çıktı. İncelenen yapımlar arasında cinsel içerik, müstehcenlik, yoğun şiddet ve çocuk istismarının sunuluş biçimiyle ilgili değerlendirmeler yer aldı. Netflix yapımına ilişkin kararda ise genç izleyicilere yönelik sunum biçimi de RTÜK’ün değerlendirmesine konu oldu.
Alınan kararlar yalnızca para cezasıyla sınırlı kalmadı. RTÜK, ihlal tespit edilen yapımların platformların kataloglarından çıkarılmasına da hükmetti.
HBO Max’teki belgesel için yüzde 3 ceza
HBO Max’te yayımlanan “Bang My Box: The Robin Byrd Story” isimli belgesel, RTÜK’ün incelediği yapımlar arasında yer aldı.
Üst Kurul, yapımda açık cinsel ve pornografik unsurlar bulunduğu değerlendirmesinde bulundu. İnceleme kapsamında içeriğin genel ahlak, aile ve milli ve manevi değerlerin korunmasına ilişkin yayın ilkeleriyle bağdaşmadığı sonucuna varıldı.
Bu değerlendirmelerin ardından HBO Max’e yapımın katalogdan çıkarılması ve yüzde 3 oranında idari para cezası uygulanmasına karar verildi.
Prime Video’daki Spartacus için yaptırım
Prime Video’nun “Spartacus: House of Ashur” dizisi de RTÜK incelemesinden geçti.
Kurulun değerlendirmesinde yapımda yoğun şiddet görüntülerinin yanı sıra kan, uzuv kopması ve çıplaklık içeren sahnelerin bulunduğu belirtildi. Cinsel içeriklerin sunuluş biçimi de incelemede dikkate alındı.
RTÜK, söz konusu unsurların yayın ilkeleri kapsamında ihlal oluşturduğu kanaatine vararak Prime Video’ya katalogdan çıkarma ve yüzde 5 oranında idari para cezası uygulanmasını kararlaştırdı.
Netflix’in Heartstopper filmine yüzde 3 ceza
Netflix’in “Heartstopper: Sonsuza Dek” filmi de Üst Kurul’un yaptırım uyguladığı yapımlardan biri oldu.
RTÜK, yapımın genç izleyicilere yönelik sunum biçimini ve filmdeki bazı ilişki sahnelerinin işlenişini değerlendirdi. Kurul, içeriğin Türk aile yapısı, manevi değerler ve genel ahlak açısından mevzuatta yer alan yayın ilkeleriyle çeliştiği kanaatine ulaştı.
Bu gerekçeler doğrultusunda Netflix’e filmin katalogdan çıkarılması ve yüzde 3 oranında idari para cezası verilmesine karar verildi.
Disney+’ın A Teacher dizisi neden ceza aldı?
Disney+’ta yayımlanan “A Teacher” dizisiyle ilgili kararın merkezinde ise öğretmen ile reşit olmayan öğrenci arasındaki ilişki yer aldı.
RTÜK, dizide yetişkin karakterin öğrencisine yönelik istismar niteliğindeki davranışlarının bazı bölümlerde romantik ve erotik bir anlatımla işlendiğini değerlendirdi. Kurula göre bu yaklaşım, çocuk istismarının niteliğinin geri plana itilmesine ve davranışların normalleştirilmesi riskine yol açabilecek bir sunum oluşturdu.
Üst Kurul bu gerekçelerle Disney+ hakkında da yaptırım kararı aldı. Dizinin katalogdan çıkarılmasının yanı sıra platforma yüzde 5 oranında idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı.
Dijital platformlardaki içerikler katalogdan çıkarılacak
RTÜK kararları doğrultusunda incelemeye konu olan dört yapımın platform kataloglarından çıkarılması gerekiyor. Uygulanacak idari para cezaları ise platform ve ilgili yapım bazında farklı oranlarda belirlendi.
Kararlar, Türkiye’de dijital yayın hizmetlerine yönelik düzenleyici denetimin kapsamı açısından da dikkat çekti. Netflix, Disney+, HBO Max ve Prime Video kullanıcılarının gündemine giren yaptırımların ardından söz konusu yapımların platformlardaki erişim durumunun değişmesi bekleniyor.
