İstanbul’un tarihî semtlerinden birine adını veren Vefa Sultan, Osmanlı’nın manevi mimarları arasında özel bir yere sahip. Asıl adı Şeyh Muslihuddin Mustafa olan ve halk arasında Şeyh Ebu’l Vefa olarak tanınan bu büyük mutasavvıf, ilmi derinliği ve vakur duruşuyla hem Fatih Sultan Mehmet’in hem de II. Bayezid’in saygısını kazandı. Günümüzde Fatih ilçesindeki Vefa semtinde bulunan türbesiyle anılan Vefa Sultan’ın hayatı, yeniden gündeme geldi.
Vefa Sultan Kimdir ve Asıl Adı Nedir?
Vefa Sultan’ın asıl adı Muslihuddin Mustafa’dır. 15. yüzyılda Konya’da dünyaya gelen Şeyh Ebu’l Vefa, küçük yaşlardan itibaren ilme yöneldi. Eğitimini Edirne ve İstanbul’da sürdüren Mustafa Efendi, dönemin önde gelen âlimlerinden ders aldı.
Hem zahiri ilimlerde hem de tasavvuf alanında derinleşen Vefa Sultan, Zeyniyye tarikatının Anadolu’daki en güçlü temsilcilerinden biri kabul edildi. İlmi birikimi ve irfanı sayesinde kısa sürede geniş bir çevre tarafından tanındı.
Fatih Sultan Mehmet ile Neden Görüşmedi?
Vefa Sultan’ı tarih sahnesinde farklı kılan en dikkat çekici olaylardan biri, Fatih Sultan Mehmet ile olan ilişkisi oldu. İstanbul’un fatihi II. Mehmed, Şeyh Ebu’l Vefa’ya büyük hürmet besliyordu. Ancak rivayetlere göre Vefa Sultan, padişahın görüşme taleplerini nazik bir şekilde geri çevirdi.
Hatta Fatih Sultan Mehmet’in, Şeyh’in kapısına kadar geldiği ancak içeri alınmadığı anlatılır. Bu tavrın gerekçesi ise şu sözlerle açıklanır: “Padişah bizim sohbetimizin lezzetine kapılırsa devlet işlerinden soğur; halkın huzuru için onun tahtında, bizim ise seccademizde kalmamız daha hayırlıdır.”
Bu yaklaşım, Vefa Sultan’ın devletin bekasını kişisel yakınlığın önünde tuttuğunu gösteren önemli bir örnek olarak kabul edilir.
II. Bayezid Döneminde Etkisi Nasıldı?
Fatih Sultan Mehmet’in vefatının ardından tahta geçen II. Bayezid döneminde Vefa Sultan’ın nüfuzu daha da arttı. Sultan II. Bayezid’in, Şeyh Ebu’l Vefa’yı bir mürşit olarak kabul ettiği ve ona derin saygı duyduğu biliniyor.
Bu dönemde Vefa Sultan adına cami, medrese ve sosyal yapıları kapsayan bir külliye inşa edildi. Şeyh Efendi’nin hem ilmi hem de manevi rehberliği, devlet yönetiminde de etkili oldu. Halk nezdinde birleştirici bir şahsiyet olarak görülen Vefa Sultan, toplumun farklı kesimlerini aynı çatı altında buluşturan bir “kutup” olarak anıldı.
Vefa Sultan’ın Türbesi Nerede?
Şeyh Muslihuddin Mustafa, 1491 yılında İstanbul’da vefat etti. Cenazesi, bugün Fatih ilçesinde bulunan ve kendi adını taşıyan Vefa Camii’nin haziresine defnedildi.
Vefa Sultan’ın türbesi, yüzyıllardır ziyaret edilen önemli manevi mekânlardan biri olmayı sürdürüyor. İstanbul’un köklü semtlerinden biri olan Vefa’ya adını veren bu büyük zat, sadece bir tarikat şeyhi değil, aynı zamanda şehrin kültürel kimliğine yön veren isimlerden biri olarak kabul ediliyor.
Geride bıraktığı talebeler, eserler ve manevi mirasla Vefa Sultan, Osmanlı tarihindeki yerini korumaya devam ediyor. Günümüzde hem tarih meraklılarının hem de manevi arayış içinde olanların ilgisini çeken hayat hikâyesi, İstanbul’un ruhunu anlamak isteyenler için önemli bir pencere sunuyor.
