Türkiye’de çalışanların en çok merak ettiği konuların başında gelen erken emeklilik için yeni bir düzenleme hazırlığı gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, prim gününü ve sigortalılık süresini tamamlamasına rağmen yaş şartına takılan kişiler için yeni bir sistem üzerinde duruluyor.
Hazırlanan modelin temel hedefi, çalışma hayatında oluşan prim ve yaş dengesizliğini azaltmak ve uzun yıllar çalışan vatandaşların emeklilik sürecini daha makul hale getirmek.
YENİ MODEL TÜM SİGORTA KOLLARINI KAPSAYABİLİR
Kulislerde konuşulan bilgilere göre üzerinde çalışılan sistem yalnızca SSK (4A) çalışanlarını değil, Bağ-Kur (4B) ve Emekli Sandığı (4C) kapsamındaki sigortalıları da içine alacak şekilde planlanıyor.
Böylece farklı sigorta kollarında çalışan vatandaşlar için ortak bir erken emeklilik sistemi oluşturulması hedefleniyor.
PRİM GÜNÜ VE HİZMET SÜRESİ BELİRLEYİCİ OLACAK
Taslak çalışmalarda en önemli kriterlerin prim gün sayısı ve sigortalılık süresi olduğu belirtiliyor. Erken emeklilikten yararlanmak isteyen çalışanların belirli bir hizmet yılını ve prim gününü tamamlamış olması gerekecek.
Konuşulan olası şartlar ise şöyle:
SSK (4A): 5000 – 5975 prim günü, 20 yıl sigortalılık, 43–45 yaş
Bağ-Kur (4B): 5400 prim günü, 25 yıl sigortalılık, 44–45 yaş
Emekli Sandığı (4C): 5400 prim günü, 25 yıl sigortalılık, 44–45 yaş
Bu şartları sağlayan çalışanların yaş kriterine takılmadan daha erken emekli olabilmesi için farklı formüllerin değerlendirildiği ifade ediliyor.
AĞIR MESLEKLERDE ÇALIŞANLARA EK AVANTAJ
Yeni düzenleme kapsamında en avantajlı gruplardan biri ağır ve riskli işlerde çalışanlar olabilir. “Fiili hizmet süresi zammı” olarak bilinen yıpranma payı uygulaması, bu meslek gruplarında çalışanlara ek prim günü kazandırabiliyor.
Yıpranma payı uygulamasından yararlanabilen bazı meslek grupları şöyle:
Maden işçileri: Yılda 180 gün ek prim
Sağlık çalışanları: Yılda 60 gün ek prim
İtfaiyeciler: Yılda 90 gün ek prim
Basın mensupları: Yılda 90 gün ek prim
Bu ek primler sayesinde çalışanlar emeklilik şartlarını daha erken tamamlayabiliyor.
BORÇLANMA SEÇENEĞİ ERKEN EMEKLİLİĞİ HIZLANDIRABİLİR
Eksik prim günleri bulunan sigortalılar için askerlik ve doğum borçlanması da önemli bir avantaj sağlayabiliyor.
Erkek çalışanlar askerlik borçlanması yaparak hem prim günlerini artırabiliyor hem de bazı durumlarda sigorta başlangıç tarihlerini geri çekebiliyor.
Kadın sigortalılar ise doğum borçlanması sayesinde eksik prim günlerini tamamlayarak emeklilik sürecini birkaç yıl erkene çekebiliyor.
BAŞVURU SÜRECİ NASIL OLACAK
Erken emeklilikten yararlanmak isteyen vatandaşların ilk olarak prim günlerini ve sigortalılık sürelerini kontrol etmesi gerekiyor. Bu işlemler e-Devlet üzerinden kolayca yapılabiliyor.
Genel başvuru süreci ise şu adımlardan oluşuyor:
e-Devlet üzerinden prim gününü kontrol etmek
SGK hizmet dökümünü incelemek
Eksik prim varsa borçlanma yapmak
SGK’ya emeklilik başvurusunda bulunmak
Şartları sağlayan kişilerin başvuruları SGK tarafından incelenerek emeklilik işlemleri tamamlanabiliyor.
DÜZENLEME HENÜZ YASALAŞMADI
Erken emeklilik konusunda yürütülen çalışmalar devam ederken söz konusu düzenleme henüz resmi olarak yürürlüğe girmiş değil.
Sosyal güvenlik reformu kapsamında hazırlanacak bir torba yasa ile düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelmesi bekleniyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde, özellikle 43-45 yaş aralığında bulunan ve prim ile hizmet süresini tamamlamış milyonlarca çalışan için emeklilik sürecinin birkaç yıl erkene çekilmesi mümkün olabilir.
