Sibel Edmonds, 2001-2002 yılları arasında FBI bünyesinde Türkçe, Farsça ve Azerice dillerinde çevirmenlik yapmış, ardından kurum içindeki güvenlik açıklarını ve yolsuzlukları ifşa ettiği için görevinden alınmış Türk asıllı Amerikalı bir muhbirdir (whistleblower). 11 Eylül sonrası dönemde Amerikan yargısının üzerinde en çok "bilgi yasağı" uyguladığı isimlerden biri olarak tarihe geçmiştir.
Sibel Edmonds kimdir
Sibel Edmonds’un hikayesi, sıradan bir çevirmenlik görevinden uluslararası casusluk ve yolsuzluk iddialarının tam kalbine uzanmaktadır. 1970 yılında İran'da doğan ve ardından Türkiye'de yaşayan Edmonds, üniversite eğitimi için gittiği ABD'de George Washington Üniversitesi'nden mezun olmuştur. FBI'da çalıştığı dönemde, kurumun tercüme departmanındaki bazı çalışanların yabancı hükümetlerle (özellikle nükleer teknoloji ticareti yapan yapılarla) çıkar ilişkisi içinde olduğunu tespit etmiş ve bunu üstlerine raporlamıştır. Ancak bu raporlamalar ödüllendirilmek yerine, Edmonds’un işten çıkarılmasına ve ABD hükümetinin "devlet sırrı ayrıcalığı" (state secrets privilege) maddesini kullanarak mahkemelerde ifade vermesinin engellenmesine yol açmıştır. Edmonds, Amerikan sivil haklar savunucuları tarafından "gerçekleri söyleme cesareti gösteren bir kahraman" olarak görülürken, resmi makamlarca iddiaları her zaman "ulusal güvenliği tehdit edici" olarak sınıflandırılmıştır.
Sibel Edmonds'un temel iddiaları ve faaliyetleri
Edmonds'un kariyeri boyunca dile getirdiği ve ABD gündemini sarsan temel başlıklar şunlardır:
| Konu Başlığı | İddianın Özeti |
|---|---|
| 11 Eylül İstihbaratı | FBI'ın saldırılar öncesinde terör eylemleri hakkında somut verilere sahip olduğu ancak bunları değerlendirmediği. |
| Nükleer Kaçakçılık | Pakistan ve Türkiye gibi ülkelerle bağlantılı bazı yapıların ABD'den yasa dışı nükleer sırları elde ettiği. |
| Siyasi Yolsuzluk | Bazı ABD'li kongre üyelerinin yabancı lobilerle etik dışı finansal ilişkiler içinde bulunduğu iddiası. |
| Medya ve Aktivizm | Bağımsız gazetecilik yapmak amacıyla NewsBud platformunu kurması. |
Sorular
Sibel Edmonds'un davası neden sonuçlanmadı?
ABD Yüksek Mahkemesi, hükümetin "devlet sırrı ayrıcalığı" talebini kabul ederek davanın görülmesini engellemiştir. Bu hukuki zırh, ulusal güvenliği tehlikeye atacağı varsayılan bilgilerin mahkemede dahi paylaşılmasını yasaklar. Bu nedenle Edmonds'un iddiaları hiçbir zaman açık bir duruşmada tam olarak kanıtlanamamış veya çürütülememiştir.
Sibel Edmonds şu an ne yapıyor?
Edmonds, aktif olarak NewsBud adlı medya kuruluşundaki faaliyetlerini sonlandırdıktan sonra daha sakin bir hayat sürmeyi tercih etmiştir. Ancak bağımsız yayınlarda ve belgesellerde ("Kill the Messenger" gibi) tecrübelerini anlatmaya ve Amerikan dış politikasını eleştirmeye devam etmektedir.
FBI bu iddialar hakkında ne dedi?
FBI Müfettişliği (Office of the Inspector General), Edmonds’un işten çıkarılmasının ardından yaptığı incelemede, Edmonds’un ortaya attığı "güvenlik açıkları" iddialarının birçoğunun makul olduğunu ve ciddiye alınması gerektiğini belirten bir rapor yayınlamış; ancak bu raporun büyük bir bölümü de kamuoyuna açıklanırken "sansürlenmiştir".
