Sağlık Bakanlığı, sigara kullanımındaki artışın ardından sigara yasaklarına yeni düzenleme için kapsamlı bir mevzuat çalışması başlattı. Hazırlanan taslakla birlikte kamuya açık alanlarda sigara kullanımına yönelik sınırlar genişletiliyor. En dikkat çeken başlık ise bina girişlerinde uygulanacak “5 metre” kuralı oldu. Yeni düzenleme, yarı açık alanlardan çocuk parklarına, sahillerden alışveriş merkezlerine kadar birçok noktayı doğrudan ilgilendiriyor.
Sigara yasaklarına yeni düzenleme neden gündeme geldi?
Türkiye’de tütünle mücadele kapsamında yıllardır uygulanan yasal düzenlemelere rağmen sigara kullanım oranlarında yeniden artış gözlemleniyor. Sağlık Bakanlığı yetkilileri, özellikle kapalı alanlara yakın noktalarda sigara dumanına maruziyetin arttığını ve mevcut kuralların bu durumu engellemekte yetersiz kaldığını belirtiyor.
Bu tablo üzerine başlatılan sigara yasaklarına yeni düzenleme çalışmasıyla, hem yasakların kapsamının netleştirilmesi hem de denetimlerin daha etkin hale getirilmesi amaçlanıyor. Yeni yol haritası, toplum sağlığını korumaya yönelik daha katı önlemler içeriyor.
Yarı açık alanlar artık kapalı alan sayılacak
Yeni düzenlemenin en kritik maddelerinden biri, yarı açık alan tanımının tamamen değiştirilmesi oldu. Buna göre:
Açılır kapanır tavanlı mekanlar
Tenteli alanlar
Kış bahçeleri
kapalı alan statüsüne alınacak. Bu alanlarda sigara içilmesi tamamen yasaklanacak. Uygulamayla birlikte, mekanların teknik olarak açık görünmesine rağmen dumanın içeride hapsolmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yetkililer, bu alanların özellikle kafe ve restoranlarda yoğun şekilde kullanıldığını ve mevcut durumda sigara yasağının fiilen delindiğini vurguluyor.
“5 metre” kuralı bina girişlerinde uygulanacak
Yeni mevzuatın en çok konuşulan başlığı ise “5 metre” kuralı oldu. Düzenlemeye göre:
Kamu binaları
Alışveriş merkezleri
Restoranlar
Kafeler
gibi alanların ana giriş kapılarından itibaren en az 5 metre mesafede sigara içilmesine izin verilmeyecek. Bu kural sayesinde sigara dumanının kapalı alanlara taşınmasının ve girişlerde yoğun duman oluşmasının engellenmesi amaçlanıyor.
Türkiye Gazetesi’nde yer alan bilgilere göre, uygulama özellikle hastane, okul ve resmi kurum girişlerinde sıkça yaşanan şikayetler dikkate alınarak hazırlandı.
Çocuk parkları ve sahiller “kırmızı hat” ilan edilecek
Sigara yasaklarına yeni düzenleme kapsamında çocukların yoğun bulunduğu alanlara özel bir başlık açıldı. Buna göre:
Çocuk parklarının tamamı “kırmızı hat” olarak tanımlanacak
Bu alanlarda sigara içilmesi tamamen yasak olacak
Ayrıca pilot uygulama çerçevesinde bazı sahillerde ve plajlarda da sigara kullanımına sınırlama getirilecek. Bu bölgelerde “mavi alan” uygulamasıyla sigarasız plajlar oluşturulması planlanıyor.
Amaç, özellikle çocukların ve gençlerin pasif içicilikten korunması ve açık alanlarda daha sağlıklı bir ortam oluşturulması.
Denetimler ve yaptırımlar netleştirilecek
Hazırlanan yeni düzenleme yalnızca yasakları genişletmekle sınırlı kalmayacak. Denetim mekanizmalarının da daha açık ve uygulanabilir hale getirilmesi hedefleniyor. Belediyeler, kolluk kuvvetleri ve ilgili kurumlar arasında yetki paylaşımı netleştirilecek.
Kurallara uymayan işletmelere ve kişilere uygulanacak idari para cezalarının caydırıcılığının artırılması da gündemde. Böylece yasakların kağıt üzerinde kalmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Türkiye’de sigarayla mücadelenin yasal geçmişi
Türkiye’de kapalı alanlarda sigara yasağı, 19 Ocak 2008 tarihli 5727 sayılı Kanun ile hayata geçirildi. Düzenleme, Temmuz 2009’da tam olarak yürürlüğe girerek Türkiye’yi dumansız hava sahası uygulamasını benimseyen ilk ülkeler arasına taşıdı.
Süreç içinde:
2013 yılında özel araçlarda sigara kullanımı yasaklandı
2019’da düz ve standart paket uygulamasına geçildi
2020 itibarıyla tütün ürünlerinde ek kısıtlamalar devreye alındı
Yeni hazırlanan mevzuat ise bu sürecin en kapsamlı güncellemelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Yeni düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?
Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı taslağın, ilgili kurumların görüşleri alındıktan sonra kısa süre içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor. Mevzuatın Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından “5 metre” kuralı ve yarı açık alanlara yönelik yasaklar ülke genelinde uygulanmaya başlanacak.
Yetkililer, toplumun her kesimini ilgilendiren bu düzenlemeyle sigara dumanına maruz kalmadan yaşanabilir kamusal alanların oluşturulmasının hedeflendiğini vurguluyor.
