Rusya Hava Kuvvetleri’nin en dikkat çeken bombardıman uçaklarından Su-24, yıllardır askeri havacılık dünyasında önemli bir yere sahip. 1971 yılında üretimine başlanan ve “Fencer” kod adıyla bilinen bu model, değişken geometrili kanat yapısı ve yüksek mühimmat kapasitesiyle öne çıkıyor. Peki Su-24 özellikleri neler, Rusya'nın kaç tane savaş uçağı vardır ve Su-24M, Su-24MK, Su-24MR ile Su-24MP modelleri hangi görevlerde kullanılıyor? İşte merak edilen tüm detaylar…
Su-24 özellikleri neler, teknik kapasitesi ne sunuyor?
Su-24, 69 dereceye kadar dönebilen değişken geometrili kanat yapısıyla tasarlandı. Kanatlar; kalkış ve iniş sırasında 16°, seyir esnasında 35° ile 45° ve düşük irtifa manevralarında 69° açıya ayarlanabiliyor. Bu sistem, uçağa kısa pist performansı (STOL) kazandırırken düşük iniş hızı sağlıyor. Yaklaşık 230 km/s iniş hızına ulaşabilen uçak, ağır kalkış ağırlığına rağmen dengeli bir uçuş sunuyor.
İki adet Saturn/Lyulka AL-21F-3A artyakıcılı motorla donatılan Su-24, her biri 109.8 kN itme gücü üreten motorları sayesinde yüksek hız ve güçlü taarruz kapasitesi elde ediyor. Gövde altına monte edilmiş 500 mermi kapasiteli Gryazev-Shipunov GSh-6-23 top, sabit silah sistemi olarak dikkat çekiyor.
Toplam 8.000 kilogram silah taşıma kapasitesine sahip olan uçak; kanat ve gövde altındaki sekiz istasyonda çeşitli mühimmatları taşıyabiliyor. Molniya R-60 kızılötesi füzeler savunma amaçlı tercih edilirken, farklı görev tiplerine göre nükleer silah dahil geniş bir yelpazede yükleme yapılabiliyor.
Rusya'nın kaç tane savaş uçağı vardır, hava gücü ne durumda?
Rusya Hava Kuvvetleri, yaklaşık 150 bin personeliyle dünyanın en büyük askeri hava filolarından birine sahip. Envanterde 2.245 uçak ve 1.715 helikopter bulunuyor. Bu rakamlarla Rusya, küresel ölçekte ikinci büyük hava kuvveti olarak kabul ediliyor.
Su-24 üretimi ise yaklaşık 1.400 adetle sınırlı kaldı. Günümüzde Rusya Hava Kuvvetleri envanterinde 321, Rusya Donanması bünyesinde ise 94 olmak üzere toplam yaklaşık 415 Su-24 aktif olarak kullanılıyor. Bunun yanı sıra Azerbaycan, Belarus, Kazakistan, Özbekistan ve Ukrayna gibi ülkelerde de farklı sayılarda Su-24 görev yapıyor.
Su-24M hangi yeniliklerle geliştirildi?
Su-24M, temel modelin kapsamlı modernizasyonundan sonra ortaya çıktı. İlk uçuşunu 1977’de gerçekleştiren bu versiyon, 1983 yılında resmen hizmete alındı. Gövdesi 0,76 metre uzatılan uçakta yeni hücum radarı ve yakıt ikmal sondası yer alıyor.
PNS-24M ataletsel seyrüsefer sistemi ve sayısal bilgisayar eklenen model, lazer ve TV güdümlü bombalarla uyumlu hale getirildi. KH-14 ve Kh-59 füzeleriyle entegre çalışabilen sistem, hedef hassasiyetini artırdı. 1981-1993 yılları arasında üretilen Su-24M, halen modernizasyon programları kapsamında güncellenmeye devam ediyor.
Su-24MK ihraç modeli hangi ülkelere satıldı?
Su-24MK, Su-24M’in ihracat versiyonu olarak geliştirildi. Daha sınırlı aviyonik ve silah kapasitesine sahip olan bu model, 1988-1992 yılları arasında üretildi. Cezayir, İran, Irak, Libya ve Suriye’ye satılan uçaklar, bölgesel operasyonlarda aktif rol aldı.
Bu versiyon, temel bombardıman kabiliyetini korurken bazı gelişmiş sistemlerden arındırılmış yapısıyla dikkat çekiyor.
Su-24MR keşif görevlerinde nasıl kullanılıyor?
Su-24MR, taktik keşif görevleri için tasarlanan özel bir model. Hücum radarı ve bazı silah sistemleri çıkarılarak yerine panoramik kameralar, yan izleme hava radarı (SLAR) ve kızılötesi keşif ekipmanları yerleştirildi.
1983-1993 yılları arasında üretilen bu versiyon, özellikle cephe hattı ve derinlikteki hedeflerin görüntülenmesi amacıyla kullanılıyor. Elektronik ve optik sensör sistemleri sayesinde yüksek çözünürlüklü veri toplama kapasitesine sahip.
Su-24MP elektronik istihbarat görevlerinde ne sunuyor?
Su-24MP, elektronik istihbarat toplama amacıyla geliştirildi. Yak-28’in yerini almak üzere tasarlanan model, ilave anten sistemleri ve sinyal alıcılarıyla donatıldı. Laser/TV sistemi çıkarılırken savunma amaçlı R-60 füzeleri muhafaza edildi.
Sadece 10 adet üretilen bu nadir model, elektronik harp ve sinyal istihbaratı alanında görev yaptı.
Su-24M2 modernizasyonu neleri kapsıyor?
Halen kullanılan Su-24M ve Su-24MK modelleri için kapsamlı bir yenileştirme programı yürütülüyor. GLONASS navigasyon sistemi, çok işlevli göstergeler, Head-Up Display (HUD), sayısal harita üreticisi ve kaska monteli görüş sistemi bu güncellemenin parçaları arasında yer alıyor.
Ayrıca R-73 havadan havaya füzesi gibi gelişmiş mühimmat entegrasyonu da sağlanıyor. Modernize edilen versiyon Su-24M2 olarak adlandırılıyor ve operasyonel etkinliğin artırılması hedefleniyor.
