Orta Doğu’da tırmanan gerilim yeni bir ülkeyi daha savaşın merkezine çekebilecek açıklamalarla gündemde. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sürerken Sudan’dan gelen dikkat çekici mesaj uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı ve Ordu Komutanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan’ın sözleri, “Sudan ABD İran savaşına dahil mi oluyor?” sorusunu gündemin üst sıralarına taşıdı. Bölgedeki çatışmaların genişleyip genişlemeyeceği ise merak konusu.
Sudan ABD İran savaşına dahil mi oluyor?
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonların altıncı gününde bölgedeki tansiyon yükselmeye devam ediyor. İran’ın başkenti Tahran’da yeni hava saldırıları gerçekleşirken, İsrail ordusu Lübnan’da operasyonlarını sürdürdü.
Tam bu süreçte Sudan’dan gelen açıklama dikkat çekti. Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, ABD ve İsrail’in İran’a karşı bir kara harekâtı başlatması durumunda Sudan’ın İran’ın yanında savaşa katılabileceğini söyledi.
Bu açıklama, “Sudan ABD İran savaşına dahil mi oldu?” sorusunu gündeme taşırken, uzmanlar bunun henüz resmi bir askeri katılım anlamına gelmediğini ancak bölgesel dengeleri etkileyebilecek güçlü bir siyasi mesaj olduğunu belirtiyor.
Sudan savaşa mı giriyor? El-Burhan’ın açıklaması ne anlama geliyor?
Sudan lideri Abdulfettah el-Burhan’ın açıklaması, olası bir kara harekâtına doğrudan gönderme yapması nedeniyle dikkat çekti. Burhan, ABD ve İsrail’in İran’a karşı kapsamlı bir kara operasyonu başlatması halinde Sudan’ın İran’ın yanında savaşa katılabileceğini ifade etti.
Bu açıklama Sudan’ın mevcut çatışmaya fiilen dahil olduğu anlamına gelmese de olası bir bölgesel savaş senaryosunda tarafını belirleyebileceğini gösteriyor.
Uzmanlara göre Sudan’ın böyle bir açıklama yapmasının birkaç nedeni olabilir:
Bölgedeki siyasi ittifakları güçlendirmek
ABD ve İsrail’e karşı diplomatik mesaj vermek
İran ile ilişkileri stratejik düzeyde göstermek
Ancak şu an için Sudan ordusunun savaş sahasına gönderildiğine dair resmi bir bilgi bulunmuyor.
Sudan kimin tarafında? İran’a destek mesajı mı verildi?
Sudan yönetiminin açıklamaları İran’a destek olarak yorumlandı. Burhan’ın sözleri özellikle ABD ve İsrail’in İran’a karşı geniş çaplı bir operasyon başlatması ihtimaline karşı verilen bir uyarı olarak değerlendiriliyor.
Sudan’ın İran ile son yıllarda zaman zaman diplomatik ve askeri temasları bulunuyordu. Bu nedenle Sudan’ın olası bir bölgesel savaşta İran’ın yanında yer alabileceğine dair değerlendirmeler uluslararası basında geniş yer buldu.
Bununla birlikte Sudan yönetimi henüz resmi bir askeri seferberlik veya ittifak ilanı yapmış değil. Dolayısıyla Sudan’ın fiilen savaşa girip girmeyeceği gelişmelere bağlı olacak.
İsrail Lübnan’da saldırıları sürdürdü
Bölgede çatışmalar yalnızca İran’la sınırlı kalmadı. İsrail ordusu, Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyindeki bazı mahalleler için tahliye çağrısında bulundu.
İsrail’in bölgede sürdürdüğü bombardımanlar nedeniyle sivillerin tahliye edilmesi gerektiği belirtilirken, saldırıların Hizbullah hedeflerine yönelik olduğu ifade edildi.
Beyrut’un güneyi uzun süredir Hizbullah’ın güçlü olduğu bölgelerden biri olarak biliniyor. Bu nedenle İsrail’in operasyonları bölgede yeni bir cephe açılabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Hizbullah İsrail askerlerini hedef aldı
Lübnan merkezli silahlı grup Hizbullah ise İsrail’e karşı yeni saldırılar gerçekleştirdiğini duyurdu. Yapılan açıklamada Güney Lübnan’daki Markaba kasabası yakınlarında bulunan İsrail askerlerinin füze saldırılarıyla hedef alındığı belirtildi.
Hizbullah, saldırının doğrudan isabetle gerçekleştiğini ve İsrail güçleri arasında kayıplar olduğunu iddia etti. Ancak İsrail ordusu konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Bu gelişme bölgedeki çatışmanın yalnızca İran ile sınırlı kalmayabileceği yönündeki endişeleri artırdı.
Azerbaycan’da İHA saldırısı gerilimi büyüttü
Gerilimin etkileri Kafkasya’ya da yansımaya başladı. Azerbaycan yönetimi, Nahçıvan bölgesindeki bir havaalanına düzenlenen insansız hava aracı saldırısından İran’ı sorumlu tuttu.
Azerbaycanlı yetkililer saldırının İran tarafından desteklenen unsurlar tarafından gerçekleştirildiğini öne sürdü. İran ise bu iddiaları kesin bir dille reddetti ve olayla hiçbir bağlantısının bulunmadığını açıkladı.
Analistler, İran ile Azerbaycan arasında zaten gergin olan ilişkilerin bu saldırı nedeniyle daha da kötüleşebileceğini belirtiyor.
Bölgesel savaş ihtimali giderek güçleniyor
ABD, İsrail, İran, Hizbullah ve şimdi Sudan’ın da adının geçmesiyle çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşme ihtimali uluslararası gündemin en önemli başlıklarından biri haline geldi.
ABD Senatosu ise Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonlarını sınırlamayı amaçlayan bir girişimi reddetti. Bu karar Washington yönetiminin askeri seçenekleri açık tutmaya devam ettiğini gösteriyor.
Sudan’dan gelen açıklama ise savaşın yalnızca Orta Doğu ile sınırlı kalmayabileceği yönündeki endişeleri artırdı. Dünya kamuoyu, Sudan’ın gerçekten savaşa girip girmeyeceğini ve bölgedeki çatışmanın nasıl şekilleneceğini yakından izliyor.
