Türkiye’nin kendi sınırları dışında sahip olduğu, üzerinde al bayrağın dalgalandığı tek egemenlik alanı neresidir? Bu sorunun cevabı, tarihin derinliklerinden gelen ve modern diplomasiyle perçinlenen Süleyman Şah Türbesi ve Saygı Karakolu’dur. Osmanlı Devleti’nin köklerine ışık tutan bu kutsal alan, sadece bir mezar değil, bir milletin tarihî mirasına sahip çıkma iradesidir.
Süleyman Şah Kimdir? Kayı Boyu’nun Ulu Çınarı
Osmanlı İmparatorluğu’nun kurucusu Osman Gazi’nin dedesi, Ertuğrul Gazi’nin babası olan Süleyman Şah, 13. yüzyılda Moğol istilası üzerine boyuyla birlikte Türkistan’dan Anadolu’ya göç etmiştir. 1227 (bazı kaynaklara göre 1236) yılında Fırat Nehri’ni geçmeye çalışırken iki muhafızıyla birlikte boğularak şehit düşmüştür. Cenazesi, bugün Suriye sınırları içinde kalan Caber Kalesi eteklerine defnedilmiş ve burası asırlarca "Türk Mezarı" olarak anılmıştır.
Türbe Şu An Nerede? Üç Kez Değişen Adres
Süleyman Şah Türbesi, tarih boyunca bölgedeki coğrafi ve siyasi değişimler nedeniyle üç farklı noktada bulunmuştur:
Caber Kalesi (Orijinal Yer): Yüzyıllarca burada kalan türbe, 1973 yılında Tabka Barajı’nın suları altında kalma tehlikesiyle karşılaştı.
Karakozak Köyü: Yapılan anlaşmalarla türbe, Halep-Haseke yolu üzerindeki Karakozak bölgesine taşındı.
Eşme Köyü (Güncel Yer): 2015 yılında Suriye’deki iç savaş ve güvenlik tehditleri (IŞİD tehdidi) nedeniyle gerçekleştirilen Şah Fırat Operasyonu ile türbe, Türkiye sınırına sadece 180 metre mesafedeki Suriye Eşme’sine geçici olarak nakledildi.
Türbenin Hukuki Statüsü: Eksklav Toprak Parçası
Süleyman Şah Türbesi’nin en dikkat çekici özelliği, uluslararası hukukla korunan eksklav statüsüdür. 1921 yılında Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ve sonrasında Lozan Antlaşması ile bu bölge resmen Türk toprağı sayılmıştır. Bu, Türkiye'nin kendi resmi sınırları dışında egemenlik hakkına sahip olduğu, asker bulundurduğu ve bayrak çektiği tek yer olma özelliğini taşır.
Stratejik ve Milli Bir Sembol
2008 yılında Teşrin Barajı'nın suları yükseldiğinde, Türkiye Cumhuriyeti bölgeyi korumak için 880 adet fore kazık çakarak ve özel arıtma sistemleri kurarak bölgeye verdiği değeri dünyaya ilan etmiştir. Yeni inşa edilen türbe, hem geleneksel Türk mimarisini hem de modern savunma ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde tasarlanmıştır.
Önemli Not: Türbenin Eşme'ye taşınması uluslararası hukuk açısından Türkiye'nin haklarından vazgeçtiği anlamına gelmez; bu hamle, milli değerlerin ve Mehmetçiğin güvenliğini korumak adına atılmış stratejik bir adımdır.
Süleyman Şah Türbesi, Anadolu’nun fethinden Cumhuriyet’e uzanan köprünün en somut taşıdır. Geçmişteki göçlerden bugünkü diplomatik mücadelelere kadar, bu küçük toprak parçası aslında koskoca bir tarihin özetidir.
