Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), merakla beklenen "2025 Yılı Çiğ Süt Üretim İstatistikleri" raporunu kamuoyuyla paylaştı. Tarımsal İşletmelerde Hayvansal Üretim Araştırması sonuçlarından elde edilen veriler, hayvancılık sektörü için kritik bir daralmaya işaret ediyor. 2024 yılında 22 milyon 487 bin 757 ton olan toplam çiğ süt üretimi, 2025 yılında yüzde 4,9 oranında gerileyerek 21 milyon 379 bin 88 tona düştü.
Tüm Kalemlerde Kayıp: Manda Sütü Adeta "Yok" Oldu
TÜİK verilerine göre, 2025 yılında üretim miktarında artış gösteren tek bir hayvan türü dahi olmadı. Sektör genelinde yaşanan düşüşten en ağır darbeyi manda sütü üretimi aldı. Bir önceki yıla göre yüzde 33,0 oranında sert bir düşüş yaşayan manda sütünü, yüzde 29,8 ile keçi sütü ve yüzde 11,9 ile koyun sütü izledi. Sektörün ana taşıyıcısı olan inek sütü üretiminde ise yüzde 4,0’lık bir azalma kaydedildi.
Üretim Yükü Yine İneğin Sırtında: Çeşitlilik Azalıyor
Hayvan türlerinin toplam üretim içerisindeki payları incelendiğinde, Türkiye’nin çiğ süt ihtiyacının neredeyse tamamının tek bir türden karşılandığı görüldü. Toplam üretimin yüzde 94,5’ini inek sütü domine ederken; koyun sütünün payı yüzde 3,7, keçi sütünün payı ise yüzde 1,6’da kaldı. Bir dönem geleneksel ürünlerin vazgeçilmezi olan manda sütünün toplam üretimdeki payı ise yüzde 0,2’ye kadar gerileyerek yok olma noktasına geldi.
Sütün Rotası Netleşti: Yarısından Fazlası Sanayiye Gidiyor
Tarımsal işletmelerin ürettiği çiğ sütün kullanım haritası da belli oldu. Veriler, üretilen sütün yüzde 60,9’unun profesyonel toplama merkezleri ve işleme tesisleri üzerinden sanayiye aktarıldığını gösteriyor. Kalan miktarın dağılımı ise şu şekilde gerçekleşti:
- Sokak Sütü ve Doğrudan Satış: Yüzde 17,1
- İşletme İçi Üretim (Peynir, Yoğurt vb.): Yüzde 14,1
- Hayvan Besleme: Yüzde 4,8
- Hane Tüketimi ve Paylaşım: Yüzde 1
Öte yandan, üretimden sofraya ulaşana kadarki süreçte yaşanan kayıplar ise toplam üretimin yüzde 0,1’i olarak hesaplandı.
