Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye'nin toprak varlığını güvence altına almak adına kritik bir adımı yürürlüğe koydu. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik", izinsiz yapılarla mücadelede yeni bir dönemi başlatıyor. Artık tarımsal nitelikli alanlara kondurulan kaçak yapılar için bürokratik bekleyiş sona erdi; 30 günlük kesin yıkım süreci resmen başladı.
Tarım Arazilerinde İzinsiz Yapıların Yıkım Süreci Nasıl İşleyecek?
Yeni düzenlemeyle birlikte tarım arazilerinin amaç dışı kullanımına yönelik denetimler sıkılaştırıldı. Arazi incelemeleri sonucunda, tarımsal bütünlüğü bozduğu tespit edilen tüm yapılar için geri sayım başlayacak. İlgili valilikler, belediyeler veya il özel idareleri, izinsiz yapıların tespit edilmesinin ardından durumu derhal mülk sahibine bildirecek.
Yönetmelik uyarınca, izinsiz olduğu kesinleşen tüm yapıların bir ay (30 gün) içerisinde yıkılması ve arazinin eski tarımsal formuna kavuşturulması zorunlu tutuluyor. Eğer yerel yönetimler bu süre zarfında yıkımı gerçekleştirmezse, Tarım ve Orman Bakanlığı doğrudan devreye girerek söz konusu yapıları kendi imkanlarıyla yıkma veya yıktırma yetkisine sahip olacak.
TAD Portal Üzerinden Başvuru ve Kullanım Talepleri Nasıl Yapılır?
Tarım arazilerini farklı amaçlarla kullanmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler için süreç dijitalleşiyor. Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi, kısa adıyla TAD Portal, başvuruların merkezi haline geldi. Arazisini tarımsal veya tarım dışı amaçla kullanmak isteyenlerin izlemesi gereken yol haritası ise şu şekilde netleşti:
Belediye Sınırları İçindekiler: Başvurularını ilgili belediyelere yapacak.
Mücavir Alan Dışındakiler: İl özel idarelerine veya plan yapma yetkisine sahip kuruluşlara müracaat edecek.
Kamu Kurumları ve Müellifler: Çoklu fonksiyon içeren planlar için doğrudan TAD Portal üzerinden il müdürlüklerine başvuruda bulunacak.
Hazırlanan etüt raporlarında, talep edilen kullanımın "tarımsal arazi kullanım bütünlüğünü" bozduğu tespit edilirse, başvuru hiçbir tartışmaya mahal vermeden reddedilecek. Bu tür talepler, Toprak Koruma Kurulu’nun gündemine dahi alınmayacak.
Toprak Koruma Kurulu Kararları ve Büyük Ova Koruma Alanları
Toprağın korunması ve verimli kullanılması adına oluşturulan Toprak Koruma Kurulları, artık daha sıkı bir çalışma takvimine sahip. Ayda en az bir kez olağan toplantı yapacak olan kurul, en az 9 üyeden oluşacak. Karar yeter sayısı ise oldukça hassas tutulmuş durumda; bir görüşün olumlu kabul edilmesi için en az 6 üyenin "evet" oyu vermesi şart koşuluyor.
Özellikle "Büyük Ova Koruma Alanı" olarak tescil edilen bölgeler için kurallar çok daha katı. Bu alanlardaki tarım arazileri, kural olarak hiçbir surette amaç dışı kullanılamayacak. Ancak çok istisnai durumlarda, alternatif bir alan bulunamaması ve kurulun uygun görüş bildirmesi kaydıyla Bakanlık onayıyla sınırlı izinler verilebilecek.
Tarımsal Üretime Uygun Hale Getirme Zorunluluğu
Yönetmeliğin en can alıcı noktalarından biri de sadece yıkım değil, arazinin rehabilitasyonu. Bir yapı yıkıldıktan sonra işlem tamamlanmış sayılmayacak. İlgili belediye veya il özel idaresi, o toprağın yeniden tarımsal üretime uygun hale getirilmesini sağlamakla yükümlü olacak.
Tarımsal amaçlı yapılacak yasal yapılar için de toprak koruma projelerine uyulması zorunluluğu getirildi. Bu projelerin dışına çıkan veya izin almadan inşaat faaliyetine başlayanlar, mülkiyet hakları ne olursa olsun yeni yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. Bakanlık, çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda Türkiye'nin gıda güvenliğini bu sert önlemlerle korumayı hedefliyor.
