Antarktika’nın beyaz buz örtüsü içinde yer alan Taylor Buzulu’nda ilk kez 1911 yılında gözlemlenen kırmızı renkli akıntılar, bölgedeki araştırmacıların dikkatini çekti. Buzuldan sızan kırmızı renkli sıvı, görünümü nedeniyle “Kanlı Şelale” olarak adlandırıldı.
Bu olayın nasıl meydana geldiği ve kırmızı renkli akışın kaynağı uzun yıllar boyunca bilim insanlarının araştırma konusu oldu. Özellikle Antarktika’nın aşırı soğuk koşullarında sıvı halde suyun nasıl hareket edebildiği sorusu, bilimsel çalışmaların merkezinde yer aldı.
Buzulun altındaki basınçlı tuzlu su ortaya çıktı
Son araştırmalar, Taylor Buzulu’ndan sızan kırmızı renkli akıntının buzulun altında hapsolmuş tuzlu sudan kaynaklandığını ortaya koydu. Araştırma sonuçlarına göre buzulun altında bulunan yüksek tuzluluk oranına sahip su, buzulun devasa ağırlığının oluşturduğu fiziksel baskı nedeniyle belirli aralıklarla yüzeye doğru itiliyor.
Bu süreçte basınç altında bulunan tuzlu su, buzul içindeki kanallardan geçerek yüzeye ulaşıyor ve buz tabakasının üzerine akıyor. Böylece Taylor Buzulu’nda gözlemlenen kırmızı renkli akıntılar ortaya çıkıyor.
Araştırma verileri mekanizmayı ortaya koydu
Antarctic Science dergisinde yayımlanan çalışmada, 2018 yılında bölgeye yerleştirilen çeşitli ölçüm cihazlarından elde edilen veriler kullanıldı. Araştırma kapsamında GPS takip cihazları, yüksek çözünürlüklü kameralar ve derinlik sensörleriyle elde edilen kayıtlar incelendi.
Bu cihazların aynı anda veri kaydetmesi araştırmacıların olayın mekanizmasını ayrıntılı şekilde incelemesine olanak sağladı. Jeobilimci Peter T. Doran liderliğindeki ekip, bu süreci dev bir süngerin üzerine basıldığında içerisindeki suyun dışarı çıkmasına benzetti.
Tuz oranı donmayı engelliyor
Araştırmada dikkat çeken bir diğer unsur ise suyun donmadan akabilmesi oldu. Antarktika’daki aşırı düşük sıcaklıklara rağmen sıvı halde kalabilen suyun yüksek tuzluluk oranına sahip olduğu belirtildi.
Tuz oranının yüksek olması, suyun donma noktasını önemli ölçüde düşürüyor. Bu durum, buzulun içerisindeki kanalların açık kalmasını sağlayarak tuzlu suyun akışını mümkün hale getiriyor.
Antarktika’nın jeolojik yapısına dair yeni veriler
Araştırma sonuçlarının Antarktika’daki buzulların yapısını ve bölgenin jeolojik dinamiklerini anlamak açısından önemli veriler sunduğu ifade edildi. Taylor Buzulu’nda gözlemlenen “Kanlı Şelale” olayı, buzul altı su sistemlerinin nasıl çalıştığına dair yeni bilgiler sağladı.
Bilim insanları tarafından yürütülen bu çalışma, yaklaşık 100 yıldır tartışılan doğa olayının mekanizmasını somut verilerle ortaya koyan araştırmalar arasında yer aldı.
