Büyük İskender’in doğu seferinde kuşatıp da ele geçiremediği tek şehir olarak bilinen Termessos Antik Kenti, son yıllarda yeniden gündemde. CNN’in “Büyük İskender’in fethedemediği gizli kartal yuvası şehir” başlığıyla tanıttığı bu eşsiz antik yerleşim, hem tarihi hem de doğal güzellikleriyle dikkat çekiyor. Peki Termessos Antik Kenti Türkiye'de nerede, hangi ilde bulunuyor ve neden fethedilemedi?
Termessos Antik Kenti Türkiye'de nerede, hangi ilde bulunuyor?
Termessos Antik Kenti, Antalya’nın Döşemealtı ilçesi yakınlarında, Güllük Dağı (antik adıyla Solymos Dağı) üzerinde yer alıyor. Deniz seviyesinden yaklaşık 1000-1200 metre yükseklikte kurulan bu Pisidya kenti, sarp kayalıklar ve dağlarla çevrili doğal bir kale görünümünde.
Kent, Güllük Dağı Termessos Milli Parkı sınırları içinde bulunuyor. Antalya-Korkuteli yolu üzerinden özel bir bağlantı yoluyla ulaşılan bölgeye giriş ücretli olup Müzekart geçerli.
Yüksek rakımı ve izole konumu nedeniyle “kartal yuvası” olarak anılan Termessos, doğa ile tarihin iç içe geçtiği nadir arkeolojik alanlardan biri olarak öne çıkıyor.
Büyük İskender Termessos’u neden fethedemedi?
MÖ 333 yılında Anadolu seferi sırasında bölgeye gelen Büyük İskender, Termessos’u kuşatmasına rağmen kenti ele geçiremedi. Antik kaynaklara göre, şehrin konumu ve güçlü savunma yapısı İskender’in ilerleyişini durdurdu.
Yüksek dağlık alana kurulan Termessos, dar geçitlerle ulaşılan bir noktada bulunuyordu. Bu stratejik yer seçimi, Solymler olarak bilinen halkın askeri zekâsını yansıtıyordu. CNN’in analizinde de bu durum “olağanüstü stratejik bir tercih” olarak değerlendirildi.
Rivayete göre Büyük İskender, kenti “kartal yuvası” olarak nitelendirdi. Doğal surlarla çevrili bu dağ şehri, tarihte fethedilemeyen nadir yerleşimlerden biri olarak kayda geçti.
Termessos halkı kimdi, Solymler neden özgürlüklerine düşkündü?
Termessos, Pisidya bölgesinde Solymler tarafından kurulmuştu. Solymler, Luvilerin torunları kabul ediliyor ve savaşçı kimlikleriyle biliniyorlardı.
Antalya Bilim Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mustafa Koçak’a göre Termessoslular, Roma döneminde bile bağımsızlıklarını korumayı başardı. Kentte basılan sikkelerde Roma imparatorlarının portresi yerine kendi kahramanları ve tanrıları yer aldı.
Bu detay, kentin yalnızca askeri değil, siyasi olarak da güçlü bir kimliğe sahip olduğunu gösteriyor.
Termessos Antik Kenti’nde hangi yapılar var?
Termessos, Türkiye’nin en iyi korunmuş antik kentlerinden biri olarak kabul ediliyor. Kentte öne çıkan başlıca yapılar şunlar:
Tiyatro: Dağ manzarasına karşı konumlanan ve kentin en etkileyici yapısı olarak gösterilen tiyatro.
Nekropol alanı: Binlerce lahit ve anıt mezar barındırıyor.
Gymnasium ve palaestra: Savaşçı gençlerin eğitim gördüğü alanlar.
Bouleuterion (meclis binası) ve agora: Yönetim ve ticaret merkezleri.
Dev su sarnıçları ve drenaj sistemi: Kuşatma dönemlerinde hayati öneme sahipti.
Kentteki su hazneleri yaklaşık 1500 tona kadar su depolayabiliyordu. Bu altyapı, kuşatma ihtimaline karşı güçlü bir hazırlık anlamına geliyordu.
2025 kazılarında neler bulundu?
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Geleceğe Miras Projesi kapsamında 2025 yılında Termessos’ta sistematik kazılar başlatıldı. Özellikle E1 Nekropolü’nde ortaya çıkarılan beyaz mermer kadın heykeli büyük yankı uyandırdı.
Yaklaşık 137 santimetre yüksekliğindeki heykel, minderli bir tabure üzerinde oturur şekilde tasvir edildi. Baş kısmı eksik olsa da kıyafet detayları ve duruşu, heykelin saygın bir aile kadınına ait olduğunu düşündürüyor.
Ayrıca anıt mezarlarda kalkan, mızrak, balta ve zırh kabartmaları bulundu. Bu figürler arasında Amazon kadın savaşçılarına ait semboller de yer aldı.
Termessos neden “arkeolojik mücevher” olarak anılıyor?
CNN’in “muhteşem bir arkeolojik mücevher” ifadesi, kentin korunmuş yapısı ve doğal izolasyonuna vurgu yapıyor. Termessos, yoğun yapılaşmadan uzak kalması sayesinde özgün dokusunu büyük ölçüde koruyabildi.
Çam ormanları, endemik bitkiler ve yaban hayatıyla çevrili olan antik kent, yalnızca tarih meraklıları için değil doğa yürüyüşü tutkunları için de cazip bir destinasyon.
UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Termessos, fethedilemeyen bir dağ kalesi olarak gizemini sürdürüyor.
