Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) Diyabet Atlası verileri, hastalığın küresel ve ulusal boyuttaki çarpıcı tablosunu gözler önüne serdi. Dünya genelinde 20-79 yaş aralığındaki 589 milyon yetişkin diyabetle mücadele ederken, her 9 yetişkinden biri bu hastalığı taşıyor. Ancak daha endişe verici olan tablo, diyabetli bireylerin 252 milyonunun henüz tanı almamış olması. Her yıl 3,4 milyondan fazla insanın hayatını kaybetmesine neden olan diyabetin, 2050 yılına gelindiğinde dünya çapında 853 milyon kişiyi etkileyeceği öngörülüyor.
Türkiye özelindeki veriler ise durumun ciddiyetini ortaya koyuyor. Ülkemizde 9,6 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor ve bu rakam her 6 yetişkinden birine denk geliyor. Yaklaşık yüzde 16’lık görülme oranıyla Türkiye, Avrupa kıtasında diyabetin en yaygın olduğu ülke konumunda bulunuyor.
Genç nüfusa rağmen Avrupa'da ilk sıradayız
Diyabetin sinsi ilerleyişine ve Türkiye'deki yüksek oranların nedenlerine değinen Novo Türkiye Medikal Direktörü Ömer Buğra Bahadır, hastalığın uzun yıllar boyunca hiçbir belirti vermeden gelişebildiğini belirtti. Dünyadaki her 10 diyabetliden 4'ünün durumundan habersiz olduğunu hatırlatan Bahadır, "Hastalar tanı aldıkları aşamaya geldiklerinde, ne yazık ki göz, böbrek, sinir sistemi veya kalp-damar yapısında kalıcı hasarlar çoktan başlamış olabiliyor" uyarısında bulundu.
Türkiye'nin demografik yapısına rağmen diyabet istatistiklerinde Avrupa lideri olmasını değerlendiren Bahadır, temel etkenleri şöyle sıraladı:
Hareketsiz yaşam tarzının yaygınlaşması
İşlenmiş ve paketli gıdalara dayalı beslenme alışkanlıkları
Toplum genelinde hızla artan obezite oranları
Basit bir kan testi hastalığın seyrini değiştiriyor
Erken teşhisin tedavi başarısındaki en kritik eşik olduğunu ifade eden Ömer Buğra Bahadır, standart bir açlık kan şekeri veya HbA1c ölçümüyle hem diyabetin hem de diyabet öncesi (prediyabet) dönemin kolaylıkla tespit edilebileceğini söyledi.
Özellikle risk grubunda yer alan bireylerin düzenli sağlık taramalarını aksatmaması gerektiğini vurgulayan Bahadır; ailesinde diyabet geçmişi bulunanların, fazla kilolu bireylerin, hipertansiyon hastalarının ve gebelik döneminde şeker yüksekliği yaşayan kadınların yakından takip edilmesinin şart olduğunu belirtti. Risk faktörü taşımayan yetişkinlerin de belirli periyotlarla kan şekeri kontrolü yaptırması gerektiğini ekleyen Bahadır, "Diyabet tanısı almak hayatın kısıtlanması demek değildir. Erken başlanan doğru tedavi, dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite ile diyabetli bireyler son derece sağlıklı ve uzun bir ömür sürebilir" dedi.
Klinik araştırmalarla Türkiye'nin sağlık kapasitesine destek
Novo Türkiye Genel Müdürü Bike Başaklar ise 1923 yılında insülin üretimiyle başlayan 100 yılı aşkın küresel birikimlerini, 30 yıldır Türkiye'deki hastalar ve sağlık profesyonelleri için seferber ettiklerini kaydetti. Sadece yenilikçi tedavileri hastalara ulaştırmakla kalmayıp bilimsel araştırmalara da güçlü yatırımlar yaptıklarını dile getiren Başaklar, İstanbul'da bulunan Bölgesel Klinik Araştırma Merkezi aracılığıyla yedi farklı ülkedeki bilimsel çalışmaları koordine ettiklerini aktardı.
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ile bu yıl hayata geçirdikleri iş birliğine de değinen Başaklar, Türkiye'nin klinik araştırma altyapısını güçlendirmeyi hedeflediklerini belirtti. Diyabette erken adım atmanın hayat kurtardığının altını çizen Başaklar, hekimler ve sağlık otoriteleriyle omuz omuza vererek toplumsal farkındalığı artırmaya ve hastalığın yarattığı yükü hafifletmeye kararlılıkla devam edeceklerini sözlerine ekledi.
