Türkiye, tütünle mücadelede Avrupa Birliği standartlarını baz alan devrim niteliğinde bir döneme giriyor. Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan yeni yasa teklifi, sadece kapalı alanları değil, günlük yaşamın geçtiği birçok açık alanı da "dumansız hava sahası" ilan etmeye hazırlanıyor. Özellikle 2040 yılına yönelik belirlenen radikal hedefler, tütün ürünlerinin geleceğini tamamen değiştirecek yaptırımları beraberinde getiriyor.
Yeni Düzenleme ile Sigara İçilmesi Yasaklanan Açık Alanlar Hangileri?
Hazırlanan taslağa göre, tütün ürünlerinin kullanım alanları ciddi şekilde daraltılıyor. Artık açık veya kapalı alan ayrımı gözetmeksizin; ibadethaneler, okul öncesi eğitim kurumları, ilk, orta ve yükseköğretim kurumları ile sağlık kuruluşlarının tamamında sigara içilmesi tamamen yasaklanacak.
Bu kısıtlamalar sadece kamu binalarıyla sınırlı kalmıyor. Çocuk parkları, spor alanları ve plajlar gibi toplumun ortak kullanımındaki açık alanlarda da sigara içilmesine izin verilmeyecek. Kamuya açık olmayan ancak açık hava özelliği taşıyan yerlerde de kullanım, mülki amirlerce belirlenecek sınırlı alanlarla kısıtlanacak.
Üniversite ve Hastanelerde 20 Metre Kuralı Nedir?
Eğitim ve sağlık yerleşkelerinde tütün kullanımı konusunda "mesafe" şartı getiriliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte hastane ve üniversite binalarına en az 20 metre mesafede olmayan hiçbir noktada sigara içilemeyecek. Bu alanlarda oluşturulacak özel içme noktaları ise belirli standartlara tabi tutulacak.
Yeme-içme hizmeti veren işletmelerde, lokantalarda ve birahanelerde de eski sistem sona eriyor. İşletmelerin toplam kullanım alanının yüzde 10’unu geçmeyecek şekilde, en az 2 en fazla 20 metrekarelik özel kabinler kurulabilecek. Bu bölümlerin içi dışarıdan görülmeyecek şekilde tasarlanacak ve içeride kesinlikle yiyecek-içecek servisi yapılamayacak.
Tütün Ürünü Tanımı Değişiyor: Elektronik Sigara ve Nargile Yasak mı?
Yasa teklifiyle birlikte "tütün ürünü" kavramı yeniden tanımlanıyor. Sadece geleneksel sigaralar değil; organik veya sentetik nikotin içeren tüm ürünler, tütün içermese dahi sigarayı taklit eden her türlü elektronik iletim sistemi, ısıtılmış tütün ürünleri ve nargilelerin tamamı bu kapsama alınıyor.
Tütün ürünü tüketimi için ayrılan özel alanlara 18 yaşından küçüklerin girmesi kesinlikle yasaklanırken, nakit para ile tütün ürünü satışı dönemi de kapanıyor. Tüm satışların elektronik sistem üzerinden kayıt altına alınması ve takip edilmesi hedefleniyor.
2040 Yılı Tütün Yasakları ve Para Cezaları Ne Kadar Olacak?
Düzenlemenin en dikkat çekici maddesi 1 Ocak 2040 tarihinden sonrasını kapsıyor. Bu tarihten itibaren tütün ürünlerini ithal eden, üreten veya satışa sunanlara 1 milyon liradan 5 milyon liraya kadar adli para cezası verilmesi öngörülüyor. Bireysel kullanıcılar için de ağır yaptırımlar yolda; bu tarihten sonra tütün ürünü satın alan veya yanında bulunduranlara 50 bin TL ile 250 bin TL arasında idari para cezası kesilecek.
Güncel denetimlerde ise yasaklı alanlarda sigara içen bireylere 5 bin TL ceza uygulanacak. İşletmeler için ise ihlalin boyutuna göre 10 milyon liraya kadar varan para cezaları ve ruhsat iptali gibi ağır yaptırımlar masada bulunuyor. Denetimlerin belediyelerden alınarak vali ve kaymakamlarca kurulan ekiplere devredilmesi, uygulama gücünü artırmayı hedefliyor.
