Türkiye’nin 1970’li yıllardaki siyasi çatışma ortamında adı sıkça anılan Ulaş Bardakçı, son günlerde sosyal medyada yeniden gündem oldu. Özellikle ölüm yıl dönümü yaklaşırken arama motorlarında “Ulaş Bardakçı kimdir?”, “Hangi örgütte yer aldı?” ve “Nasıl öldü?” soruları öne çıktı. Sol gençlik hareketleri içinde aktif rol üstlenen Bardakçı’nın yaşamı ve ölümü, dönemin siyasi atmosferiyle birlikte yeniden tartışılıyor.
Ulaş Bardakçı kimdir ve nerede doğdu?
Ulaş Bardakçı, 1947 yılında Nevşehir’in Hacıbektaş ilçesinde doğdu. Eğitim hayatı için Ankara’ya giden Bardakçı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) öğrenim gördü. Üniversite yılları, Türkiye’de sol düşüncenin gençlik arasında hızla yayıldığı bir döneme denk geldi. Bu süreçte sosyalist ideolojiyle tanışan Bardakçı, aktif bir öğrenci figürü olarak öne çıktı.
1960’lı yılların sonlarında üniversite gençliği içinde yükselen politik hareketlilik, onun da siyasi faaliyetlere katılmasına zemin hazırladı. Kısa sürede radikal sol hareket içinde tanınan isimlerden biri haline geldi.
Ulaş Bardakçı hangi örgütte yer aldı?
Ulaş Bardakçı, gençlik yıllarında çeşitli sol örgüt ve yapılar içinde faaliyet gösterdi. Bunlar arasında:
Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF)
Türkiye İşçi Partisi (TİP)
Devrimci Gençlik Federasyonu (Dev-Genç)
özellikle dikkat çekiyor.
FKF ve Dev-Genç, dönemin öğrenci hareketlerinin en etkili organizasyonları arasında yer alıyordu. Türkiye İşçi Partisi ise parlamenter düzeyde sosyalist siyasetin temsilcisi konumundaydı. Bardakçı, bu yapılar içinde aktif rol aldı ve 1970’li yılların başında silahlı sol hareketlerin içinde yer alan isimlerden biri olarak anıldı.
Maltepe Cezaevi firarı nedir, Ulaş Bardakçı nasıl kaçtı?
Ulaş Bardakçı’nın adı en çok 29 Kasım 1971’deki Maltepe Cezaevi firarı ile gündeme geldi. Cezaevinden kaçan isimler arasında yer alan Bardakçı, firar sonrası bir süre İstanbul’da saklandı.
Bu firar, dönemin en dikkat çeken olaylarından biri olarak kayıtlara geçti. Güvenlik güçleri, kaçışın ardından geniş çaplı operasyon başlattı. Bardakçı’nın İstanbul’da çeşitli adreslerde kaldığı ve faaliyetlerini sürdürdüğü ileri sürüldü.
Ulaş Bardakçı nasıl öldü, Arnavutköy baskınında ne oldu?
Ulaş Bardakçı, 19 Şubat 1972 sabahı İstanbul Arnavutköy’de kaldığı evin güvenlik güçlerince kuşatılması sonucu çıkan silahlı çatışmada hayatını kaybetti. Operasyon sırasında yaşananlar uzun yıllar tartışma konusu oldu.
Eski MİT yöneticilerinden Mehmet Eymür, 2021 yılında verdiği bir röportajda operasyonda görev aldığını açıklamış ve “yargısız infaz” iddialarını reddetmişti. Ancak Bardakçı’nın ölümü, özellikle sol çevrelerde farklı değerlendirmelere konu olmaya devam etti.
Resmi kayıtlara göre silahlı çatışma sırasında vurularak hayatını kaybetti. Ölüm tarihi 19 Şubat 1972 olarak kayıtlara geçti.
Ulaş Bardakçı neden gündem oldu?
Bardakçı’nın adı özellikle ölüm yıl dönümlerinde yeniden gündeme geliyor. 1970’li yıllarda sol hareket içinde sembolik bir isim haline gelen Bardakçı için her yıl anma etkinlikleri düzenlendi.
19 Şubat 1979’daki anma günü çeşitli şiddet olaylarına sahne oldu. 15 Şubat 1980’de gerçekleştirilen bir başka anmada ise İbrahim Parmakçı hayatını kaybetti. Bu olaylar, Bardakçı’nın isminin yalnızca geçmişte değil, sonraki yıllarda da politik tartışmaların merkezinde yer almasına neden oldu.
Ulaş Bardakçı’nın kültürel ve edebi yansımaları neler oldu?
Ulaş Bardakçı’nın ölümü yalnızca siyasi değil, kültürel alanda da iz bıraktı. Yazar Yaşar Kemal, 2010 yılında yayımlanan Bugünlere Bahar İndi adlı eserinde yer alan “Ulaş” şiirini Bardakçı’ya ithaf etti.
Şiirin bir bölümü Zülfü Livaneli tarafından bestelenerek “Ulaş’a Ağıt” adıyla seslendirildi. Daha sonra Ali Asker tarafından yorumlanan eser, Grup Yorum’un 1997 tarihli Marşlarımız albümünde de yer aldı.
Yazar Turhan Feyizoğlu ise İki Adalı adlı çalışmasında Bardakçı’yı ve aynı dönemde hayatını kaybeden Hüseyin Cevahir’i ele aldı. Ayrıca 2006–2008 yılları arasında ATV’de yayımlanan Hatırla Sevgili dizisinde Bardakçı karakteri işlenmiş, Osman Akça tarafından canlandırılmıştı.
Ulaş Bardakçı’nın hayatı neden hâlâ konuşuluyor?
1960’lı ve 1970’li yılların siyasi atmosferinde silahlı sol hareket içinde yer alan Ulaş Bardakçı, Türkiye siyasi tarihinin tartışmalı figürlerinden biri olarak kabul ediliyor. Ölümü, dönemin güvenlik politikaları ve siyasi çatışma ortamı çerçevesinde değerlendirilirken; adı hem anma törenlerinde hem de kültürel eserlerde yaşamaya devam ediyor.
“Ulaş Bardakçı kimdir?”, “Hangi örgütte yer aldı?”, “Nasıl öldü?” ve “Neden gündem oldu?” soruları, her yıl ölüm tarihi yaklaşırken yeniden arama trendlerine giriyor. Bardakçı’nın yaşamı ve ölümü, Türkiye’nin yakın siyasi tarihine dair tartışmaların önemli başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
