Türkiye’de nüfusun hızla yaşlanması, sosyal güvenlik ve sağlık sisteminde yeni düzenlemeleri zorunlu hale getiriyor. Bu kapsamda uzun süredir üzerinde çalışılan bakım sigortası modeli için somut adımlar atılmaya başlandı. Yaşlılara yönelik uzun süreli bakım sigortası, önümüzdeki günlerde Ekonomi Koordinasyon Kurulu gündemine gelmeye hazırlanırken, sistemin detayları da netleşmeye başladı. Yeni model, yaşlılık ve bakıma muhtaçlık durumlarında devreye girerek bakım hizmetlerinin finansmanını güvence altına almayı amaçlıyor.
Bakım sigortası nedir, neden hayata geçiriliyor?
Bakım sigortası, yaşlılık veya ağır hastalık nedeniyle günlük yaşamını tek başına sürdüremeyen bireylerin bakım ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir sosyal güvenlik modeli olarak tanımlanıyor. Türkiye’de yaşlı nüfus oranının artması, mevcut sosyal güvenlik sisteminin üzerindeki yükü artırırken, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir çözüm ihtiyacını da beraberinde getirdi.
Yeni sistemle birlikte, bakıma muhtaç hale gelen vatandaşların karşılaştığı yüksek bakım maliyetlerinin büyük ölçüde kamu tarafından üstlenilmesi hedefleniyor. Böylece hem bireylerin hem de ailelerin üzerindeki ekonomik baskının azaltılması amaçlanıyor.
Uzun süreli bakım sigortası 2026 Yıllık Program’da yer aldı mı?
Uzun süreli bakım sigortası, Cumhurbaşkanlığı tarafından açıklanan 2026 Yıllık Program’da resmen yer aldı. Programda, yaşlı bakım hizmetlerinin finansmanına yönelik uzun dönemli bakım sigortası altyapısının oluşturulacağı açıkça ifade edildi.
Bu kapsamda, bakım sigortasının genel sağlık sigortasına benzer bir yapıda kurgulanması planlanıyor. Sistem, yaşlı vatandaşları sosyal güvenlik şemsiyesi altına alarak bakım hizmetlerine erişimi daha düzenli ve sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlıyor.
Bakım sigortasında primler nasıl ödenecek, devlet desteği olacak mı?
Hazırlık aşamasındaki modele göre bakım sigortası primleri, vatandaşların ödeyeceği belirli bir katkı payı ile finanse edilecek. Ancak primlerin büyük bölümünün devlet tarafından karşılanması bekleniyor. Bu yönüyle sistemin, düşük gelirli ve bakıma muhtaç bireyler için erişilebilir olması hedefleniyor.
Devlet katkısının yüksek tutulması, bakım sigortasının yaygınlaşmasını ve uzun vadede sosyal güvenlik sistemi içinde kalıcı bir yapı haline gelmesini sağlayacak unsurlar arasında gösteriliyor.
Evde bakım ve özel hizmetler bakım sigortası kapsamına girecek mi?
Türkiye’de hayata geçirilmesi planlanan bakım sigortası, yalnızca bakımevlerini değil, evde bakım hizmetlerini de kapsayacak şekilde tasarlanıyor. Yeni sistemle birlikte özel bakım hizmetlerine erişimin kolaylaşması hedefleniyor.
Bakım sigortası kapsamında sunulması planlanan hizmetler arasında:
Evde hemşire ve hasta bakıcı hizmetleri
Fizik tedavi ve rehabilitasyon desteği
Medikal ekipman temini
yer alıyor. Bu hizmetlerin, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırması ve ailelerin bakım sürecindeki yükünü hafifletmesi bekleniyor.
Alzheimer, demans ve Parkinson hastaları için bakım sigortası ne sağlayacak?
Bakım sigortasının en dikkat çeken yönlerinden biri, demans, Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıklara yönelik bakım hizmetlerini de kapsaması. Bu hastalıkların uzun süreli ve maliyetli bakım gerektirmesi, aileler için ciddi bir yük oluşturuyor.
Yeni sistemle birlikte, bu hastalıkların takibi, bakım hizmetleri ve gerekli desteklerin uzun süreli bakım sigortası çerçevesinde sunulması planlanıyor. Bakım giderleri, kişinin evde ya da bakımevinde olması fark etmeksizin sigorta kapsamında değerlendirilecek.
Türkiye neden bakım sigortasına ihtiyaç duyuyor?
Veriler, Türkiye’nin hızla yaşlanan bir nüfus yapısına sahip olduğunu ortaya koyuyor. Yaşlı nüfus oranı yüzde 10,6 ile tarihsel olarak en yüksek seviyeye ulaşmış durumda. Bazı illerde bu oran yüzde 20’nin üzerine çıkıyor.
Doğurganlık hızındaki düşüş de tabloyu daha çarpıcı hale getiriyor. 2017 yılında toplam doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu il sayısı 10 iken, 2024 itibarıyla bu seviyeyi yakalayabilen tek il Şanlıurfa oldu. Bu durum, önümüzdeki yıllarda bakıma muhtaç yaşlı nüfusun daha da artacağına işaret ediyor.
Bakım sigortası sosyal güvenlik sistemini nasıl etkileyecek?
Uzmanlara göre bakım sigortası, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadede sürdürülebilirliğine katkı sağlayacak önemli bir adım olarak görülüyor. Bakıma muhtaç nüfusun artmasıyla birlikte ortaya çıkacak mali yükün, planlı bir sigorta sistemiyle yönetilmesi hedefleniyor.
Yeni modelin hayata geçmesiyle birlikte, yaşlılıkta bakım hizmetlerinin daha sistemli, öngörülebilir ve kamu güvencesi altında sunulması amaçlanıyor. Bu düzenleme, hem yaşlı bireyler hem de aileleri için yaşlılıkta yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
